Ermənistanda parlament seçkilərindən sonra parlament hakimiyyətini formalaşdıran siyasi qüvvələrin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində hansı addımlar atacağı xüsusi maraq doğurur. Çünki Qarabağ konfliktinin sülh yolu ilə həllinin vacibliyini bəyan edən sabiq prezident Levon Ter-Petrosyanı rəhbərlik etdiyi Ermənistan Milli Konqresi saxtakarlıq nəticəsində parlamentə buraxılmayıb.
Parlament seçkilərində səslərin çoxunu hakim Respublika Partiyası toplayıb. Halbuki, seçkilərdən əvvəl aparılmış rəy sorğusunda həmin partiya 22 faiz göstərici ilə ikinci yerdə gedirdi. Amma total saxtakarlıq nəticəsində prezident Serj Sarkisyanın partiyası seçicilərin 50 faiz səsini toplayıb. Araşdırmalar göstərirdi ki, "Daşnaksütyun Erməni İnqilabi Federasiyası" adlı terror təşkilatı da parlamentə keçməməli idi. Lakin daşnaklardan aldığı ənənəvi dəstəyə görə Sarkisyan onların hesabına 7 faizdən çox səs yazdı. Oliqarx Haqik Tsarukyan isə xərclədiyi pullar və Sarkisyana bağlılığı üzündən parlamentdə xeyli yer ala bildi. Parlamentə düşən "Çıxış" bloku da elə hakimiyyət tərəfindən idarə olunur. Sonuncu iki qüvvə Qarabağ məsələsində elə də fəal deyil. Amma hakim Respublika Partiyası və "Daşnaksütyun Erməni İnqilabi Federasiyası" Qarabağ məsələsində status-kvonun qalmasında ən maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Bu səbəbdən onların parlament hakimiyyətini ələ keçirməsi fonunda Qarabağ məsələsinin həlli istiqamətində əməli addımlar atılması gözlənilmir. Belə vəziyyət də öz növbəsində müharibəni qaçılmaz edir.
Elə Ermənistan mediası da sabiq prezident Levon Ter-Petrosyanın partiyasının parlamentdən kənarda qalması fonunda müharibə ehtimalının artdığını və bunun ölkə üçün ciddi təhdidlər yaratdığını bildirir. Qeyd olunur ki, Ter-Petrosyanın Qarabağda sülh barədə çağırışları eşidilmədi. Əslində, Qarabağda sülh Ermənistanın hakim dairələrinin sonu demək olardı, çünki bu halda onlar ölkə əhalisini qorxutmağa, aldatmağa bir bəhanə tapmayacaqdı. Ter-Petrosyan isə məsələyə bir qədər fərqli yanaşır. Öncə seçkilərin nəticəsinə qiymət verən sabiq prezident bildirir ki, seçkilərdən başqa nəticə gözləmək siyasi savadsızlıq olardı. Daha sonra o, ironiya ilə bildirib: "Bizə onu gözləmək qalır ki, görək Respublika Partiyası, "Çiçəklənən Ermənistan", "Daşnaksütyun Erməni İnqilabi Federasiyası" və "Çıxış" bloku pələng sıçrayışı ilə Ermənistanın iqtisadiyyatını hansı yolla inkişaf etdirəcək, çoxmilyardlı investisiya axını ilə təmin edəcək, erməni ordusunu gücləndirəcək, artan miqrasiyanı dayandıracaq və ən ciddi məsələni, xalqımızın qarşısında duran Qarabağ münaqişəsini həll edəcək". Keçmiş prezidentin dediyinə görə, rəhbərlik etdiyi blok seçki prosesində Qarabağ məsələsinin tənzimlənməsi yollarını Ermənistan gündəminin ən aktual məsələsinə çevirməyə nail olub, hətta bunu onun opponentləri də inkar etmir. Eks-prezident qısa müddətdə rəhbərlik etdiyi qüvvə tərəfindən "Sülh, barışıq, mehriban qonşuluq" şüarı ətrafında kütləviliyin təmin olunmasını da xatırladıb. Onun sözlərinə görə, burada yalnız bir məqsəd olub: "Ermənistanda və Qarabağda artan yoxsulluğun və fəlakətin qarşısını almaq. Burada başqa məqsəd yoxdur. Parlamentdə təmsil olunan qüvvələr bu bəlanın qarşısını Qarabağın varlığı şəraitində, bir qarış torpaq güzəşti olmadan almağa nail olarsa, biz onlara yalnız təşəkkür edəcəyik". Ter-Petrosyan xüsusi olaraq vurğulayıb ki, bundan sonra axan hər əsgərin qanı, sərhəddəki ölümlərin məsuliyyəti parlamentdə təmsil olunan siyasi qüvvələrin vicdanına yazılacaq. İşğalda olan toqpaqların qaytarılması barədə verdiyi bəyanatı bir daha izah edən Ter-Petrosyan bütün razılaşdırılmış sənədlərdə bunun istisnasız olaraq qəbul edildiyini bildirib: "Biz BMT və ATƏT-in sərhədlərin toxunulmazlığı, ərazi bütövlüyü ilə bağlı prinsiplərini qəbul etdiyimizə dair imzalar atmışıq. Bu sənədlər vasitəsilə sərhədlərin güc tətbiqi ilə dəyişdirilməsinin yolverilməzliyini qəbul etmişik. Demək, buna əməl etməliyik. Bu prinsipləri biz də qəbul etmişik, Azərbaycan da. Dünya isə bu prinsiplərin pozulması ilə bağlı heç bir bəhanəni tanımır. Biz Qarabağın nəzarəti altında olan Azərbaycan ərazilərini "tarixi Ermənistan" da, "azad olunmuş ərazilər" də adlandıra bilərik, oraya müqəddəs ərazilər və sair də deyə bilərik. Amma beynəlxalq hüquqda belə kateqoriyalar yoxdur və ola da bilməz. Bunlar xülyadır. Nə bizim hakimiyyətimiz, nə Köçəryan, nə də Sarkisyan bu ifadələrdən beynəlxalq sənədlərdə istifadə edib. Belə ifadələrdən istifadə etsəydik, ölkəmizi "qanmaz ölkə" elan edərdilər". Ter-Petrosyan "azad edilən" ərazilərin onun vaxtına təsadüf etməsinə də aydınlıq gətirib: "Biz "azad edildi" deyə bilərik. Beynəlxalq birlik isə başqa cür adlandırır: işğal!". Ter-Petrosyanın yaxın silahdaşlarından olan Levon Zurabyan da bildirir ki, Ermənistanın inkişafı bilavasitə Qarabağda sülhün bağlanmasından asılıdır. Onun fikrincə, qarşıda dayanan əsas problem ölkəni inkişaf etməyə qoymayan Qarabağ münaqişəsidir. Zurabyan vurğulayır ki, Qarabağda status-kvonun saxlanması və ölkənin sabit inkişafı bir arada mümkün deyil.
Tahir TAĞIYEV