Ermənistanda 2026-cı ildə keçiriləcək parlament seçkiləri bu ölkədə artıq indidən ictimai-siyasi müstəvidə ciddi gərginliyə yol açıb. Bu seçkidə qərbpərəstlərlə rusiyapərəstlər görünür aralarında ölüm-dirim mübarizəsi aparacaqlar.
Moskvadan əmr və təlimatlar alanların əsas lideri Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryandır. Son günlər “beşinci kolon”un və Köçəryanın timsalında rusiyameyilli qüvvələrin aktivləşməsi heç də təsadüf hesab olunmur. Əsas məqsəd gələn il Paşinyanı taxtdan salmaqdır.
Ermənistanın ikinci prezidenti bir sıra mətbuat orqanlarını, xüsusən də özünün maliyyələşdirdiyi medianı başına yığaraq xeyli cəfəng açıqlamalar verib. Açıqlamasında Köçəryan xüsusən Ermənistan-Rusiya münasibətləri, Avropa İttifaqı ilə bağlı addımlar, Azərbaycanla sülh müqaviləsi üzrə bayağı tezislərinə müraciət edib. Onun sözlərinə görə, Rusiya ilə strateji tərəfdaşlığı bərpa etmək və İran amilini də bura daxil etmək lazımdır. Belə ki, Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə İran komponenti əlavə olunmalı, üçtərəfli formata çevrilməlidir. O qeyd edib ki, Avropa Ermənistanın təhlükəsizlik məsələsini həll edə bilməz, bunu düşünmək sadəcə sadəlövhlükdür. Köçəryan bildirib ki, müxalifətlə, konkret olaraq, Serj Sarkisyan və digər iri müxalifət partiyalarının koalisiya qurub seçkiyə birlikdə getmə şansı yoxdur: “Hər şeyi bir kənara qoymaq, koalisiya yaratmaq məsələsini müzakirə etmək lazımdır. Amma bu halda mən vahid cəbhə ilə seçki variantını görmürəm”. Bütün bunlarla bağlı “armeninanreport” portalı yazır: “Ermənistanın ikinci prezidenti Robert Köçəryan bir sıra KİV-lərə müsahibə verib, həm ölkədə, həm də onun ətrafında baş verən müəyyən hadisələrlə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Gözlənildiyi kimi, Köçəryan vətəndaşları maraqlandıra biləcək maraqlı heç nə deməyib. Bunun əvəzində o, bir daha həm cəmiyyətin, həm də medianın bir hissəsini alçaldıcı tənqid etdi. Biz də kənarda qalmadıq. Köçəryanın müsahibəsində diqqətimizi nə cəlb etdi? Və fakt budur ki, birincisi, o, bir daha sübut etdi ki, onun hakimiyyəti dövründə Ermənistanda heç bir demokratiyadan söhbət getməyib. Bunu ikinci prezident özü də etiraf edib. Belə ki, 2008-ci ildə o vaxtkı xarici işlər naziri Vardan Oskanyanın onun yerinə namizəd olması, lakin hakimiyyəti ona ötürə bilməməsi ilə bağlı yayılan xəbərlərə toxunan eks-prezident deyib: “Bəli, o vaxt mətbuatda da Oskanyanın namizədliyi müzakirə olunurdu, amma bu, mənim namizədliyim deyildi. Serj Sarkiyan ən doğru qərar idi”. Yəni Ermənistan üçün taleyüklü 2008-ci ildə Köçəryan etiraf edir ki, onun Serj Sarkisyandan başqa prezidentliyə namizədi olmayıb. Və burada soruşmaq istərdik: erməni xalqı istefa verən prezidentə özünün yerinə kimisə qoymaq səlahiyyəti verib? Deyəsən, ölkədə heç kim ona belə hüquq verməyib. Amma Köçəryan əsl diktator kimi davrandı – özünü və ailəsini, eləcə də nəhəng biznesini qorumaq üçün yerinə özü üçün ahat adam qoydu. Köçəryanın prezidentliyə “namizədi”nin Ermənistanda hakimiyyəti necə ələ keçirdiyini hamımız yaxşı xatırlayırıq. Qanlı mart hadisələri həm Köçəryan, həm də Sarkisyan üzərində əbədi olaraq biabırçı iz buraxdı. Lakin Köçəryan əks halda hakimiyyəti öz himayədarına ötürə bilməzdi – 2008-ci ilə qədər Ermənistanda Köçəryana və onun klanına qarşı nifrət o qədər yüksək idi ki, xalq hakimiyyətdən gələn namizədə yox, hər kəsə səs verməyə hazır idi. Bu, yeri gəlmişkən, o zaman baş verənlərdir. Amma xalqın səsi oğurlandı və Qarabağ quldurları xalqın özünə qarşı çıxarıldı, rəhbərlərini qorumaq və hakimiyyətin qəddarcasına ötürülməsini həyata keçirmək üçün xüsusi olaraq İrəvana gətirildi.
Beləliklə, Köçəryan, təkrar edirik, müsahibəsi yalnız avtoritar hökmdar statusunu möhkəmləndirdi. Və bu müsahibəni verəndə nəyəsə ümid edirdisə, mən hakimiyyətə qayıtmaq perspektivini nəzərdə tuturam, indi o ümidləri birdəfəlik basdırıb. Eks-prezident özünü nə qədər qabardsa da, “Mən deyirəm ki, bu məsələləri həll edə bilərəm” desə də, xalqımız Robert-Serjik dövrünə qayıtmağa imkan verməyəcək.
Təbii ki, Köçəryan müsahibəsində bir daha Ermənistanın Rusiyanın tabeçiliyinə salınmasını təklif etməkdən çəkinmədi və özünün Moskvanın məxluqu və marioneti olduğunu bir daha xatırladıb. Beləliklə, onun fikrincə, “Ermənistan Rusiya ilə münasibətləri bərpa etməlidir”. "Rusiya ilə münasibətlər bərpa olunmalıdır - tərəfdaşlıq, strateji, müttəfiqlik. Düzdür, Rusiya deyə bilərdi ki, Ermənistan hakimiyyəti axmaq işlər görür, erməni xalqı bizə mehribandır, biz axmaq şeylərə fikir verməyəcəyik. Rusiyadan belə gözləyirdik? Dövlətlərarası münasibətlər belə getmir. Ermənistan hakimiyyəti Rusiyadan incimək mövqeyi tutdu, baxmayaraq ki, Praqada məlum sənəd imzalanandan sonra Rusiyanın vasitəçilik rolu Ermənistan üzündən sıfıra endirildi”, - Robert Köçəryan qeyd edib. Yaxşı, cəhənnəmə, bir kukla sadəcə olaraq öz kuklaçıqlarına haqq qazandırmağa və onları hər cür şəkildə müdafiə etməyə borcludur. Burada Köçəryan, necə deyərlər, Amerikanı kəşf etməyib. Bəs görəsən niyə vaxt çərçivəsini dəyişib günahı xəstə başdan sağlam başı üzərinə atmaq lazımdır? Praqanın bununla nə əlaqəsi var? Və Praqadan əvvəl olan hər şey niyə yaddan çıxır? Köçəryan niyə Rusiyanın prosesə müdaxilə etməməsi barədə bir kəlmə də danışmadı? Praqa sonra gəldi. Praqada Paşinyan sadəcə olaraq faktdan sonra baş verənləri lentə aldı. Əgər 44 günlük müharibə zamanı Rusiya bizi tərk etməsəydi, o zaman razılaşmalısınız, Praqa prosesi mövcud olmazdı. Lakin ağzından köpük çıxan Köçəryan sübut etməyə başladı ki, Avropa Ermənistanda təhlükəsizlik məsələlərini həll edə bilməz. "İndiki vəziyyətdə bir məqsəd var: Ukrayna və Ermənistan vasitəsilə Rusiyaya zərər vermək, ya da başqa ölkə tapıb onun vasitəsilə ona zərər vurmağa çalışmaq. Bu, strategiya deyil, başqasının əlində alət olmaqdır. Bizim istədiyimiz budur? Mənə deyə bilərsinizmi ki, bu gün Ermənistan hansı xarici siyasət yürüdür? Mən başa düşməyə çalışıram və başa düşmürəm. Bu siyasət deyil, ciddi nəticələrə gətirib çıxaran biabırçılıqdır. Buna görə də Rusiyadan gözlədiyimiz dəstəyi ala bilmədik”. Avropa ilə son münasibətlərə toxunan sabiq prezident bu müzakirələrin lüzumsuz olduğu və real nəticə vermədiyi qənaətindədir: “Bəli, Makron gözəl açıqlama verəcək, sevinəcəyik, bəlkə Ermənistan baş nazirini qucaqlayacaq, qucaqlamağı çox sevir və bununla da hər şey bitəcək”. Paxıllıq yaxşı şey deyil. Tarixin zibilliyinə atılan Köçəryanın siyasi rəqibi paşinyanın nüvə silahına malik bir ölkənin prezidenti tərəfindən qucaqlanmasından məmnun qalmaması başa düşüləndir. Bəs niyə bu barədə yalan danışırsınız? Son 4 ildə Avropa, xüsusən də Fransa Ermənistan üçün Rusiyanın 10 ildə etdiyindən daha çox işlər görüb. Bəli, indi bizim əsas müttəfiqimizə çevrilən Avropadır ki, bu da Rusiyanın xoşuna gəlmir. İş o yerə çatıb ki, o, Ermənistanı öz təsir dairəsinə qaytarmaq üçün çıxılmaz cəhdlə artıq Lavrovu üstümüzə göndərir. Heç bir faydası yoxdur, işləməyəcək. Köçəryanın bütün müsahibələrini şərh etmək istəmirik. Bu, şübhəsiz ki, erməni əhalisinin əksəriyyətində ikrah hissi yaradıb. Köçəryan bir daha göstərdi ki, o, heç vaxt əyalət kişisinin şalvarından o tərəfə böyüməyib. Eyni zamanda, bu, Köçəryanın və onun kimilərin hakimiyyətə qayıdışının suverenliyimiz üçün nə qədər təhlükə yaratdığını da göstərdi. Həqiqətən inanmaq istərdik ki, həmvətənlərimiz demensiyadan əziyyət çəkmirlər və bir daha Köçəryan, Sarkisyan kimi dəyərsiz insanlar dövlətimizin başında olmayacaqlar”. bu arada Robert Köçəryan 2018-ci ildə Ermənistanda baş verən “məxməri inqilab”a da toxunub: “2018-ci ildə ölkədə mitinqlər keçirildiyi zamanı o zamankı prezident Serj Sarkisyana zəng etdim”. O, Sarkisyanın telefon danışığı zamanı dediyi sözlərlə qərarlarının üst-üstə düşmədiyini bildirib: “Aprel ayı idi, prezidentə zəng edib vəziyyətin necə olduğunu soruşdum. Ona bildirdim ki, mənə işlərin fərqli istiqamətdə irəlilədiyini və hökumətin prosesə nəzarəti itdiyini söyləyirlər. Lakin Sarkisyan təmkinli və sakit şəkildə hər şeyin qaydasında olduğunu, heç bir problemin olmadığını və nəzarəti əlində saxladığını dedi. Bir neçə gün sonra isə istefa verdi”. Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyan bütün bunlara cavab verib: “Robert Köçəryanın ölkə başçısı olduğu ilk gündən onun ətrafında nifrət mühiti hökm sürüb. “Üzük əməliyyatı”, “27 oktyabr”, “1 mart” hadisələri bu nifrət mühitinin təzahürləridir. İkincisi, mən Robert Köçəryanı həbsdə görürəm. Belə olacaq, əminəm. Çünki ədliyyə sistemimizə inanıram, mən həm də ədliyyə sistemini izləyən və orada islahatlar aparan adamam”. Parlament rəhbəri əlavə edib ki, Robert Köçəryan hakimiyyətdə olarkən törətdiyi cinayətlərin sübutlarını məhv edib. Amma Alen Simonyan onun ədalətli mühakimədən yaxa qurtara bilməyəcəyini vurğulayıb.
Nahid SALAYEV
