Birləşmiş Ştatlar növbəti dəfə Laçın yolunun başlanğıcında Azərbaycanın nəzarət-buraxılış məntəqəsi qurmasına rəsmi münasibət bildirərək bunu yanlış dəyərləndirib.
ABŞ Dövlət Departamentinin mətbuat katibinin müavini Vedant Patel bəyan edib ki, nəzarət-buraxılış məntəqələri sülhə olan inamı sarsıdır: “Bilirsiniz ki, Cənubi Qafqazda bu məsələ dövlət katibi Blinkenin özünün dəyər və böyük əhəmiyyət verdiyi məsələdir. Bizim qurum Laçın dəhlizində nəzarət-buraxılış məntəqəsinin yaradılmasından çox narahatdır. Düzünü desəm, nəzarət-buraxılış məntəqəsinin təsis edilməsi sülh prosesinə etimad yaradılması səylərini sarsıdır və biz insanların və məhsulların Laçın dəhlizindən sərbəst hərəkət etməli olduğu fikrini dəstəkləyirik”.
Axı burada sülh prosesini sarsıdacaq nə var ki, belə yanaşırlar? Məgər nəzarət-buraxılış məntəqələri olmayanda Ermənistan sülh prosesi ilə bağlı öhdəliklərə əməl edirdi?
“Bütün bu illər ərzində erməni təcavüzkarlarına qarşı nəinki heç bir təzyiq edilməyib, hətta...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev hesab edir ki, ABŞ Dövlət Departamentinin təmsilçisi Vedant Patelin “nəzarət-buraxılış məntəqələri sülhə olan inamı sarsıdır” fikri absurddur və heç bir real fakta əsaslanmır: “Azərbaycan tərəfinin Laçın-Xankəndi yolunda qurduğu nəzarət-buraxılış məntəqəsi əslində bundan sonra bölgədə sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması nöqteyi-nəzərindən vacib bir məqamdır. Azərbaycan Vətən müharibəsində qələbə əldə etdikdən sonra imzalanmış 10 noyabr bəyannaməsinin müddəalarına uyğun olaraq Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağ ərazisindən çıxarılmalı və bu əraziyə rus sülhməramlı qüvvələri yerləşdirilməli idi. 30 il ərzində Azərbaycan sülhə nail olmaq və öz haqlı səsini dünyaya çatdırmaq üçün çox əziyyət çəkdi. Ancaq bunların heç biri səmərə vermədi. Bütün bu illər ərzində erməni təcavüzkarlarına qarşı nəinki heç bir təzyiq edilməyib, hətta dünya birliyi Ermənistanın yürütdüyü faşist ideologiyasını görməzdən gəldi. Azərbaycana qarşı etnik təmizləmə, dövlət terrorizmi və işğalçılıq siyasəti bütün dünyanın gözü qarşısında baş verdi. ABŞ bu qanlı terror hadisələrinə seyrçi mövqedən yanaşaraq, xüsusilə onu sülhə məcbur etmək üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi 822, 853, 874, 884 saylı qətnamələr əsasında qeyd-şərtsiz Azərbaycan torpaqlarından çıxmasını birmənalı şəkildə tələb etməyib”.
Politoloqun fikrincə, 30 il ərzində ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətsizliyi, status-kvonun olduğu kimi saxlanılması Ermənistana, eləcə də bütün dünya dövlətlərinə sərf edirdi: “Bütün bunlar Azərbaycanı gərgin vəziyyətdə saxlamağa, Qarabağda münaqişə ocaqlarının yaranmasına gətirib çıxarırdı. Bütün bunlara son qoymaq və Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi üçün yeganə yol torpaqlarımızın silah gücü ilə işğaldan azad edilməsi idi. Bu çox haqlı bir addım idi və bütün dünya da bunu dəstəklədi. Laçın-Xankəndi yolundakı nəzarət-buraxılış məntəqəsinə indi kimin hansı siyasi don geyindirməsindən asılı olmayaraq, biz ekofəalların Laçın-Xankəndi yolunda həyata keçirdiyi aksiyalarda da tələbimiz ondan ibarət idi ki, həm Qarabağda mövcud olan Azərbaycan təbii sərvətlərinin Ermənistan tərəfindən qeyri-qanuni daşınaraq aparılmasının qarşısı kəsilsin, həm bölgəyə Azərbaycan ekofəalları buraxılsın. Eyni zamanda Laçın-Xankəndi yolundan Azərbaycanın təbii sərvətlərinin daşınmasının qarşısı alınsın. Çünki 30 il ərzində Azərbaycanın bütün təbii sərvətləri vəhşicəsinə talanıb, abidələrimiz dağıdılıb. Azərbaycan insanından tutmuş daşına, torpağına qədər terror həyata keçirilib. Beləcə, 2020-ci il 10 noyabr tarixində imzalanmış üçtərəfli bəyannamə sülh danışıqlarının davam etdirilməsinə rəvac verdi. Təbii ki, bütün bunlar Azərbaycan tərəfinin humanist addımından xəbər verir. Sözügedən bəyannamə ilə biz əsas yaratdıq ki, Ermənistan tərəfi də öz imzasına hörmət etsin, kommunikasiyalar bərpa olunsun, avtomobil yolları açılsın və s. Laçın-Xankəndi yolundakı nəzarət-buraxılış məntəqəsinin fəaliyyətə başlaması ilk növbədə burada qeyri-qanuni birləşmələrə yardım edilməsinə, silah, minalar daşınmasına, hərbi risqi artırmağa və başqa qonşu dövlətlərin xüsusi xidmət orqanlarının tez-tez bu ərazilərə səfərlərinə son qoyacaq. Bütün bu amillər də bölgədə davamlı və təhlükəsiz sülhün təmin olunmasına köməklik göstərəcək. Bir sözlə, Azərbaycan 10 noyabr bəyannaməsinə sadiqdir və müddəalara da əməl edir. Bu gün bizim Ermənistanın dinc əhalisinə qarşı heç bir təqibimiz və təzyiqimiz yoxdur. Əgər onlar Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edərsə, Azərbaycan tərəfi onları vətəndaş kimi qəbul etməyə hazırdır. Biz Ermənistan dövlətindən fərqli olaraq mono-etnik dövlət deyilik, əksinə, multikultural ölkəyik və bütün dinlərə də açığıq. Sadəcə olaraq, Ermənistan sözdə hə deyir, əməldə isə başqa addım atır. Biricisi, Ermənistan tərəfi sülh danışıqlarına mane olmamalıdır, ikincisi, öhdəliklərini yerinə yetirməlidir və nəhayət üçüncüsü, orada yaşayan erməni xalqı Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul etməli və qanunlarımıza tabe olmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
