Faiq Ələkbərli: “Ermənistan ərazisində170 min yox, ən azı 350-400 min azərbaycanlı yaşayırdı ki, onları da zorla deportasiya etdilər”
Bakı Hərbi Məhkəməsində davam etdirilən məhkəmə prosesində Ermənistanın keçmiş prezidenti Levon Ter-Petrosyanın 1993-cü il iyulun 23-də "Yerkrapa" terror təşkilatının üzvləri ilə görüşündə etdiyi çıxışının videosu nümayiş olunub.
Kadrlarda Levon Ter-Petrosyan çıxışında Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın suveren ərazilərinin işğalının niyyəti, həmçinin məqsədi və səbəbləri barədə danışır.
Vidomaterialda göstərilir ki, tarixi “qələbələr”i qeyd etdiklərinə görə məmnun olduğunu bildirən L.Ter-Petrosyan 1988-ci ilə qədər Ermənistanda 170 min azərbaycanlının olduğunu xatırladıb: “Qarabağ” hərəkatını başlatmağın nə mənası var idi? Bu beş il ərzində nə qədər qan töküldü, nə qədər insan həlak oldu, amma heç bir nəticəyə gəlinmədi”, - deyə bəzi şəxslər irad bildirirlər. Hətta həmin dövrdə Ermənistan hakimiyyəti... İndi isə həmin əməliyyatlarda iştirak etməyən müxalifət nümayəndələri və digər partiyalar bizim fəaliyyətimizə kölgə salmağa çalışırlar.
Üstəlik deyirlər ki, o vaxt erməni hərəkatının “miatsum, miatsum” deyib meydana çıxmağının nə mənası var idi? İndi də Qarabağın tanınmasından yayınırlar. Onların mövqeyi dəyişməyib. Deyirlər ki, bu hərəkat 1988-ci ildə başlamasaydı da, onsuz da Sovet İttifaqı 1991-ci ildə dağılırdı və biz hər halda müstəqillik əldə edəcəydik. Amma məsələ burasındadır ki, əgər biz 1988-ci ildə fəaliyyətə başlamasaydıq, 1991-ci ildə bizim bu üçillik təcrübəmiz olmayacaqdı və nəticədə nəinki Qarabağ, heç Ermənistanın özü də bu qədər hazırlıqlı olmayacaqdı. Hətta Qarabağ olmayacaqdı”.
Məhkəmədə təqdim olunan videoda Ermənistanın keçmiş prezidenti deyib: “Birincisi, bu hərəkət sayəsində Ermənistan və Dağlıq Qarabağ erməni xalqının 600 ildir həll edə bilmədiyi bir problemi həll etdi. Ermənistan və Qarabağ digər xalqlardan tamamilə təmizləndi. Bu, 600 illik problemdir və erməni xalqı növbəti 600 ildə də onun əhəmiyyətini hiss edəcək. Təsəvvür edin ki, əgər bu gün Ermənistanda, 1988-ci ilə qədər burada yaşayan digər millətlərdən olan 170 min insan yaşamaqda davam etsəydi, bu gün bizim dövlətimiz olmazdı. Biz nə şimal rayonlarımızı, nə də Göyçə (Sevan) rayonunu qoruya bilməzdik.
Unutmayın, yadınıza salım ki, Vardenis (Basarkeçər), Masis (Zəngibasar) və Amasiya bölgələrində azərbaycanlılar çoxluq təşkil edirdi və Zəngəzur bölgəsində də əhalinin böyük hissəsini təşkil edirdilər. İndi bu problem həll olunub. Bu problemi biz öz hərəkatımızla həll etdik. Bu, xalqımızın milli azadlıq mübarizəsi, erməni milli hərəkatı və onun hərbi qanadı, özünümüdafiə birləşmələrimiz və yerli Qarabağ bölmələrimizin fəaliyyəti ilə mümkün oldu. Qarabağ da həmçinin. Bu gün Qarabağın bütün ərazisi, üstəlik daha böyük bir hissə ermənilərin əlindədir”.
Kadrlarda L.Ter-Petrosyan daha sonra deyir: “…Yekun olaraq bir məqamı da qeyd etməyə bilmərəm: Qeyd edirəm ki, bütün qələbələrimizin tacı olaraq qüvvələrimiz dünən gecə və bu səhər Ağdama daxil olublar”.
Ter-Petrosyan kadrlara görə nə qədər saxtakarlıq edir?
Ermənistanın eks-prezidenti iddia edib ki, guya 1988-də Ermənistanda 170 min azərbaycanlı yaşayırdı. Halbuki, 350 min azərbaycanlı öz ata-baba torpaqlarından qovulub. Onun iddia etdiyi 600 illik problem nədir, o nədən danışıb?
“Ter-Petrosyanın bu fikirləri onun vaxtilə yürütmüş olduğu yırtıcı siyasəti, soydaşlarımızın amansızlıqla deportasiya edilməsində iştirakını çılpaqlığı ilə ifşa edir”
AMEA-nın Hüquq və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri, fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Ter-Petrosyan Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunan soydaşlarımızın sayını qəsdən azaldır, əslində isə 1988-ci ilə qədər orada 300 mindən artıq azərbaycanlı yaşayıb. “Vaxtilə Ermənistana rəhbərlik etmiş Levon Ter-Petrosyan da erməni ideologiyasının bir parçasıdır. Zaman-zaman “demokrat” kimi qələmə verilən Ter-Petrosyanın özünün də nə qədər saxtakar və ikiüzlü olduğunu çox yaxşı bilirik. Bu mənada onun yalan danışmasında təəccüblü heç nə yoxdur. Ter-Petrosyan bizdən də yaxşı bilir ki, indi Ermənistan adlandırılan Qərbi Azərbaycanda nə qədər azərbaycanlı yaşayıb. Orda yaşayan azərbaycanlıların sayı 100 minlərlə ölçülüb. İndiki Ermənistan ərazisində ən azı yarım milyon azərbaycanlı yaşayırdı. Onların da əksəriyyəti vaxtilə erməni daşnakları və rus bolşevikləri tərəfindən qətlə yetirilib. XX əsrin əvvəllərindəki qırğınlara, soyqırımlara, deportasiyalara baxmayaraq, 1988-ci ildə Ermənistandakı azərbaycanlıların sayı 350 mindən yuxarı idi. Ter-Petrosyanın saxtakarcasına iddia etdiyi kimi indiki Ermənistan ərazisində170 min yox, ən azı 350-400 min azərbaycanlı yaşayırdı ki, onları da zorla deportasiya etdilər. Biz bunu ordan qovulanlara nisbətdə deyirik. Bütövlükdə götürdükdə, indiki Ermənistan Azərbaycan xalqının qədim tarixi torpağıdır. Bu anlamda Azərbaycan türkləri həmişə bu torpaqların sahibi olub. Orda yüzminlərlə yox, milyonlarla azərbaycanlının yaşamasına təbii baxmaq lazımdır”.
F.Ələkbərlinin fikrincə, Ter-Petrosyan tarixi gerçəyi təhrif edir və azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri soyqırımları, deportasiyaları ört-basdır etmək istəyir. F.Ələkbərli qeyd etdi ki, Ter-Petrosyan öz dili ilə azərbaycanlılara qarşı gerçəkləşdirilən deportasiya cinayətlərini, Azərbaycan ərazilərini məqsədli şəkildə işğal etdiklərini vurğulayıb.
“O ki qaldı Ter-Petrosyanın 600 illik “problemdən” danışmasına, bu da növbəti erməni saxtakarlığıdır və onlar öz tarixlərini saxtalaşdırmaqda davam edirlər. 600 il bundan əvvəl Cənubi Qafqazda ermənilər yaşamırdı, onların bizim ərazilərimizə nə zaman köçürüldüyü tarixi məlumdur. Ancaq Azərbaycan türklərinin bu torpaqlarda qədimlərdən yaşadıqları, ən azından 4-5 min ildir burda mövcud olduqları artıq qəbul olunub. 600 ildən danışan Ter-Petrosyan yəqin ki, Səfəvilər dövründə bizim torpaqlara gələn haylardan danışır, amma onların da sayı elə çox olmayıb. Bunu da ancaq tarixə nisbətdə ifadə etmək olar. Yoxsa, burda hayların varlığı XIX əsrdən mövcud olub”.
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, xristian türklərin və başqa xalqların haylara heç bir aidiyyəti yoxdur. Hayların öz tarixlərini qədimləşdirmək, türklərin tarixini isə gəncləşdirmək niyyətində olduqlarını deyən F.Ələkbərli hesab edir ki, haylar bu bölgənin yerli əhalisi deyil: “Nə qədər saxtalaşdırma işləri aparsalar da gerçəklik ortadadır. Odur ki, Ter-Petrosyanın Azərbaycan türkləri ilə bağlı iddiaları və ermənilərin tarixini qədimləşdirməsi cəfəngiyatdır, gerçək deyil. Ter-Petrosyanın bu fikirləri onun vaxtilə yürütmüş olduğu yırtıcı siyasəti, soydaşlarımızın amansızlıqla deportasiya edilməsində iştirakını çılpaqlığı ilə ifşa edir”.
İradə SARIYEVA
