İlqar Vəlizadə: "Vəziyyət seçkilərin nəticələrindən asılı olaraq dəyişəcək"
Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan sədri olduğu Respublika Partiyasının siyasi məktəbində çıxışı zamanı deyib ki, Qarabağ probleminin nizamlanmasında güzəştlər etməyə hazırdılar, lakin bu, qarşılıqlı olmalı və təzyiq altında baş verməməlidir.
S.Sarkisyan ümumi qorxulardan danışıb və deyib ki, dünyada qorxmaz insan yoxdur: "Lakin nə vaxt həyəcan qorxuya çevrilirsə, bu pisdir. Sən həyəcan altında öz qərarlarını dəyişdirirsənsə, deməli, qorxaqsan. ABŞ prezidenti Con Kennedinin yaxşı sözü var: "Danışıqlardan və ya güzəştlərdən qorxmaq lazım deyil. Lakin təzyiq altında güzəştə getmək olmaz". Məncə Kennedinin bu sözləri günümüzə uyğundur. Biz Dağlıq Qarabağ məsələsində güzəştlərə hazırıq, lakin bunun təzyiq altında olmasına qarşıyıq. Nə daxili, nə də xarici təzyiqi qəbul etmirik".
Qeyd edək ki, Sarkisyanın bu mesajı Moskvaya ünvanladığı aydın məsələdir. Onun "biz güzəştlərə hazırıq, amma təzyiq altında olmamalıdır" sözlərini, əslində, belə oxumaq olar: "Biz ərazilərin qaytarılmasına hazırıq, lakin...". Çünki Dağlıq Qarabağla bağlı Ermənistana təzyiq edəcək yeganə xarici qüvvə Rusiyadır. Rusiya münaqişənin həllinə çalışır. Doğrudur, Moskva məsələni daha çox öz maraqları çərçivəsində həll etmək istəyir. Lakin o da məlumdur ki, Rusiyanın planında ilkin olaraq Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilərin qaytarılması var. Bu məsələ aprel müharibəsindən sonra daha aktiv şəkildə gündəmə gəldi. Görünür, Moskva İrəvana razılaşma ilə bağlı müəyyən təzyiqlər edir. Sarkisyan da mesajı məhz Rusiyaya ünvanlayır.
Sarkisyanın bu açıqlamasından ekspertlər hansı nəticəni çıxarır?
Politoloq İlqar Vəlizadə hesab edir ki, Sarkisyan açıqlaması ilə Ermənistanın Azərbaycandan güzəşt gözlədiyini dilə gətirir: "Ancaq Dağlıq Qarabağın tərəf kimi tənzimlənmə prosesinə qoşulması yolverilməzdir. Azərbaycan Dağlıq Qarabağı tərəf kimi qəbul etmir. Əslində, Ermənistan siyasi rəhbərliyinin nəzərdə tutduğu güzəşt məhz bundan ibarətdir. Bunlar köhnə tələb və iddialardır. Yəni Sarkisyan yenə Azərbaycana şərt irəli sürməyə cəhd göstərir. Danışıqlar prosesi, Vyana və Sankt-Peterburq görüşlərində müəyyən olunmuş gündəlik var. Ermənistan isə hər vəchlə substantiv danışıqlardan qaçır. Ona görə də Rusiya tərəfindən Ermənistana təzyiq göstərilməzsə, İrəvan substantiv danışıqlara getməyəcək. Çünki Moskva hazırda təşəbbüsü öz üzərinə götürüb və xarici işlər nazirlərini görüşdürmək istəyir. Azərbaycanın tələbləri isə aydındır və Bakı nəticəsiz danışıqlara getməyəcək. İş orasındadır ki, vasitəçi tərəf, yəni Rusiya bu zəmini hazırlamalıdır. Ermənistanda seçkiqabağı vəziyyət gərgin olaraq qalır. Çox güman ki, Sarkisyan seçkidən öncə qətiyyətli addım atmayacaq. Vəziyyət seçkilərin nəticələrindən asılı olaraq dəyişəcək. Sarkisyanın mövqeyi zəifləsə, onda biz danışıqları yeni oyunçularla aparmağa hazır olmalıyıq".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ