Məhəmməd Əsədullazadə: "Kimyəvi silahın tətbiqi müəyyən qüvvələr tərəfindən hazırlanmış ssenarinin tərkib hissəsidir"
ABŞ Aralıq dənizində yerləşən hərbi gəmilərindən Suriya ordusunun Homs əyalətindəki Şayrat aviabazasını "Tomahawk" raketləri ilə vurub. Suriya ordusunun yerləşdiyi bölmələrə 59 ədəd raket atılıb. Endirilən raket zərbələri nəticəsində azı 15 döyüş təyyarəsi məhv edilib. Bundan əlavə, aerodromdakı yanacaq sisternləri də yanıb. Zərbə nəticəsində 6 nəfər, o cümlədən bir pilot həlak olub.
Mövzu ilə bağlı açıqlama verən Pentaqon hədəf olaraq seçdikləri Şayrat bazasında kimyəvi silahlar olduğunu bildirib. Maraqlıdır ki, raketlərin atıldığı "USS Ross" və "USS Porter" hərbi gəmiləri Rusiyanın Suriyadakı Tartus hərbi bazasının qarşısında yerləşir.
Rəsmi Moskva Suriyada əməliyyatlar zamanı insidentlərin qarşısının alınması və aviasiya uçuşlarının təhlükəsizliyinin təmin olunması ilə bağlı ABŞ-la bağlanmış memorandumun fəaliyyətini dayandırıb. Bu barədə Rusiya XİN-in xüsusi bəyanatında deyilir: "Yaranmış vəziyyəti müzakirə etmək üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasını fövqəladə iclas keçirməyə çağırırıq".
Rusiya prezidenti Vladimir Putin ABŞ-ın hərbi zərbələrini beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması, suveren dövlətə qarşı təcavüz hesab edir. Bunu Rusiya dövlət başçısının mətbuat xidmətinin rəhbəri Dmitri Peskov deyib. O bildirib ki, Suriyanın kimyəvi silahı yoxdur: "Suriya ordusunun kimyəvi silahlarının tam olaraq məhv edilməsi BMT-nin xüsusi qrupu tərəfindən təsdiq edilib".
Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə ABŞ hərbi gəmilərinin Suriyaya endirdiyi raket zərbələrini "İraqın işğalı"na bənzədib. Lavrov bəyan edib ki, rəsmi Moskva ABŞ-dan rəsmi izahat tələb edəcək: "Ümid edirik ki, bu təxribat ABŞ-la münasibətlərimizdə sağalmaz yaralar açmayacaq".
Maraqlıdır, bəs politoloqlar baş verənləri necə dəyərləndirir? Sözügedən məsələni "Bakı-Xəbər"ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Suriya münaqişəsi baş verdikdən bəri bu ölkə artıq dünya güclərinin güc savaşı poliqonuna dönüb: "ABŞ-ın sabiq prezidenti Obamanın dövründə ABŞ Suriya münaqişəsini kənardan seyr etməklə, əsas meydanı Rusiyaya verdi. Bundan istifadə edən rəsmi Kreml geosiyasi mövqeyini gücləndirdi. 2015-ci ildə Bəşər Əsədi hakimiyyətdə saxlamaq üçün öz hərbi iştirakını genişləndirərək, onu devrilməkdən xilas etdi. Qeyd edim ki, burada İranın rolu böyükdür və Əsədin hakimiyyətdə qalması üçün öz hərbi birlikləri vasitəsilə xüsusilə dəstək verdiyi müəyyən hərbi təşkilatlarnan regional maraqlarını təmin edir. Artıq Suriyada Bəşər Əsəd Rusiyanın birbaşa yardımı ilə böyük əraziləri İŞİD və digər yerli silahlılardan azad etməkdədir. Kreml Suriya ərazisinə nəzarəti gücləndirdikcə, Rusiyanın beynəlxalq nüfuzu artır və Yaxın Şərqdə əsas güc faktoru rolunu öz üzərinə götürür. Suriyada İran və Rusiyanın ortaq maraqları ABŞ-ın Yaxın Şərqdə köklü və strateji maraqlarına zərbə vurur. Əsədin hakimiyyətdə qalması, ölkəyə tam nəzarəti Rusiyanın beynəlxalq qələbəsi və ABŞ-ın məğlub olması deməkdir. ABŞ-İsrail oxu bununla Yaxın Şərqdə zəifləmiş bir vəziyyətə düşür. Getdikcə ABŞ-İran münasibətləri ziddiyyət təşkil edir, Rusiya ilə tərəflərin soyuq münasibətləri dərinləşir. Putinin Suriyada qalibiyyəti Şərqi Avropada aqressiyasını artırır, Əfqanıstanda "Taliban"a dəstək verməklə ABŞ-ı təhdid edir".
Politoloq hesab edir ki, Rusiyanın Suriyada qalıcılığı Yaxın Şərqə sahib olması deməkdir: "Təbii ki, ABŞ bununla razılaşa bilməzdi. Putinin dünya hegemonluq siyasətinin qarşısını almalı idi. Burada İran da yer almaqdadır. ABŞ-ın Suriyaya müdaxiləsi üçün vacib bir vasitə lazım idi. İdlibdə kimyəvi silahın tətbiqi ABŞ-ın Suriyaya müdaxiləsinə səbəb oldu. Qeyd edim ki, kimyəvi silahın tətbiqi heç də Əsəd və Rusiya tərəfindən edilməyib. Çünki buna ehtiyac yox idi. Ona görə ki, Rusiya öz silahları ilə rahat şəkildə terrorçu qrupları məhv etməkdə idi. Kimyəvi silahın tətbiqi müəyyən qüvvələr tərəfindən hazırlanmış ssenarinin tərkib hissəsidir. ABŞ Suriyaya müdaxilə etməklə Bəşər Əsədi devirəcək, Rusiyanın bu ölkədə siyasətinə son qoyacaq. Bu, iki ölkənin beynəlxalq nüfuz savaşıdır və burada ABŞ-ın qalib olması qaçılmazdır. Rusiya etirazın bildirsə də, ABŞ-la toqquşmaya getməyəcək. İranın da Suriyada mövqeyinə son qoyulacaq. ABŞ-la Rusiyanın nüfuz savaşı bununla başladı. Hesab edirəm ki, bundan sonra Rusiya xarici siyasətində korrektələr edəcək".
Vidadi ORDAHALLI