Ramil Məmmədli: "Müharibə riski, terror, ekstremizm kimi müəyyən təhdidlər var"
Cənubi Qafqazda Qərbin təsirini artırmaq cəhdləri nəticəsində yaranmış çətin vəziyyət qalmaqdadır. Bu barədə brifinqdə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Birləşmiş Qərargah rəisi Andrey Serdyukov deyib.
"Yüksək ziddiyyətlər, ilk növbədə, həll edilməmiş ərazi məsələləri və Qərbin Zaqafqaziyada öz təsirini artırmaq istəyi ilə əlaqədar xüsusi narahatlıq doğurur. Beynəlxalq terrorizm, ekstremizm, silahların, narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qeyri-qanuni yayılması ilə əlaqəli olan Mərkəzi Asiya regionunda risklər və təhdidlər aktuallığını saxlamaqda davam edir. Bu amillər təşkilata üzv dövlətlərdə sabitliyə əsas təhlükə yaradır", - o qeyd edib.
Serdyukovun sözlərinə görə, dünyada geosiyasi vəziyyət yaxın gələcəkdə qeyri-sabit qalmaqda davam edəcək. O hesab edir ki, Qərbin hərəkətləri mürəkkəb təxribatçı xarakter daşıyacaq, üstünlüyünü qoruyub saxlamaq və bunun üçün dünyada yeni eskalasiya mərkəzləri yaradacaq.
Göründüyü kimi, KTMT rəsmisi Qafqazda və Mərkəzi Asiyada böyük təhlükələrdən danışır. Onun dediyindən belə məlum olur ki, Qərb Qafqazı qarşıdurma meydanına çevirmək istəyir. Mərkəzi Asiyada isə ekstemizm, terrorizm, narkotik maddələrin qaçaqmalçılığı təhlükəsi var. O da məlum olur ki, sentyabr ayı ərzində KTMT-nin Mərkəzi Asiyada – Qazaxıstanda, Qırğızıstanda və Tacikistanda hərbi təlimləri başlayır. Bəyan edirlər ki, bu təlimlər kiməsə qarşı çevrilməyib. Ümumiyyətlə, Azərbaycanı, Mərkəzi Asiyanın türk dövlətlərini gözləyən bu təhlükələr fonunda nə kimi proseslər gedir? Əgər doğurdanda bu təhlükələr realdırsa, bu, Azərbaycan və Orta Asiyanın türk dövlətləri üçün də müəyyən təhdiddir. O baxımdan nə kimi təhlükələrdən söhbət gedir? KTMT bu bölgələrdəki təhlükələrlə bağlı açıq danışmaqla və həmin o təlimlərlə nə demək istəyir?
"Uzun illərdir Orta Asiya ölkələri islam fundamentalizmi, vəhabizim təhlükəsi ilə təhdid olunur"
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən hərbi ekspert Ramil Məmmədli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Serdyukovun dediklərində müəyyən həqiqətlər var: "Əvvəla, Pribaltika ölkələri xaric digər postsovet ölkələrini Rusiya öz nüfuz dairəsi hesab edir. Bu ölkələrdə baş verənlər bu və ya digər dərəcədə Rusiyaya təsir edir. Orta Asiyanın 3 dövləti KTMT üzvüdür. O da məlumdur ki, Orta Asiyanın sərvətlərinə yiyələnmək üçün böyük dövlətlər arasında rəqabət güclənir. Həmin dövlətlər müxtəlif vasitələrlə regiona nüfuz etməyə çalışırlar. Məsələn, Çin əsasən iqtisadi vasitələrlə öz təsir imkanlarını genişləndirir. Elə ölkələr də var ki, etnik zəmində münaqişələri, terrorçuları himayə etməklə öz məqsədlərinə çatmağa çalışır. Çünki yeni nəqliyyat-tranzit yolları, digər transmilli layihələr Orta Asiya və Cənubi Qafqaza olan marağı dahada artırır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən Qərbin regionda fəallığı artır. Hansısa terror qrupları fəallaşırsa, deməli bu, təsadüfü deyil. Çünki bir sıra belə qrupların arxasında xüsusi xidmət orqanları dayanır. Uzun illərdir Orta Asiya ölkələri islam fundamentalizmi, vəhabizim təhlükəsi ilə təhdid olunur. Region dövlətlərində hansısa bu kimi qeyri-sabitlik böyük layihələrin həyata keçiriməsini çətinləşdirir. Xüsusən də regionda böyük dövlətlərin maraqları toqquşanda bu özünü daha qabarıq formada göstərir. Baxın, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin edəndən sonra bir sıra dövlətlər Ermənistanı silahlandırır. İrəvana təzyiq edib sülh sazişini imzalamağı tezləşdirmək əvəzinə, revanşizmi körükləyirlər. Orta Asiya regionunda başqa vasitələrə əl atırlar. Strateji məqsəd həm də Rusiyanın bu bölgələrdə təsirini azaltmaqdır. Ona görə də müharibə riski, terror, ekstremizm kimi müəyyən təhdidlər var. Rusiya demək istəyir ki, başı Ukraynaya qarışsa da sözügedən bölgədəki maraqlarından geri çəkilmək fikri yoxdur".
Vidadi ORDAHALLI
