Tural İrfan: "Sufi təriqətlərinin bu gün əksəriyyəti İsrail və Qərbin xüsusi orqanlarının təsir dairəsindədir"
Albaniyanın paytaxtı Tiranada Romadakı Vatikana bənzər cırtdan dövlətin yaradılması planlaşdırılır, lakin bu, katoliklər üçün deyil, mötədil müsəlman bektaşi icması üçün nəzərdə tutulacaq.
"New York Times" bu barədə şənbə günü, sentyabrın 21-də ölkənin baş naziri Edi Rama və Bektaşi Sufi ordeninin dini lideri Baba Mondi kimi tanınan Edmond Brahimaya istinadən yazıb.
Ehtimal olunur ki, gələcək şəhər-dövlət ərazisində spirtli içkilərdən istifadəyə icazə veriləcək, qadınlardan hicab taxmaq tələb olunmayacaq və istədiklərini geyinməyə icazə veriləcək; heç bir həyat tərzi resepti tətbiq edilməyəcək. "Tanrı heç nəyi qadağan etmir, buna görə də səbəb göstərdi" deyə Edmond Brahimay NYT-yə ("New York Times") müsahibəsində deyib. Albaniyanın baş naziri Edi Rama da öz növbəsində nəşrə bildirib ki, "yaxın gələcəkdə" "Bektaşi Ordeninin Suveren Dövləti" adlı yeni dövlət qurumunun yaradılması planlarını açıqlayacaq.
Yeni dövlətin cəmi on hektara yaxın ərazini əhatə edəcəyi gözlənilir, lakin öz administrasiyası, pasportları və sərhədləri olacaq. Ramanın qəzetə verdiyi məlumata görə, yeni dövlətin yaradılmasında məqsəd Albaniyanın fəxr etdiyi İslamın tolerant versiyasını təbliğ etmək olacaq. "Biz bu xəzinəni - dini tolerantlığı əziz tutmalıyıq və bunu heç vaxt təbii qəbul etməməliyik", - o vurğulayıb.
Albaniyanın baş naziri əmindir ki, mötədil İslam mikrodövlətinin yaradılması belə bir mesaj verəcək: "Müsəlmanlar haqqında stereotiplərin müsəlmanların kim olduğunu müəyyən etməsinə imkan verməyin".
Almaniyanın "Renovabis" humanitar layihəsinə görə, Albaniya əhalisinin yalnız 2,1%-i Bəktaşi sufi təriqətinə mənsubdur.
Belə ki, ənənəvi İslama etiqad edənlər arasında bu hərəkatın tərəfdarları azlıq təşkil edir və onların ölkədəki payı 57%-ə çatır.
Bektaşilər Balkanlarda və Türkiyədə sufilərin (mistiklərin) ən nüfuzlu təriqətlərindən biridir, onlar mötədil İslamı təbliğ edir və İslamın şəriət normaları çərçivəsində şərhindən xeyli kənara çıxırlar.
Beləliklə, Albaniyanın paytaxtı Tiranada Bəktaşi Sufi dövləti adlı mini-müsəlman dövləti yaradılır. Bəktaşilər əhalinin 2 faizidir. Albaniya əhalinin 57 faizi müsəlmanlardır.
Qeyd olunur ki, hicab olmayacaq, hər kəsə istədiyi kimi yaşamaq seçimi veriləcək. Bu nə təcrübədir? Bu barədə nə demək olar?
"Müstəqil qərarla qurulsa belə, təriqət adı ilə dövlət qurmaq ikinci İran, ikinci Səudiyyə yaratmaq deməkdir ki..."
Milli Cəbhə Partiyasının (MCH) sədr müavini, tanınmış ilahiyyatçı, politoloq Tural İrfan "Bakı-Xəbər"ə şərhində "İslama düşmən olan kənar güclərin təsiri və planı olmadan dünyada yeni bir müsəlman dövlətinin yaranması müsbət haldır. Albaniyada belə bir qərara gəlinibsə təfərrüatları şəffaf olmalıdır. Əgər reallıqdan, zərurətdən doğursa, Albaniya dövləti buna yol verirsə, fərqlidir. Əgər əhalinin 57 faizini nəzərə alsaq, dövləti parçalamadan müsəlman huquqlarını nəzərə alan qanunlar qəbul edib ortaq dövləti saxlamaq olar, Livandakı kimi. Orada prezident xristian, parlament sədri şiə, baş nazir isə sünni olur. Hər bir halda dövləti bölmək yaxşı təcrübə deyil. Xüsusən də qeyd edilir ki, hicab olmayacaq, hər kəsə kefi istədiyi kimi yaşamaq haqqı veriləcək. Bu, elə Albaniyada indi də var. Ehtimal edirəm ki, bu planda xarici təsirlərin rolu ola bilər. Çünki hazırda İslamı və müsəlmanları parçalamaq, özlərindən özlərinə düşmən yaratmaq üçün Qərb dairələri çoxmərhələli plan həyata keçirirlər. Bəktaşilik sufi təriqətidir. Mühafizəkar deyillər, əsasən sufizmə əsaslanan şiə yönümlü cərəyandır. Sufi təriqətlərinin bu gün əksəriyyəti İsrail və Qərbin xüsusi orqanlarının təsir dairəsindədir. Bu dövlətin qurulması əsasən Türkiyəyə qarşı ola bilər"-deyə bildirdi.
T.İrfanın sözlərinə görə, Qərb sünni ölkələrin həndəvərinə radikal şiə qrupları, şiə ölkələrin əhatəsinə də vəhhabilər kimi radikal sünni qrupları dövrələyir. "Qurulacaq olan bu dövlət də Türkiyə üçün gələcək problemlər yaratmağa hesablanmış ola bilər. Kosovo ilə sərhəd olan Albaniyada əhalinin 56 faizini digər müsəlmanlar, 2 faizdən bir qədər artığını Bəktaşilər təşkil edir. Belə olduğu halda niyə məhz azsaylı məzhəb mənsubunun adı ilə dövlət yaradılır? Burada şübhəli məqamlar çoxdur. Qərbin İslama bu qədər təzyiqi və təhdidləri qarşısında belə bir gərgin dövrdə İslam adına məzhəbçi bir dövlətin qurulması Qərbin məkrli planlarına daha uyğundur. Ümumiyyətlə, müsəlman dövləti olsa, ümumi İslam dəyərlərini əsas götürsə, bu başqa. Yoxsa sırf sufi, məzhəb və təriqəti indidən dövlətin əsası kimi tərənnüm etməsi İslam aləmində növbəti bir ziddiyyətin əsasını qoymuş olur. Lap şəffaf niyyətlə və sağlam, müstəqil qərarla da qurulsa belə, təriqət adı ilə dövlət qurmaq ikinci İran, ikinci Səudiyyə yaratmaq deməkdir ki, bu da müsəlman aləmi üçün növbəti bəlanın başlanğıcı sayıla bilər"-deyə T.İrfan bildirdi.
İradə SARIYEVA
