ABŞ-da Donald Trampın prezident seçilməsindən sonra Rusiya və NATO arasında ziddiyyətlərə son qoyulacağı gözlənilsə də, indi bunun tam əksi baş verir. Hadisələrin inkişafı göstərir ki, tərəflər arasında gərginlik gedərək artır və bura Cənubi Qafqaz zonası da daxil olmağa başlayır. Xüsusən də bölgədə mövcud münaqişələrə, o cümlədən Dağlıq Qarabağ konfliktinə də baxışlarda mühüm fərq müşahidə edilməkdədir. Belə görünür ki, bu münaqişələr də tərəflər arasındakı ziddiyyəti daha da dərinləşdirəcək. Çünki sözügedən konfliktələrə yanaşmalarda ciddi fərq qeydə alınır.
Baş verənləri şərh edən rusiyalı hərbi ekspert Konstantin Sivkov bildirir ki, NATO regionda lokal müharibəyə başlaya bilər. Buna görə də Rusiya döyüş hazırlığını sürətləndirir. Rusiyanın Qara dəniz donanmasının Krımda raket atışları həyata keçirməsini şərh edərkən ekspert vurğulayıb ki, Qara dəniz regionunda gərginlik artır: "NATO aktivləşir, hərbi donanmanı gücləndirir, Rumıniyada və Bolqarıstanda raket sistemlərini inkişaf etdirir. Bütün bunlar Rusiya rəhbərliyinin narahatlığına səbəb olur. İstisna deyil ki, NATO Rusiyaya qarşı lokal müharibəyə başlasın. Təbii ki, ABŞ və NATO Rusiyaya birbaşa hərbi müdaxilə etməyəcək, çünki Rusiyanın nüvə silahına malik olması buna imkan vermir. Lakin nüvə silahının tətbiqinin sərhədinə qədər lokal toqquşmalar ola bilər". Sivkov hesab edir ki, Qara dəniz regionu bu gün ən böyük münaqişə zonasıdır: "Ukraynada münaqişə davam edir. Bura cənub-qərb istiqamətində Rusiyanın bütün obyektlərinə zərbə üçün ən qısa yoldur. Abxaziya və Cənubi Osetiya münaqişələrinin olduğu Gürcüstan bölgəyə yaxındır. Eyni istiqamətdə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi davam edir, həmçinin, Suriyada müharibə gedir. Yəni bölgə xüsusi gərginlik olan zonadır".
Xatırladaq ki, bu günlərdə Rusiya Müdafiə Nazirliyi də belə bir açıqlama ilə çıxış etmişdi ki, Qara dənizdə olan ABŞ hərbi gəmiləri potensial təhdiddir və gəmilərdə hansı növ raketlərin olduğu məlum deyil. Nazirlik xatırladır ki, son olaraq bir neçə gün əvvəl ABŞ "USS Carter Hall" hərbi gəmisi İstanbul boğazından keçərək təlimlərdə iştirak etmək üçün Rumıniya sahillərinə gedib. "Soyuq müharibə"dən bu yana ilk dəfə Rusiya sərhədinə hərbi texnika və şəxsi heyət cəmləyən ABŞ son olaraq Rumıniyanın Qara dəniz sahilində Köstence limanındakı "Mixail Koqalniceanu" hərbi hava bazasında əsgərlərin sayını artırıb, çoxlu sayda tank göndərib. Belə vəziyyətdə NATO-nun Avropa komandanlığının baş komandanı, Amerika generalı Kurtis Skaparotti Avropada Rusiyanın qarşısının alınması üçün əraziyə qoşunlar göndərməsini xahiş edib. Xatırladaq ki, bu günlərdə general Rusiyanı Dağlıq Qarabağda sabitliyi pozmaqda ittiham edib. Amerikalı general qeyd edib ki, Moskva Dağlıq Qarabağ münaqişəsində dağıdıcı rol oynamaqdadır: "Eyni zamanda Rusiya bu münaqişənin nizamlanması üçün beynəlxalq öhdəliyə əsasən ATƏT-in Minsk Qrupuna ahəmsədrlik etməli olduğu halda, Ermənistan ərazisində hərbi baza saxlamaqda davam edir". General onu da deyib ki, Rusiya Birləşmiş Ştatların regiondakı ən güclü tərəfdaşlarından olan Gürcüstanı da bütün gücü ilə zəiflətməyə, sıradan çıxarmağa çalışır. Onun sözlərinə görə, 2008-ci ilin avqustunda Rusiya Cənubi Osetiya və Abxaziyanı işğal edəndən sonra Gürcüstanın bu regionlarında uzunmüddətli qeyri-stabillik ocaqları yaradılıb. General Dnestryanı münaqişə haqda danışarkən deyib ki, Rusiya münaqişənin hərtərəfli nizamlanmasından sonra bu bölgədən qoşunlarını çıxarmağa hazır olduğunu bildirir. Lakin Rusiya "5+2" formatında aparılan danışıqlarda Dnestryanı münaqişəsinin hərtərəfli nizamlanmasına dair müzakirələri əngəlləməkdə davam edir: "Balkanlarda isə Rusiya Avropa və transatlantik inteqrasiyanı əngəlləmək üçün etnik gərginlikdən istifadə edir". Onun sözlərinə görə, Rusiya qonşu ölkələrdəki etnik ruslarla bağlı aqressiv təbliğat kampaniyası aparır, bu və ya digər yollarla özünün dünyadakı hakimiyyətini gücləndirməyə, Qərbi nüfuzdan salıb zəiflətmyəə çalışır. Bu şəraitdə Skaparotti bildirib ki, "daha davakar Rusiya"nın saxlanması üçün ona qoşunlar və müasir silahar lazımdır: "İndi bizə daha çox güc, məsələn zirehli tank diviziyası lazımdır. Rusiya nüvə arsenalını yalnız bərpa etmir, həm də müasirləşdirir və ölkə sərhədləri boyu dövlətlərin qorxudulması strategiyasının reallaşdırılması çərçivəsində nüvə silahından istifadə edir". Onun sözlərinə görə, Rusiya özünün ən yeni silahlarının sınaq poliqonu kimi Ukraynadan və Suriyadan istifadə edir. General hesab edir ki, Rusiya tərəfindən dəstəklənən separatçılarla mübarizə aparmaq üçün hökumət güclərinə silah verməyin vaxtı çatıb. Aydındır ki, hadisələrin bu səpkidə inkişafı Rusiya və NATO arasında ziddiyyətlərin daha da dərinləşməsinə rəvac verəcək.
Tahir TAĞIYEV