Azərbaycana qarşı hərbi təcavüz və işğal törətmiş dövlət olan Ermənistanın silahlandırlması prosesi davam edir. Xüsusən də BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olan Fransa tərəfindən Ermənistanın yenidən silahlandırılması və bu ölkə rəhbərliyinin revanşizm siyasətini dəstəkləməsi regionda yeni qanlı hadisələr üçün zəmin yaradır.
Şübhəsiz ki, Fransanın siyasəti Cənubi Qafqazda hərbi gərginlik risqini artırmaqla yanaşı, hərbi sahədə yeni dəstək tapan Ermənistanı Azərbaycanla sülh danışıqları prosesindən yayınmağa və prosesi uzatmağa da sövq edir. Bütün bunlar Cənubi Qafqazda güc balansına təsir etmək üçün atılan addımlardır. Məhz belə bir vaxtda "caliber.az" portalı, təsdiqlənmiş diplomatik və hərbi mənbələrdən daxil olan materiallara əsasən, son bir neçə həftə ərzində Fransanın 155 mm-lik SEZAR özüyeriyən artilleriya qurğuları və onların komponentləri, həmçinin tank əleyhinə raket sistemləri və müəyyən raketlər Ermənistana çatdırılıb. Bundan əlavə, Ermənistan ordusunun sərəncamına onlarla R511 və R530 hava-hava raketləri, "ERYX" tank əleyhinə idarəolunan raketlər, alman istehsalı DM32 qumbaraatanları və "Panzerfaust 3" tank əleyhinə raket sistemləri verilib. Bundan başqa, Ermənistan silahlı qüvvələri Fransa istehsalı olan 500-ə yaxın birdəfəlik "Apilas" reaktiv yaylım atəşi sistemləri və Amerikanın 50 ədəd BGM71-TOW tank əleyhinə idarə olunan raket kompleksləri ilə təmin edilib. Hərbi ekspertlərin fikrincə, müvafiq modifikasiyalardan sonra bu silahlar Ermənistan Hərbi Hava Qüvvələrinin balansında olan müasir Su-30 SM qırıcılarında quraşdırılacaq. Məlumata əsasən, silahlar Fransanın Orli hava limanından İranın Mehrabad hava limanına göndərilir, oradan isə İranın "Merac" aviaşirkəti silahları birbaşa son mənzilə - Ermənistana çatdırır. Hərbi təchizat sırasında alman və amerikan silahlarının olması da vurğulanır. Onun Ermənistana çatdırılması faktı onu göstərir ki, Almaniya və ABŞ fransızlara müvafiq icazələr verib - təsdiq proseduru olmadan Almaniyanın "Panzerfaut"ları və "Bunkerfaust"ları, eləcə də Amerika TOW-ları Ermənistan ordusunun sərəncamında ola bilməzdi. ABŞ-ın Ermənistanın hərbiləşdirilməsində bilavasitə iştirak etməsi məlum idi. Almanların bu prosesdə iştirakı yeni məlumatdır.
Sözügedən portal qeyd edir ki, Azərbaycan tərəfi Fransa silahlarının hava ilə ötürülməsinə paralel olaraq, İranın Bəndər-Abbas dəniz limanı Hindistandan Ermənistana sonrakı daşınması üçün nəzərdə tutulan hərbi yüklər də aldığını bilir. Daha bir maraqlı nüans odur ki, Ermənistana verilən həm Fransa, həm də Hindistan silahları qismən rəsmi bəyan edilir, qismən də mülki mallar adı ilə daşınır. Bu da öz növbəsində beynəlxalq ticarət hüququnun və logistika fəaliyyətini tənzimləyən beynəlxalq qaydaların kobud şəkildə pozulmasıdır. Hərbi-diplomatik dairələrdəki mənbələr bildirir ki, Ermənistan ordusuna Qərb silahlarının verilməsi marşrutu və İranın burada rolu rəsmi Bakının iranlı tərəfdaşlarına etimadını sarsıdıb və böyük məyusluq yaradıb. Yəni İran bu gün Ermənistana Qərb silahlarının, eləcə də Qərbin lisenziyası ilə istehsal olunan Hindistan silahlarının tədarükü üçün tranzit ölkə kimi çıxış edir. Tehranın özü öz fəaliyyəti ilə NATO-nun Cənubi Qafqazda mövqelərini gücləndirməyə və Ermənistanı regionda Qərb forpostuna çevirməyə kömək edir. Daha bir maraqlı məqam budur ki, İran özü də Ermənistanın silahlanmasına yaxından iştirak edir. Belə ki, sözügedən portalın bildirdiyinə görə, Azərbaycan mənbələri hərtərəfli yoxlamadan sonra İran və Ermənistanın 500 milyon dollarlıq gizli silah müqaviləsi imzaladığı barədə sensasion məlumatı təsdiqləyiblər. Şübhəsiz ki, sülh prosesinin davam etdiyi bir məqamda hərbi kömək edilməsi Ermənistanda revanşist hissləri oyadır. Qərb və ABŞ bu addımı atmaqla Rusiya-Ukrayna müharibəsi fonunda Qafqazda yeni cəbhə açmağa can atır. Prosesdə İranın da iştirakı regionda qanlı olaylara rəvac verir. Bu, İranın özü üçün də təhdid yaradır. Amma cılız maraqlar naminə İran məkrli oyunlarını davam etdirir.
Tahir TAĞIYEV
