“Birləşmiş Ştatlarla bizim çox geniş və mühüm ikitərəfli gündəliyimiz var”. Bu sözləri Prezident İlham Əliyev Şuşada keçirilən “Böyük Avrasiya geosiyasətinin formalaşması: keçmişdən bu günə və gələcəyə” mövzusunda konfransda çıxışında söyləyib.
Ölkə başçısı qeyd edib ki, ABŞ enerji təchizatı marşrutlarının şaxələndirilməsində və Avropanın qaz təchizatçısı olan Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib: “Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinin həyata keçirilməsində ABŞ-ın dəstəyinin nə dərəcədə vacib olduğunu çox yaxşı bilirəm. Birləşmiş Ştatlar bizə həmin çətinlikləri dəf etməkdə yardımçı oldu. Əgər qaz haqqında danışsaq, bəli, hər zaman amerikalı tərəfdaşlarımızla zarafat edirik ki, Azərbaycan qazının zərrəsi də ABŞ bazarına çıxmayacaq. Lakin Birləşmiş Ştatların Cənub Qaz Dəhlizi ilə bağlı Azərbaycanın planlarına verdiyi dəstək çox əhəmiyyətli oldu. Birləşmiş Ştatların ovaxtkı Prezidenti Donald Tramp İtaliyanın Baş naziri ilə mətbuat konfransında açıq dedi ki, siz layihəni dəstəkləməlisiniz. Bu, dönüş nöqtəsi oldu və zeytun ağaclarının yerdəyişməsi ilə bağlı bütün narahatlıqlar dərhal aradan qalxdı və bizə yaşıl işıq yandırıldı. Birləşmiş Ştatlar bu cür işləyir”.
“Dəfələrlə ermənipərəst konqresmenlər ölkəmizə qarşı sanksiyaların...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən Yeni Yol Partiyasının sədri Ramil Hüseynovun fikrincə, erməni lobbisinin maneələrinə rəğmən, ABŞ Azərbaycana bir sıra strateji məsələlərdə dəstəyini əsirgəməyib: “1994-cü ilin mayında Azərbaycanla Ermənistan arasında atəşkəs razılaşması əldə olunandan sonra xarici neft şirkətləri ilə Xəzərin karbohidrogen resurslarının birgə istismarı ilə bağlı danışıqlar intensivləşdirildi. Cəmi 4 aydan sonra o zaman Birləşmiş Ştatların bilavasitə dəstəyi ilə “Əsrin kontraktı” imzalandı. Bu, postsovet məkanında o zaman mühüm hadisə idi. Ondan sonra müzakirə olunan əsas məsələlərdən biri də Rusiyadan yan keçməklə neft kəmərinin çəkilməsi idi. Bir sıra dairələr kəmərin Ermənistan ərazisindən çəkilməsini istəyirdilər. Ancaq işğal faktoru aradan qaldırılmadan buna getmək olmazdı və belə də oldu. 1999-cu ilin noyabrında İstanbul sammitində o vaxt ABŞ prezidenti olan Bill Klintonun da iştirakı ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin çəkilişinə dair saziş imzalandı. Razılaşmanın əldə olunmasında ABŞ-ın dəstəyi mühüm rol oynadı. Daha sonra Buş adminstrasiyası Azərbaycana ABŞ-ın dövlət yardımını qadağan edən bədnam 907-ci düzəlişi dondurdu. Birləşmiş Ştatlar hərbi sahədə Azərbaycana müdafiə xarakterli bəzi silahların verilməsində yardım edir. O cümlədən, Cənub Qaz Dəhlizinin sonuncu seqmenti olan TAP kəmərinin çəkilməsi ilə bağlı yekun qərarın verilməsində ABŞ-ın həlledici rolu olub. Dəfələrlə ermənipərəst konqresmenlər Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiq olunması ilə bağlı tələblərlə çıxış ediblər. Ancaq ABŞ adminstrasiyası öz milli maraqlarından çıxış edərək buna getməyib. Niyə? Ona görə ki, Birləşmiş Ştatlar Azərbaycanın bölgədə oynadığı strateji önəmin fərqindədir. Xüsusən də indiki dönəmdə Azərbaycanın rolu daha da artıb. Bu baxımdan, Birləşmiş Ştatlarda hansı qüvvələrin hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq Azərbaycanın önəminə dəyər verilir. Hesab edirəm ki, qarşıdakı illərdə də bu siyasət davam edəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
