çərşənbə günü, 18 noyabr 2026
     

Av­ro­pa­dan Er­mə­nis­ta­na "adi si­lah təz­yiq­lə­ri" göz­lə­nir

Image


Son iki il ər­zin­də dün­ya­da cid­di na­ra­hat­lıq pred­me­ti­nə çev­ri­lən mə­sə­lə­lər­dən bi­ri də müx­tə­lif böl­gə­lər­də ge­dən sü­rət­li si­lah­lan­ma­dır. Bu­nu şərtlən­di­rən əsas amil­lər­dən bi­ri Qərblə Ru­si­ya ara­sın­da ya­ra­nan zid­diy­yət­dir və be­lə si­lah­lan­ma ya­rı­şı Azər­bay­ca­nın yer­ləş­di­yi Cə­nu­bi Qaf­qa­za da tə­sir­siz ötüş­mür.

Bu ba­rə­də da­nış­maz­dan ön­cə bil­di­rək ki, Al­ma­ni­ya Xa­ri­ci İş­lər Na­zir­li­yi­nin he­sab­la­ma­la­rı­na gö­rə, Ru­si­ya-Qərb mü­na­si­bət­lə­ri­ni kəs­kin­ləş­di­rən Uk­ray­na mü­na­qi­şə­si sü­rət­lə si­lah­lan­ma­nı ye­ni re­al­lı­ğa çe­vi­rib. Al­ma­ni­ya xa­ri­ci iş­lər na­zi­ri Frank Val­ter Ştaynma­yer qeyd edir: "Ya­ran­mış və­ziy­yət mü­ha­ri­bə və sülh mə­sə­lə­si­ni qi­tə­miz üçün ye­ni­dən ak­tu­al edib. Av­ro­pa ye­ni sü­rət­lə si­lah­lan­ma təh­lü­kə­si qar­şı­sın­da­dır. Bu­na gö­rə də sa­bit­li­yi və sül­hü möh­kəm­lən­dir­mək üçün müm­kün olan hər şe­yi et­mək la­zım­dır".

Al­ma­ni­ya xa­ri­ci iş­lər na­zi­ri­nin möv­qe­yi ilə ATƏT öl­kə­lə­rin­dən onun da­ha 15 həm­ka­rı ra­zı­la­şır. Na­zir­lə­rin Ber­lin­də ke­çir­dik­lə­ri gö­rüş­də qə­bul et­dik­lə­ri bə­ya­nat­da da bu mə­sə­lə­lər ək­si­ni ta­pıb. Av­ro­pa­nın təh­lü­kə­siz­lik sis­te­mi­nin get­dik­cə öz məz­mu­nu­nu itir­mə­sin­dən də­rin na­ra­hat­lıq his­si ke­çi­rən na­zir­lər hə­yə­can­lı və­ziy­yə­tin sə­bə­bi­ni Uk­ray­na böh­ra­nın­da gö­rüb. Da­ha son­ra bə­ya­na­tın mət­nin­də söh­bət Av­ro­pa­nın möv­cud təh­lü­kə­siz­lik re­ji­mi­nin, o cüm­lə­dən "Av­ro­pa­da adi si­lah­lar haq­qın­da" mü­qa­vi­lə­nin əsa­sı­nın sar­sı­dıl­ma­sın­dan ge­dir. 16 na­zi­rin bə­ya­na­tın­da de­yi­lir: "Av­ro­pa­da təh­lü­kə­siz­li­yin tə­min edil­mə­si ilə bağ­lı və­ziy­yə­tin sa­bit­li­yi­nin get­dik­cə da­ha çox po­zul­ma­sı­nı nə­zə­rə ala­raq, biz sa­bit­li­yi, eh­ti­yat­lı­lı­ğı, proq­noz­laş­dır­ma­nı və yox­la­na bi­lən şəf­faf­lı­ğı bər­pa et­mə­yi, bu­nun­la da hər­bi risqlə­ri azaltma­ğı son də­rə­cə əhə­miy­yət­li sa­yı­rıq". Bə­ya­na­tın so­nun­da ATƏT-in qa­lan üzvlə­ri­nə bu tə­şəb­bü­sü dəs­tək­lə­mək və Av­ro­pa­da adi si­lah­lar üzə­rin­də nə­za­rət mə­sə­lə­lə­ri­nə da­ir konstruk­tiv di­a­lo­qa baş­la­maq ça­ğı­rı­şı yer alıb.

Qeyd edək ki, hə­lə 1991-ci il­də NA­TO və "Var­şa­va blo­ku" ara­sın­da "Av­ro­pa­da adi si­lah­lar haq­qın­da" mü­qa­vi­lə im­za­la­nıb. Bu, iki hər­bi blok ara­sın­da Av­ro­pa qi­tə­sin­də adi si­lah­la­rın (tank, zi­reh­li tex­ni­ka, ar­til­le­ri­ya qur­ğu­la­rı, hər­bi təy­ya­rə və hü­cum he­li­kop­ter­lə­ri) yer­ləş­di­ril­mə­si­ni tən­zim­lə­yən mü­hüm sə­nəd idi. Mü­qa­vi­lə 1992-ci ilin no­yab­rın­da rəs­mən qüv­və­yə mi­nən­də ar­tıq "Var­şa­va blo­ku" və SSRİ da­ğıl­mış­dı. Keç­miş SSRİ-nin si­lah kvo­ta­sı isə ye­ni müs­tə­qil öl­kə­lər ara­sın­da bö­lün­dü və on­lar mü­qa­vi­lə üz­rə "Ci­nah sa­zi­şi"nə qo­şul­du­lar. Odur ki, mü­qa­vi­lə­nin ye­ni re­al­lıq­la­ra uy­ğun­laş­dı­rıl­mış ye­kun va­ri­an­tı­nı 1999-cu il no­yab­rın 19-da ATƏT-in İs­tan­bul sam­mi­tin­də 30 öl­kə, o cüm­lə­dən keç­miş so­vet öl­kə­lə­rin­dən Ru­si­ya, Uk­ray­na, Be­la­rus, Mol­do­va, Gür­cüs­tan, Azər­bay­can, Er­mə­nis­tan və Qa­za­xıs­tan im­za­la­yıb.

Onu da qeyd edək ki, mü­qa­vi­lə­yə əla­və olu­nan "Ci­nah sa­zi­şi" ilə Ru­si­ya­nın Qaf­qaz­da si­lah­lan­ma li­mi­ti gös­tə­ri­lir. Həm­çi­nin, konkret ola­raq Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­tan­da­kı ba­za­la­rın­da sax­la­na­caq hər­bi tex­ni­ka­nın li­mi­ti mü­əy­yən olu­nub. Ru­si­ya­nın mü­qa­vi­lə üz­rə kvo­ta­sı Av­ro­pa his­sə­sin­də 6350 tank, 11280 zi­reh­li ma­şın, 7030 ar­til­le­ri­ya qur­ğu­su, 3416 hər­bi təy­ya­rə və 855 he­li­kop­ter təş­kil edir. Bun­dan əla­və, Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­tan­da­kı 102 say­lı hər­bi ba­za­sın­da si­la­hın mak­si­mal kvo­ta­sı da bu mü­qa­vi­lə ilə tən­zim­lə­nir­di və Ru­si­ya Er­mə­nis­tan­da mak­si­mum 153 tank, 241 zi­reh­li tex­ni­ka, 140 ar­til­le­ri­ya qur­ğu­su sax­la­ya bi­lər­di. Ey­ni za­man­da, mü­qa­vi­lə­yə əsa­sən, Ru­si­ya­nın Güm­rü­də­ki hər­bi ba­za­sı­nın ar­se­na­lı ilə Er­mə­nis­ta­nın özü­nün adi si­lah­la­rı­nın top­lam həc­mi bu öl­kə­nin mü­va­fiq si­lah kvo­ta­sın­dan ar­tıq ol­ma­ma­lı idi. La­kin son­ra­dan Ru­si­ya Qərblə ar­tan zid­diy­yət­lər fo­nun­da mü­qa­vi­lə­dən çıx­dı. NA­TO üzvlə­ri, o cüm­lə­dən baş ka­tib Yens Stol­ten­berq Ru­si­ya­nın "Av­ro­pa­da adi si­lah­lar haq­qın­da" mü­qa­vi­lə üz­rə bir­gə məş­və­rət qru­pun­dan çıx­maq qə­ra­rın­dan mə­yus ol­duq­la­rı­nı və Krem­lin möv­qe­yin­də də­yi­şik­lik et­mə­si­ni is­tə­dik­lə­ri­ni bil­dir­di.

Moskva­da isə hə­lə ötən il­dən Av­ro­pa­da adi si­lah­la­ra nə­za­rət üz­rə ye­ni sa­zi­şin ha­zır­lan­ma­sı ilə bağ­lı da­nı­şıq­la­ra ha­zır ol­duq­la­rı­nı bə­yan et­sə də, bu is­ti­qa­mət­də əmə­li ad­dım atıl­mır. Elə bu fon­da Moskva in­di Er­mə­nis­ta­na is­tə­di­yi qə­dər si­lah-sur­sat yı­ğır. Hət­ta ilin so­nu­na ki­mi Ru­si­ya Mü­da­fiə Na­zir­li­yi, Er­mə­nis­tan­da­kı 102-ci ba­za da da­xil ol­maq­la, cə­nub is­ti­qa­mə­ti­nə 350 va­hid ye­ni hər­bi tex­ni­ka gön­dər­mə­si­ni ba­şa çat­dı­ra­caq. Cə­nub hər­bi da­i­rə­si­nin qo­şun his­sə­lə­ri hər­bi tex­ni­ka par­kı­nın ye­ni­lən­mə­si çər­çi­və­sin­də ilin so­nu­na qə­dər 350 va­hid təy­ya­rə, gə­mi­lər, tanklar və di­gər zi­reh­li tex­ni­ka ala­caq. Konkret ola­raq Ru­si­ya Ha­va-Kos­mik Qüv­və­lə­ri­nin Ros­tov, Ku­ban və Krım­da­kı ba­za­la­rı­na 30 va­hid ye­ni, o cüm­lə­dən mo­dernləş­di­ril­miş Su-30SM qı­rı­cı­la­rı və Ka-52 zər­bə ver­tol­yot­la­rı alı­na­caq. Qa­ra də­niz və Xə­zər do­nan­ma­la­rı­na 20 va­hid gə­mi, ka­ter və təc­hi­zat gə­mi­lə­ri da­xil ola­caq. Qu­ru qo­şun­la­rı hər­bi tex­ni­ka­sı­nın bö­yük ək­sə­riy­yə­ti, yə­ni 300 va­hi­də ya­xın tex­ni­ka isə Ru­si­ya­nın se­pa­rat­çı Ab­xa­zi­ya və Cə­nu­bi Ose­ti­ya­da­kı, ha­be­lə Er­mə­nis­tan­da­kı hər­bi ba­za­la­rı­na gön­də­ri­lə­cək.

Xa­tır­la­daq ki, Ru­si­ya dur­ma­dan Er­mə­nis­tan­da­kı hər­bi ba­za­sı­nı güc­lən­di­rir. Bu ilin əv­vəl­lə­rin­də İrə­van ya­xın­lı­ğın­da­kı Ere­bu­ni ha­va ba­za­sı­na on­lar­la zər­bə ver­tol­yo­tu və MiQ-29 qı­rı­cı­la­rı yer­ləş­di­ri­lib. Elə­cə də Güm­rü­də­ki 102-ci ba­za­nın ar­se­na­lı güc­lən­di­ri­lib.

Bun­dan baş­qa, "Av­ro­pa­da adi si­lah­lar haq­qın­da" mü­qa­vi­lə­nin tə­ləb­lə­ri Cə­nu­bi Qaf­qaz­da Er­mə­nis­tan tə­rə­fin­dən po­zu­lur. İş­ğal­çı öl­kə Azər­bay­ca­nın ha­zır­da bey­nəl­xalq nə­za­rət­dən kə­nar­da qal­mış əra­zi­lə­rin­də si­lah-sur­sat yer­ləş­di­rir. İn­di bu du­rum­da ATƏT öl­kə­lə­ri­nin "Av­ro­pa­da adi si­lah­lar haq­qın­da" mü­qa­vi­lə­yə nə­za­rə­tin güc­lən­di­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də tə­şəb­bü­sü Er­mə­nis­ta­na təz­yiq­lə­ri ar­tı­ra bi­lər. Çün­ki er­mə­ni­lər bu mü­qa­vi­lə­nin şərtlə­ri­ni ye­ri­nə ye­tir­mir.

Na­hid SA­LA­YEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

18.11.2026 / 16:50
İnstitut direktoru 6 min, müavinləri 5 min maaş alacaq – Əli Əsədov qərar verdi

18.11.2026 / 16:35
İrəvan Moskvanın dəmir yolu siyasətinə qarşı mövqeyini sərtləşdirdi...

18.11.2026 / 16:20
İran Qars-Gümrü keçidinin açılmasına qarşı çıxdı...

18.11.2026 / 16:19
Azərbaycan Cənubi Qafqazın qapılarını Qərbə açır...

18.11.2026 / 16:01
Peskov: APEC sammiti çərçivəsində Putin və Tramp arasında tammiqyaslı danışıqların baş tutacağını gözləmir

18.11.2026 / 15:52
Fransada kütləvi nümayiş günü polislər işə çıxmaqdan imtina edib - Bütün zabitlər xəstəlik məzuniyyətinə çıxıblar

18.11.2026 / 15:41
Putin və Trampın görüşü bu gün axşam saatlarında baş tuta bilər - Uşakov açıqladı...

18.11.2026 / 15:37
"Daşnaksütyun" Qarabağ uğrunda 13 mənasız tələblə cəbhə açdı...

18.11.2026 / 15:14
Prezident İlham Əliyev Oman Sultanını milli bayram münasibətilə təbrik etdi

18.11.2026 / 15:10
Prezident İlham Əliyev Latviya Prezidentini Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edib

18.11.2026 / 14:41
Xəzər İran-ABŞ savaşının əsas meydanlarından birinə çevrilir.

18.11.2026 / 14:36
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırıldı

18.11.2026 / 14:33
Hörmüz boğazında üç tanker minaya düşdü – boğaz tam bağlandı...

18.11.2026 / 14:18
Ukrayna Krasnodarda iki iri neft emalı zavoduna yenidən zərbə endirdi...

18.11.2026 / 14:01
Putin Tramla görüşdən əvvəl Cinplə iki saatdan çox qapalı görüş keçirdi

18.11.2026 / 13:52
Tramp Çinə gedib

18.11.2026 / 13:49
Almaniya Cənubi Qafqazda Rusiya ilə açıq mübarizəni bəyan etdi...

18.11.2026 / 13:46
Türkiyənin qlobal elektrikləşməni 35 faizə çatdırmaq təşəbüsünə 75 ölkə dəstək verib

18.11.2026 / 13:33
Kərkük folkloru və musiqi irsi gənclərə tanıdıldı

18.11.2026 / 13:30
Körfəzdə gərginlik yenidən artır - İran Küveytdəki ABŞ hərbi bazasını bombaladı...

18.11.2026 / 13:23
"DƏDƏMİZ DƏDƏ MƏDƏD" ADLI TOPLU-KİTABIN TƏQDİMATI KEÇİRİLİB

18.11.2026 / 13:15
“Diplom varsa, avtomatik biliklər də var” – Nazir bu yanaşmanı tənqid etdi

18.11.2026 / 13:07
ABŞ-da Azərbaycan bayrağının endirilməsi xəbərləri yalan çıxdı - Dövlət Komitəsindən açıqlama...

18.11.2026 / 12:55
Alman nazir Azərbaycanı Avropanın enerji təchizatında mühüm tərəfdaş adlandırdı...

18.11.2026 / 12:39
İkinci əl avtomobillərin satışı üçün yeni vergi proseduru müəyyənləşir...

18.11.2026 / 12:25
Kuryerlər də vergiyə cəb edilir - ayda 15 manat ödəyəcəklər...

18.11.2026 / 12:14
Ceyhun Bayramov: "Kiminsə müxalifət nümayəndəsi olması onu hüquqi məsuliyyətdən azad etmir"

18.11.2026 / 12:10
"Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri bundan sonra da möhkəm olacaq" - Ceyhun Bayramov

18.11.2026 / 12:03
"Azərbaycanın enerji təchizatına verdiyi dəstək Avropada sabitliyin qorunmasına töhfədir" - Yohan David Vadeful

18.11.2026 / 11:58
Almaniyanın Qara dəniz sualtı elektrik kabeli layihəsindən faydalanmaq imkanları müzakirə olundu

18.11.2026 / 11:50
Bakıda bu ərazilərə giriş pullu olacaq

18.11.2026 / 11:42
Almaniya Ermənistanla sülh istiqamətində addımlarına görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi

18.11.2026 / 11:28
Lavrov Rusiyanın müttəfiqlərini incidən qeyri-diplomatik bəyanat verdi...

18.11.2026 / 11:09
Ceyhun Bayramov almaniyalı həmkarı ilə görüşdü

18.11.2026 / 10:19
Ramiz Mehdiyev və köməkçisi Eldar Əmirov apellyasiya şikayəti verdi

18.11.2026 / 09:52
Trampın reytinqi rekord dərəcədə aşağı düşdü - amerikalıların 66%-i ondan narazıdır...

18.11.2026 / 09:30
ABŞ İranın Qeşm adasına yeni hava zərbələri endirdi...

18.11.2026 / 09:18
"Bəzən əsgərlikdən möhlət almaq üçün saxta təhsil arayışları təqdim olunur" - General

18.11.2026 / 07:19
Moldova hava məkanını bağladı - dron təhlükəsi üzündən…

18.11.2026 / 07:12
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin daxili şəbəkəsi sıradan çıxıb - kiberhücum?..

17.11.2026 / 22:45
İran Vaşinqtonda “çirkli bomba” və kimyəvi silahlarla hücum planlaşdırır - ABŞ kəşfiyyatından ŞOK İDDİA...

17.11.2026 / 22:21
İran ABŞ bazaları yaxınlığındakı bəndləri, limanları və elektrik stansiyalarını vuracaq - sizin etdiyinizi edəcəyik...

17.11.2026 / 22:03
Xəzər dənizini zəbt edənlərin axırı çatdı - Fərman istisnasız icra olunsa...

17.11.2026 / 21:52
Peruda dindarın atdığı təsbeh Roma Papasını gözündən yaraladı

17.11.2026 / 21:47
İstanbul-İrəvan hava yükdaşımaçılığı başladı - həm də intensiv...

17.11.2026 / 21:38
Putinlə rəqs etmiş keçmiş naziri vətəndaşlıqdan çıxardırlar

17.11.2026 / 21:25
Tramp Putinlə ayrıca ikitərəfli görüş keçirmək istəyir...

17.11.2026 / 21:17
Rusiyada hərbi təyyarə qəzaya uğradı - ölənlərin sayı 17-yə çatdı...

17.11.2026 / 21:10
Pekinin Ukrayna ilə bağlı siyasəti kəskin dəyişildi...

17.11.2026 / 20:49
İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı sərt mövqeyə keçdi - İmkan vermərik...

17.11.2026 / 20:32
Tiflislə Moskva inanılmaz danışıqlara başlayır - bölgə üçün yeni təhlükə yetişir...

17.11.2026 / 20:17
Ukraynanın hücumundan sonra Krım körpüsünün bir hissəsi dənizə çökdü - hərəkət dayandırıldı...

17.11.2026 / 20:06
İran Bəhreynin hava hücumundan müdafiə qüvvələrini məhv etdi...

17.11.2026 / 19:48
Azərbaycan MDB-də Britaniya üçün 3-cü dövlət oldu - hərbi əməkdaşlıq...

17.11.2026 / 19:33
Avropa Rusiya qarşısında vahid tələb qoyur - Ordunuzu bütün ölkələrdən çıxarın...

17.11.2026 / 19:14
Ölkədə vergi borcları sürətlə artır - 28 faiz...

17.11.2026 / 19:02
Feldşer vəzifələri üzrə hərbi xidmətə qəbulla əlaqədar müsabiqə elan edilib

17.11.2026 / 18:42
Rumıniya Bakı və İrəvanın da daxil olduğu təzə format yaradır...

17.11.2026 / 18:23
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Gürcüstanın Baş nazirinin müavininin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:14
Prezidentin sosial media hesablarında Almaniyanın xarici işlər nazirinin qəbulu ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

17.11.2026 / 18:10
Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib - FOTO

17.11.2026 / 17:58
Ermənistanda Azərbaycanı nümunə göstərirlər...

17.11.2026 / 17:47
Rusiya Krım körpüsünə hücumdan sonra ballistik raketlərlə Kiyevdə körpüləri vurdu...

17.11.2026 / 17:42
Tural Turan beynəlxalq mükafata layiq görülüb

17.11.2026 / 17:36
Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul etdi - FOTO

17.11.2026 / 17:32
Prezident İlham Əliyev Almaniyanın xarici işlər nazirini qəbul edib - FOTO

17.11.2026 / 17:03
ABŞ-İran savaşının təsirləri Amerika torpaqlarına çatdı...

17.11.2026 / 16:53
Ermənistan Rusiyaya münasibətdə Estoniya təcrübəsini tətbiq ermək eşqinə düşdü...

17.11.2026 / 16:37
Zakir Həsənov Gürcüstan Müdafiə Qüvvələri komandanını qəbul etdi

17.11.2026 / 16:20
Pensiyalara 8,67 milyard manat ayrılacaq – orta aylıq pensiya 639 manata çatacaq...

17.11.2026 / 16:04
Saxta sənədlərlə Azərbaycandan yük çıxarmaq istəyən sürücülər yaxalandı

17.11.2026 / 15:29
“Jalə xanım ikinci oldu, mən 44-cü, heç cür anlaya bilmirəm” – Deputat təəccübləndi...

17.11.2026 / 15:12
Avropa nümayəndələri Ukrayna danışıqlarına rəsmən qatıldı - Rusiya təkzib edir…

17.11.2026 / 14:48
Dünyada süni intellektə qarşı üsyan başlayıb...

17.11.2026 / 14:36
Üç liderin Çin sammiti iflasa uğradı - Ukrayna mövzusu masaya çıxmadı...

17.11.2026 / 14:16
"Dövlət qulluğunda din xadimləri ilə bağlı məhdudiyyətlərə dair məlumatlar manipulyasiya xarakteri daşıyır" - Media və Yayım Şurası

17.11.2026 / 14:05
Avropa əsl simasını göstərir - beş ölkədən insanlar Afrikaya qovulur...

17.11.2026 / 13:52
Səfir: “Bu səfərlər Strateji Tərəfdaşlıq sazişinin tamamlanmasına zəmin yaratdı”

17.11.2026 / 13:50
Dankan Norman: “Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında təhsil əlaqələri güclüdür və inkişaf etməkdədir”

17.11.2026 / 13:47
Səfir Norman: “Azərbaycan Böyük Britaniya üçün dəyərli müdafiə və təhlükəsizlik tərəfdaşıdır”

17.11.2026 / 13:45
Səfir: “Böyük Britaniya və Azərbaycan arasındakı tərəfdaşlıq hər zamankından daha böyük əhəmiyyət daşıyır”

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ