Abutalıb Səmədov: “...Avropa Sülh Fondu deyilən təşkilatın Cənubi Qafqaz ölkələrindən biri olan Ermənistana hərbi yardım etməsi bölgədə sülhə xidmət etmir və çox yanlış bir addımdır”
Ermənistan Avropa Sülh Fondu vasitəsilə müharibəyə hazırlaşdırılır. Bu fikirlər Milli Məclisin Xarici müdaxilələrə və hibrid təhdidlərə qarşı müvəqqəti komissiyasının sədri Ramid Namazov tərəfindən "Cənubi Qafqazda sabitliyə "sülh missiyası" adı ilə hibrid hücum" adlı Xüsusi Araşdırmanın təqdimatında səsləndirlib.
Onun sözlərinə görə, sülhün bərqərar olmasından daha çox bir tərəfə hərbi dəstəyin verilməsi üçün yaradılmış bu Avropa Sülh Fondu tərəfindən 2024-cü il iyulun 22-də Ermənistan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinə 10 milyon avro dəyərində dəstəklə bağlı qərar verilir. Məlumatlara görə, daha bir yardımın edilməsi gözlənilirdi, amma müəyyən səbəblərə görə təxirə salınıb.
R.Namazov qeyd edib ki, Cozep Borelin imzaladığı bu qərarın 1-ci maddəsi isə aşağıdakı məqsədləri ehtiva edir:
• Aİ-nin Ermənistan Respublikasına münasibətdə ümumi siyasətinə uyğun olaraq, Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin potensialının möhkəmləndirilməsinə töhfə verməklə ölkənin milli təhlükəsizliyini gücləndirmək, müdafiə sahəsində sabitliyini və dayanıqlılığını artırmaq;
• Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinə əməliyyat səmərəliyini artırmaq, Aİ standartlarına uyğunluğu və qarşılıqlı fəaliyyəti sürətləndirmək, eləcə də böhran və fövqəladə vəziyyətlərdə mülki əhalinin daha yaxşı qorunması imkanını vermək;
• Gələcəkdə Ermənistan Respublikasının Aİ-nin Ümumi Təhlükəsizlik və Müdafiə Siyasəti (ÜTMS) missiyaları və əməliyyatlarında iştirakı ilə bağlı potensialını möhkəmləndirmək.
Onun sözlərinə görə, açıqlanan məlumatlara görə, yuxarıda qeyd olunan məqsədlərə çatmaq üçün görülən dəstək tədbirin maliyyələşdirdiyi logistika avadanlıqları batalyon böyüklüyündə şəxsi heyət üçün mobil səhra düşərgəsi, o cümlədən ilkin tibbi yardım məntəqəsi üçün nəzərdə tutulur.
"Beləliklə, Qərarın özündən də göründüyü kimi, mobil səhra düşərgəsinin salınması üçün Ermənistanın tentlər və digər avadanlıqlarla təchiz edilməsi, heç bir halda ölkənin milli təhlükəsizliyi və müdafiə qabiliyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edə bilməz.
Eyni zamanda, Ermənistan tərəfi ona verilən hərbi avadanlıqlar və digər əşyaların istifadəsi, yararlılığı və vəziyyəti ilə bağlı Aİ-yə illik əsasda, müntəzəm olaraq hesabat göndərməli və Avropa Sülh Fondunun auditorlarına onları yerində yoxlamaq üçün icazə verməlidir. Ermənistana verilən bu aktivlər itirilə və ya Fondun müvafiq komitəsinin razılığı olmadan başqasına verilə bilməz.
Qərarda, həmçinin qeyd edilir ki, Ermənistan tərəfi 2023-cü ilin noyabrında Aİ-yə rəsmi müraciət edərək ÜTMS missiyaları və əməliyyatlarında iştirak etmək üçün çərçivənin müəyyən edilməsi ilə bağlı danışıqlara başlamaq istəyini bildirmişdir", - o bildirib.
ÜTMS missiyası çərçivəsində Ermənistan 2023-cü ilin dekabrında Avropa Birliyinə çərçivə sazişi imzalamağı xahiş edib. Bu kifayət qədər diqqət çəkən bir məqamdır.
“Bu cür addımlar atmaq nə Ermənistana, nə də Avropa Birliyinə heç nə verməyəcək”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə şərh verən "Alyans" Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, siyasi ekspert Abutalıb Səmədov bildirdi ki, Avropa Birliyinin (AB) baş diplomatı sayılan Cozep Boreli Kaya Kallas əvəz edib və hazırda o, Bakıya gəlib. “Yəqin, səfər zamanı Kallasın da nəzərinə çatdırılacaq ki, Avropa Sülh Fondu deyilən təşkilatın Cənubi Qafqaz ölkələrindən biri olan Ermənistana hərbi yardım etməsi bölgədə sülhə xidmət etmir və çox yanlış bir addımdır. Bu cür addım yalnız bölgədə gərginliyi artırmaq, sülh, əməkdaşlıq mühitinin yaradılmasına mane olmaq məqsədi daşıya bilər və bu cür addımlar atmaq nə Ermənistana, nə də Avropa Birliyinə heç nə verməyəcək. Məlumdur ki, Azərbaycanın hərbi büdscəsi Ermənistandan bir neçə dəfə çoxdur. Bu 10 milyon dollarlıq hərbi yardım Ermənistan ordusunun “hərbi qüdrətini” artırmayacaq, onu daha güclü etməyəcək. Bunu Ermənistanda da, Avropada da yəqin yaxşı başa düşürlər. Bu sadəcə olaraq AB-nin ayrı-seçkiliyə yönəlmiş ikili standatlar siyasətinin bir nümunəsi kimi qəbul olunacaq, AB-ın bölgəmizdə nüfuzuna ciddi zərbə vuracaq. Bu cür addımlar atılmamalıdır. Əksinə AB sülhə yönəlik işlər görməyə çalışmalıdır. Yeri gəlmişkən, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin bütün müdəaları razılaşdırılıb və bu işdə AB-ın xidməti də danılmamalıdır. Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişelin apardığı işlər ilkin dövrlərdə sülh sazişinin hazırlanması istiqamətində atılan addımlar bizim yaxşı yadımızdadır və bu xidmətlər daim bizim tərəfimizdən etiraf olunub. Sülh sazişinin imzalanmasında, bölgəmizdə formalaşan indiki vəziyyətə nail olunmasında Praqada imzalanan sənəd mühüm əhəmiyyətə malikdir və həmin sənədin imzalnması üçün AB böyük əmək sərf etdi. Şarl Mişel ilkin dövrlərdə kifayət qədər konstruktiv fəaliyyət göstərdi. Bütün bu addımlar sülhə xidmət edən addımlar idi. Çox təəssüf ki, sonradan Ermənistanın aktiv antirus mövqeyinə keçməsi AB-ın ermənipərəst xətt tutmasına gətirib çıxardı və Azərbaycan AB-ın vasitəçilikdən uzaqlaşdırılmasına qərar verdi, buna da nail oldu. Avropa Birliyi yaxın tariximizdə baş verən bu hadisələrdən nəticə çıxarmalıdır”.
A.Səmədov qeyd etdi ki, Azərbaycan ordusu Cənubi Qafqazın, bütövlükdə dünyanın ən döyüşkən və güclü ordularından biridir, bunu 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi və lokal antiterror tədbirləri zamanı açıq şəkildə nümayiş etdirdik. “Xüsusilə antiterror əməliyyatı zamanı 10-15 minlik erməni ordusunun qısa müddətdə, cəmi bir neçə saat ərzində darmadağın edilməsi Azərbaycan ordusunun hansı gücə malik olduğunu həm Ermənistana, həm də bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Hansısa 10 milyonluq yardımla bu qüvvələr nisbətini dəyişmək təbii ki, mümkünsüzdür. Ermənistanın bu addımları, müxtəlif ölkələrdən 4-cü, 5-ci dərəcəli keyfiyyətsiz silahlar alması, bunu geniş şəkildə təbliğ etməsi daha çox daxili auditoriya üçün hesablanmış addımlardır. Ermənistan hakimiyyəti ruhdan düşmüş, gələcəyə ümidini itirmiş Ermənistan cəmiyyətinə “bizim ordumuz güclənir” ümidini vermək istəyir. Bu cür addımlar da buna xidmət edir. Yoxsa, hər il Azərbaycan ən müasir silahlarla ordumuzu təmin edir, dünyanın qabaqcıl silah istehsal edən ölkələrindən, ilk növbədə İsraildən, Türkiyədən silahlar alır və aramızdakı fərq günü-gündən artır. Bu səbəbdən mən Ermənistanın müharibəyə başlayacağına etimal vermirəm. Ermənistan rəhbərliyi və Ermənistan ordusuna rəhbərlik edən kəslər Azərbaycan ordusu ilə Ermənistan ordusu arasında nə qədər böyük fərqin olduğunu anlayırlar, onu da dərk edirlər ki, belə bir addımın atılması Ermənistanın məhvinə gətirib çıxara bilər. Nikol Paşinyanın da son aylarda dəfələrlə Ermənistanın məhv olmaq təhlükəsindən danışması erməni cəmiyyətinə mövcud reallığı başa salmağa xidmət edən davranışdır. N.Paşinyan vəziyyətin nə qədər ağır olduğunu anlayır, Azərbaycan ordusunun Ermənistan ordusundan nə qədər güclü olduğunu da dərk edir. Üstəlik, onu da dərk edir ki, Ermənistandan fərqli olaraq bölgədə Azəbaycanın Türkiyə kimi güclü müttəfiqi var. Azərbaycanı və Türkiyəni qane etməyən addımların atılması son nəticədə Ermənistan dövlətinin məhv olmasına gətirib çıxara bilər. Üstəlik, nəzərə almalıyıq ki, Ermənistanın Rusiyanı özünün düşməninə çevirib və hələlik başı Ukraynaya qarışan Rusiya Ermənistanı cəzalandırmaq üçün müəyən addımlar atmır. Ancaq bu o demək deyil ki, Rusiya Ermənistanı cəzalandırmayacaq. Rusiya Ukraynada sülhə nail olduqdan sonra Ermənistanla bağlı kəskin addımlar atacaq, yaxud Ermənistanı Qərb strukturlarına, Avropaya yaxınlaşmaq siyasətindən imtina etməyə məcbur edəcək. Bir sözlə, Ermənistanı qarşıda kifayət qədər ciddi problemləri var, onu ciddi təhlükələr gözləyir və bu vəziyyətdə özünə Sülh Fondu adı qoymuş bir qurumun Ermənistana 10 milyon dollarlıq hərbi yardım etməsi Ermənistan ordusunun təbiidir ki, “hərbi qüdrətini” artırmayacaq, ilk növbədə yaxın günlərdə, yaxın aylarda onu gözləyən Rusiya təhlükəsindən qoruya bilməyəcək” - deyə A.Səmədov bildirdi.
İradə SARIYEVA
