Erməni müxalifətinin 5 il əvvəldən ölkədə mövcud hakimiyyətin istefası tələbilə başlatdığı müqavimət hərəkatı, demək olar ki, tam fiaskoya uğramaqdadır. Əvəzində müxalifət daxilindəki siyasi böhranın dərinləşməsi müşahidə edilir.
Revanşist müxalif cəbhə 2018-ci ildə Ermənistan iqtidarını iflic vəziyyətinə salan və Nikol Paşinyanın hakimiyyətə gedən yolunu açan küçə etirazlarını forma və məzmunca uzun müddət təkrar etməyə çalışsa da buna nail ola bilmədi. Diaspor, erməni kilisəsi və milliyətçi dairələrin birgə fəaliyyəti nəticə vermədi.
Ermənistanın birinci prezidenti, münaqişənin başladığı gündən bu yana prosesin, danışıqların bütün təfərruatlarına bələd olan Levon Ter-Petrosyan hazırkı şəraitdə müxalifətin istefa tələblərinin əhəmiyyətsiz olduğunu uzun müddətdir qeyd edir. Elə real vəziyyət də bunu göstərir. Belə ki, Paşinyanın istefasına nail ola bilməyən revanşist mövqeli müxalifət özü parçalanır. “Qraparak” qəzeti yazır ki, artıq Ermənistan parlamentində müxalif fraksiyalar parçalanıb. Məlumata görə, Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş direktoru Artur Vanetsyanın başçılıq etdiyi “Şərəf duyuram” parlament fraksiyası ilə keçmiş prezident Robert Köçəryanın rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən “Hayastan” fraksiyası arasında əvvəlki münasibət artıq yoxdur. Bildirilir ki, son zamanlar parlamentdəki həmin müxalif fraksiyaların hökumətə münasibətində də dəyişiklik görünür. Əvvəllər onlar bütün məsələlərlə bağlı müzakirələrdə vahid mövqedən çıxış edər, hətta baş nazir Nikol Paşinyanın parlamentdəki çıxışında bir-birini dəstəklər və eyni mövqedən suallar ünvanlayardılar. Amma maraqlısı odur ki, “Şərəf duyuram” fraksiyası ali qanunverici orqanın son iclaslarında hökumət başçısına heç bir sual verməyib. Eləcə də “Hayastan” fraksiyasının mövqeyini də dəstəkləməyib. Qəzetdə dərc olunan məlumata əsasən, buna səbəb olaraq keçmiş prezidentlər Serj Sarkisyanla Robert Köçəryan arasında münasibətin pozulması göstərilir. Məlumata görə, Serj Sarkisyanın tərəfdarları son çıxışlarında açıq-aşkar şəkildə Robert Köçəryana qarşı çıxış ediblər. Birincinin tərəfdarlarının qənaətincə, hakimiyyət dəyişikliyi uğrunda mübarizədə Köçəryan məğlubiyyətə uğrayıb və o, yerini Serj Sarkisyana verməlidir. Lakin Köçəryan və tərəfdarları bununla razılaşmır. Elə bu da müxaliflər arasında parçalanmanı dərinləşdirir.
Daha bir məqam odur ki, müxaliflərin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, Paşinyanın nüfuzuna ciddi xələl gətirmək mümkün olmayıb. Bunu Beynəlxalq Respublikaçılar İnstitutunun mart ayında Ermənistanda keçirdiyi sorğunun nəticələri də təsdiq edir. Respondentlərə “Bu bazar günü seçki olsa, hansı qüvvəyə səs verərdiniz” sualı ünvanlanıb. Sorğu iştirakçılarının 21%-i hakim partiyaya – “Vətəndaş müqaviləsi”nə səs verəcəyini açıqlayıb. Köçəryanın “Ermənistan” bloku 4%, Sarkisyanın “Şərəfim var” bloku isə 1% səs toplayıb. Digər partiyalar da 1-3% civarında səs alıb. Respondentlərin 12%-i bülleteni korlayacağını, 30%-i seçkidə iştirak etməyəcəyini, 20%-i cavabda çətinlik çəkdiyini bildirib. Yalnız İrəvanda keçirilən sorğuda isə Paşinyanın partiyası 17%, “Hayastan” bloku 5%, “Şərəfim var” bloku 1%, Daşnaksütyun 2% və s. səs qazanıb. Qeyd edilir ki, ümumilikdə seçkilərə maraq azalsa da, Paşinyanın partiyası digər bütün partiyaların ümumən topladığı səsdən daha yuxarı reytinqə malikdir, əsas rəqiblərini isə qat-qat üstələyir. Xatırladaq ki, müxalifətin aylarla tənqid və təzyiqlərinə baxmayaraq, Paşinyanın nəinki mövqelərini qoruması, hətta reytinqini yüksəltməsi ciddi müzakirəyə səbəb olub. Hesab edilir ki, Paşinyan Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalayıb real əməkdaşlığa başlasa, hakimiyyətinin daha da güclənməsinə nail ola biləcək. Burada Ermənistandakı müxalifətin kimlərdən ibarət olmasına da xüsusi diqqət edilməlidir. Bunlar Azərbaycan torpaqlarının dinc yolla, mərhələli şəkildə geri qaytarılmasını istəməyənlər, 1999-cu ilin oktyabrında parlamentin binasında dövlət terrorunu təşkil edənlər, 2008-ci il martın 1-də prezident seçkisinin nəticələrinin saxtalaşdırılmasına etiraz edən 8 dinc nümayişçinin qətli, 130-dan çox aksiya iştirakçısının yaralanmasına bais olan Robert Köçəryan və başçılıq etdiyi “Hayastan” bloku, Serj Sarkisyan və rəhbərlik etdiyi Respublikaçılar Partiyası, bir də xarici dövlətlə əlaqədər olmaqda şübhəli bilinən, 2002-ci ildə Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Akademiyasında hazırlıq keçmiş Artur Vanetsyan və yedəkdə olan “Daşnaksütyun” Partiyasıdır. Ermənistanda bu şəxslər talançı, xalq düşməni kimi qəbul edilir. Elə bu səbəbdən onlara etimad göstərilmir. Ermənistanın bəlalarının başlıca günahkarı həmin şəxslərdir. Onlar mürtəce düşüncələri, geri qalmış siyasi təfəkkürlə Ermənistanı uçuruma aparırlar. Bu səbəbdən xalq onlara qarşı çıxır və bir daha hakimiyyətə qayıtmalarını da istəmir. Erməni revanşizm hərəkatının iflasa uğramasını şərtləndirən səbəblərdən biri də məhz budur. Elə Paşinyanın da bu reallıqları yaxşı gördüyü aydındır.
Nahid SALAYEV
