Yüzilliklər ərzində öndə dinsiz hay kilsəsi olmaqla Türk-Müsəlman dünyasına qarşı yürüdülən mürtəce mahiyyətli dini, siyasi-hərbi, milli- ictimai... düşmənçilik siyasətinin mahiyyəti ümumdünya "erməni" arzusu, iblisanə niyyəti...ilə etnogenetik bağlılıq yaratmışdır.
"Böyük ermənistan" arzusu hazırda Türkiyə Cumhuriyyətinin Şərq vilayətlərinə qarşı ərazi iddialarıını özündə birləşdirən "Qərbi ermənistan"ın "mühacir hökuməti" timsalında, Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan və Qarabağ bölgələrinə yönəlik xəbis xislətləri halında "doğulan" arzuları səngimək bilmir ki, bilmir...
Müstəqim və məcazi mənada bütün anlamlarda "erməni arzusu"nun kölgəsindən qan yağması artıq tarixi kerşəklikdir ki, hay kilsəsi və onun idarə etdiyi ibtidai insan-hay sürüsünün(xarixi ölkələrdə yaşayan toplum da daxil) ruhu, duyğusu, həyat tərzi, ictimai düşüncəsi, dini "ibadəti"... bu qanlı niyyətdən yoğrulmuşdur.
XIX-XXI əsrlərin beynəlxalq, regional və yerli miqyaslı hay mənşəli çoxsaylı rəsmi nəşrləri bu xislətdən kənar deyil, o cümlədən, haqqında söhbət açılan Sarkis Tsakuryanın qələmə aldığı "erməni arzusu" (2023) adlı kitabı da istisna etmək olmaz. Məzmunu və cümlələrində Bütöv Azərbacan dövlətinə, ümumilikdə Türk-Müsəlman dünyasına qarşı qanlı savaş niyyətini ehtiva edən bu nəşrin I ("Müstəmləkəçiliyə qarşı erməni mübarizəsi", "Tarixin dərsləri") deyilənlərə nümunə ola bilər. İdeya, ideoloji sistem və tarixi-faktoloji struktur baxımından "Böyük ermənistan"ruhunda xəstə təxəyyülə əsaslanan bu kitab hay mənşəli oxşar ideoloji mənbələrdən fərqlənmir (fəsil və hissələrin məzmunu baxımından).
"Müstəmləkəçiliyə qarşı erməni mübarizəsi" başlıqlı hissə məzmun baxımından saxta küllü-hay "tarixşünaslığı"nın çeynənmiş "faktları"nı əhatə edir, amma bəzi xəstə təxəyyülü "yeni" cümlələrlə çatdırır. Belə ki, yenə də iddia edilir ki, hələ Qərbi Avropa ölkələri olmadığı dövrdə (Roma və Yunan dövlətləri istisna olmaqla) "Böyük ermənistan" mövcud olmuşdur, çünki, bu "dövlət" Nuh peyğəmbərin vəsiyyəti ilə yaranmışdır. Hiyləgər və məkrli hay kiləsi din amilindən istifadə edərək Şərqi Anadoluya və Cənubi Qafqaza Balkan yarımadasının cənubundan, Frakiya bölgəsindən e.ə. I minllikdə köçürülmələrini pərdələyir və bu tarixi mərhələni "Müstəmləkəçiliyə qarşı erməni mübarizəsi" kimi qələmə verir.
Haşiyə. Keçən əsrin 80-ci illərində beynəlxalq elmi ictimaiyyətə akademiklər T.V.Qamkrelidze və V.V.İvanov (1929-2017) tərəfindən arxeoloji tədqiqatların nəticələri, etnodil-etnomilli ailə strukturu və linqvistik-dil assimlyasiyası, etnodemoqrafik miqrasiyaların tarixi-coğrafi təhlili...əsasında protoHind-Avropa xalqlarının qlobal məkan üzrə yerdəyişməsi/coğrafiyası nəzərə alınmaqla işlənilmiş "erməni nəzəriyyəsi" təqdim edilərək əsaslandırıldı ki, bu etnos Balkan yarımadası və Ön Asiyanın Hind-Avropa dil ailəsinə mənsub olmaqla, məhz bu ərazi hüdudlarına yayılmışlar.
2014-cü ildə Böyük Britaniyanın genetik tədqiqatlar üzrə alimləri Q.Qallentalın tərtib etdiyi "İnsanlğın qarşılqlı genetik təsirənə dair atlas"ında, 2015-ci ildə M.Xaberin elmi mülahizələrində protohayların e.ə.3000-2000 il əvvələ aid genetik mənşəyinin erkən Neolit dövrünə (Balkan yarımadasının cənub hissəsində) mənsubluğu bildirilib.
Hələ, 1930-1980-ci illərdə dilçi-linqvist alimlərdən, isveçrəli V.Meyer-Lyubke (1861-1936), rusiyalı, B.V.Qornunq (1899-1976), S.B.Bernşteyn (1910-1997)....də bu barədə dəyərli fikirləri hayların Balkan yarımadasıında "nüvəsi"nin təşkil edən Hind-Avropa ailəsinə mənsubluğunu və həmin bölgənin "böyük miqrasiya mərkəzi" olduğunu təsdiq etmişlər.
Minilliklərin və yüzilliklərin tarixi hadisələrindən hay kilsəsinin nə dərəcədə ibrət götürməsi və xəstə düşüncələrinə səbəb olan amillərə kitabın I fəslinin "Tarixin dərsləri" başlıqlı hissəsində yer verilib.
Tarixin dərsləri, həm də ondan düzgün nəticə çıxarmaq üçün çox dəyərli vəsilə olduğunu hələ də xəstə təxəyyülündən uzaq tutan hay sürüsü bununla nəinki özlərini bədbəxtliyə sürükləyir, təəssüf ki, digər xalqlara da, o cümlədən, Türk-Müsəlman dünyasın, ilk növbədə Azərbaycan xalqına da fəlakətlər yaşadır.
Aşağıda "Tarixin dərsləri" bölümündə yer alan uydurma, sağalmaz-şikəst hay düşüncələrini nəzərinizə çatdırmaq bu toplumun Tarixin, Zamanın, Bəşəriyyətin...hansı dərinliklərinə gömüldüyünü bir daha şərhsiz bildirmək istəyidir. Kitabda yazılır:
- İlahi Yaradan "erməni" dağlıq yaylasında "erməni" xalqı"na 3 dəfə dərs verərək tapşırıb ki, şərə qarşı mübarizədə Allahın Zəfərini həmişə Uca tutsunlar.
1-ci dərs. Cənnəti "erməni" çarlığının mərkəzində yaradıb (sərhədləri qərbdə Fərat çayı, şərqdə Kür çayı);
2-ci dərs. Dünya su altında qalanda Allahla Bibliya patriarxı Nuh peyğəmbər arasındakı razılığa görə, sonuncunun nəticəsi Toqromun oğlu Hayk "erməni" çarlığının əsasını qoydu, Babil dövlətini məğlub edərək, Allahın vəhdaniliyin təsdiq etdi;
3-cü dərs. İnsanlıq tarixində ilk dəfə olaraq 301-ci ildə "erməni"lər Xristianlığı qəbul etdilər.
Ona görə də, "Böyük ermənistan"ın itirilməsi Allaha qarşı xəyanətdir, cinayətdir....
Beləliklə, kitabın bu hissəsində yazılanların məzmunu vəhyən məlum olduğundan və daha geniş şəkildə təhlilə ehtiyac olmadığından, xəstə sürünün, toplumun sağalmasına ümid edənlər varsa, onun dərmanını desinlər...
(Ardı var)
Qismət Yunusoğlu, Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi
R.S. Son zamanlar Qərbi Azərbaycanda hay sürüsü 1828-ci ildə çar Rusiyası ilə bağlanan "Türkmənçay sülh müqaviləsi"nə istinad edərək, guya burda yer alan "Şərqi ermənistanın ilhaqı"/"erməni" ərazilərinin ilhaqı" terminini bilərəkdən dövriyyəyə buraxıb, ətrafında ulartı aparırlar.
Xatırladaq ki, 19 aprel 2011-ci il tarixdə İ(Ü)çmüəzzin şəhəri yaxınlığında Dədə-Kənd yüksəkliyinin ətəklərində 1827-ci ilin 17 avqust günündəki döyüşlərdə həlak olan çar Rusiyası ordusunun "xilaskar" əsgərlərinin xatirəsinə abidə-kompleks açılmışdır.
