Hadisələrin gedərək daha mürəkkəb xarakter aldığı Yaxın Şərqdə türk dünyası üçün yeni təhdid meydana çıxmaqdadır. Söhbət İraq türkmənlərinin sıxışdırılması, onların kürd dövləti yaratmaq istəyənlərin geosiyasi maraqlarına qurban verilməsinə cəhdlərin artmasıdır. Eyni zamanda belə vəziyyət Türkiyənin təhlükəsizliyi üçün ciddi təhdid yaranması deməkdir.
Qeyd edək ki, Ankara ilk olaraq Suriya ərazisində kürd dövlətinin yaranmasının qarşısının alınması istiqamətində ciddi nailiyyətlər əldə edə bildi. Kürdlərin burada dövlət yaratmaq niyyətləri, demək olar ki, tam iflasa uğrayıb və Ankaranın Suriyanın şimalındakı terror qruplaşmalarına qarşı əməliyyatları davam etdirmək niyyəti bölgədə kürdlərin mövqeyinin daha da sıxışmasına gətirib çıxarır. Amma belə bir vaxtda vəziyyətin mürəkkəb olduğu İraqda kürd dövləti ilə bağlı yeni addımlar atılır və etnik baxımdan Azərbaycana da yaxın olan türkmənlərlə bağlı təhlükəli vəziyyət yaranır.
Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl İraq Kürd Muxtar Vilayətinin bayrağı Kərkükdəki rəsmi təşkilat binalarından asılıb. Daha sonra Kərkük Məclisi şəhərin İraq Kürd Muxtar Vilayətinin tərkibinə daxil edilməsi haqda səsvermə keçirilməsinə qərar verib. Hər iki qərar Kərkükdəki yerli türkmən və ərəblərin etirazına səbəb olub. Məclisin məsələ ilə bağlı iclasında türkmən və ərəb deputatlar iştirak etməyib. Qeyd edək ki, Kərkük Vilayət Məclisinin 41 üzvü var. Onlardan 26-sı kürd, 9-u türkmən, 6-sı isə ərəbdir. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan məsələyə sərt reaksiya verib: "Oradakı bayrağın sahibləri bilsinlər ki, separatçılıq edirlər. Mən İraq Kürd Muxtar Vilayətinin rəhbərliyinə səslənirəm: Bu yanlış addımı atmayın! Hətta İraq hökuməti də bunun doğru olmadığını açıqladı. Biz də eyni şəkildə buradan xəbərdarlıq edirik! Çünki biz "Kərkük kürdlərindir" cəfəngiyatına inanmırıq. Kərkük türkmən, ərəb və kürdlərindir. "Bizimdir" deyib hansısa iddiada olmağın cəzası çox ağır olar: Türkiyə ilə münasibətləriniz pozular. Dərhal bayraqlarınızı endirib, İraqın milli bayrağı ilə yola davam edin". Ərdoğan bəzi qüvvələrin Suriyadan sonra indi də İraqda oyunlar qurduğunu bildirib: "Guya bizi Suriyada sıxışdıracaqdılar. "Fərat Qalxanı" əməliyyatı ilə bu oyunu pozduq. Cerablus və Əl Babda İŞİD-i çökdürdük. İraqda Sincar, Telafər və Kərkükdə yeni oyunlar qururlar. Onları da başlarına keçirəcəyik".
Kərkükdə əyalət məclisinin təkbaşına referendum qərarından danışan Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu da məsələyə sərt reksiya verib: "Bu qərara türkmənlər və ərəblər qoşulmadı. Bu məclisin referendum keçirmək haqqı yoxdur. Orada nəsə baş verir. İndiki həssas mərhələdə belə bir qərarın qəbul edilməsi İraqın gələcəyini təhlükəyə atır. Bunlar xoşməramlı addımlar deyil. Kəmfürsətlik edirlər. Baş nazirimiz İraq Türkmən Cəbhəsinin sədri ilə görüşdü. Kərkük türkmənləri yalnız deyillər. "Belə oldu, başa çatdı" deyilməsinə icazə verməyəcəyik. Yaranmış vəziyyətdən sui-istifadə İraqın şimalındakı muxtar hökumət, İraq hökuməti üçün də yaxşı heç nə vəd etmir". Amma maraqlıdır ki, məhz belə bir vaxtda İraqın Kərkük valisi Nəcməddin Kərim mübahisəli bölgələr arasında yer alan şəhərdə rəsmi yazışmalar üçün, ərəb dili ilə yanaşı, kürd dilinin də istifadə edilməsi barədə qərar verib. İraq Türkmən Cəbhəsinin (İTC) lideri Erşat Salihinin də Kərkük valisi Nəcmeddin Kərimin dövlət binalarına Şimali İraq Kürd Muxtariyyətinin bayrağının asılması göstərişinə reaksiyası sərt olub. O, valinin odla oynadığını söyləyib: "Kərkük valisi türkmənlərin göz bəbəyi və türk şəhəri olan Kərkükə Kürdüstan bayrağını asaraq odla oynayır və şəhərdə qardaş davası çıxarmaq istəyir". Kərkükün mübahisəli bölgələr arasında yer aldığını vurğulayan Salihi bu təlimatın konstitusiyaya və hüquqa zidd olduğunu bildirib: "Həm daxildəki siyasi tərəflər, həm də qonşu ölkələr bizi bu mübarizədə təkbaşına buraxmasın. Bir tərəfdən hərbi güclə Kərkük neftinə əl qoymaq, digər tərəfdən Kürdüstan bayrağını Kərkük binalarına zorla asdırmaq və PKK terrorunu bölgəyə gətirmək böyük bir hadisədir və bundan sülh yaranmaz. Kərkük və türkmən bölgələrini qan gölünə döndərmək istəyən tərəflər var". İraqın baş naziri Heydər Abadi isə bildirib ki, Kərkükün birliyi qorunmalıdır. O bildirib ki, ölkə konstitusiyasının müddəalarına əməl edilməsi mütləqdir. Amma kürdlər bölgədə mövqeyini gücləndirmək üçün bölgədə türkmən və ərəbləri sıxışdırmaqda maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Bölgədə neft maraqları olan qüvvələr də onlara dəstək verir. Hesab edilir ki, hadisələrin bu səpkidə inkişafı yönyndə Türkiyə bölgəyə hərbi müdaxilə edə bilər. Bu, həm də Kərkükdə türkmənlərin mövqeyinin qorunması baxımından vacib sayılır.
Tahir TAĞIYEV