Xarici siyasətində çoxsaylı qüsurlara yol verən Ermənitan bu gün həm Qərbin, həm də Rusiyanın sərt təzyiqləri ilə üzləşmək ərəfəsindədir. Məsələ burasındadır ki, hazırda İrəvana Qərb orbitinə daxil olmaq daha cəlbedici gəlir. Amma Moskvanın buna gözlənilən reaksiyaları da Ermənistanı qorxudur.
Məsələ ilə bağlı Ermənistanın Respublika Naminə Partiyasının sədr müavini Ruben Mehrabyan bildirib ki, istənilən halda İrəvan seçim etmək məcburiyyətindədir: “Qərb daha yaxşı seçimdir. ABŞ regionda davamlı və hərtərəfli sülhə nail olmaq arzusunu gizlətmir. Qərbin cəlb edilməsində fürsət var. Əgər Rusiya intihara hazırlaşırsa, biz ritual intiharın iştirakçısına çevrilməyəcəyik. Biz imkan verə bilmərik ki, Rusiya intihar etməmiş dövlətçiliyimizə daş atsın. Hökumət sülhdən danışır, lakin sülh hərəkətləri strateji müttəfiq tərəfindən pozulur”. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, İrəvan Kremldən üz döndərdikdən sonra postsovet məkanında sözün əsl mənasında təsirini itirməkdə olan Rusiya üçün çox qorxulu mənzərə yaranıb: “Hazırda Kreml şimal kuratorlarının əli ilə Ermənistan cəmiyyətində qorxu və panika yaradır. Onlar panika yayırlar ki, Vaşinqton İrəvanı Rusiyaya qarşı qoyur və bu, sonda ölkəmizi uçurumun kənarına qoyacaq. Kreml və onun Ermənistandakı marionetləri arqument kimi ABŞ nümayəndə heyətlərinin İrəvana tez-tez səfərlərini göstərirlər. Son iki həftə ərzində ABŞ-dan 4 nümayəndə heyəti İrəvana səfər edib, müxtəlif idarələrdə və hökumətdə ən yüksək səviyyədə görüşlər keçirib. Rusiyapərəstlər bundan nəticə çıxarırlar, amerikalılar Paşinyana təzyiq göstərirlər ki, həssas sahələrdə Rusiya ilə əməkdaşlıqdan imtina etsin və hətta antirusiya sanksiyalarına qoşulsun. Mesaj aydındır. Amma Paşinyan Sarkisyan deyil. O, Serj kimi Putinə təslim olmayacaq. Yeri gəlmişkən, KTMT haqqında. Ruslar bizi qorxudurlar ki, biz KTMT-dən çıxsaq və ya KTMT Ermənistanı tərk etsə, o zaman ölkəmiz sadəcə olaraq “sağ” qala bilməyəcək. “Beşinci kolon”un dəhşətli hekayələrinə, Moskvanın təhdidlərinə və Kremlin cəmiyyətimizdə yaratdığı xof və panikaya baxmayaraq, tamamilə Qərbə üz tuturuq”. Lakin rus ekspert Dmitri Solonnikov bildirir ki, Paşinyanın əli ilə Ermənistanın üzünü Rusiyadan çeviriblər: “Ölkədə daim anti-Rusiya təbliğatı aparılır, anti-Rusiya informasiya kanalları yaradılır. İnsanların şüur altında Rusiyanın düşmən obrazı yaradılır. Bundan sonra isə artıq texnoloji addımlar atmağa başlayırlar. Avropa İttifaqının missiyasının dəvət olunması məhz texnoloji addımdır. Avropa İttifaqı nə deməkdir? Bu, hərbi planda NATO-ya söykənən siyasi təşkilatdır. Hamı yaxşı başa düşməlidir ki, bu, NATO ölkələrinin missiyasıdır. Bütün bunlar Ermənistanın KTMT-də üzərinə götürdüyü öhdəliklər çərçivəsində baş verir. Eyni vaxtda KTMT ilə münasibətləri kəsmək Ermənistana sərf etmir. Çünki ölkədə Rusiya hərbi bazası var, Qarabağdakı erməniləri Rusiya sülhməramlıları qoruyur. Əgər Rusiya sülhməramlısı olmasa, Ermənistan üçün Cənubi Qafqazda gərginləşəcək münaqişə daha çətin olacaq. Bunun Ermənistan üçün gözlənilməz nəticələri olacaq. Həm Qarabağ, həm də Zəngəzur dəhlizi nöqteyi-nəzərindən Ermənistan üçün nəticəsi pis ola bilər. Lakin buna baxmayaraq, Ermənistan bu yolda irəliləyir. Ermənistanı NATO-nun Cənubi Qafqazda daha bir forpostu etmək cəhdləri reallaşacaq”. Solonnikov bu əhval-ruhiyyənin Ermənistanda daha da güclənəcəyini qeyd edib. “Düşünürəm ki, Avropa İttifaqının vasitəçi kimi aparacağı bütün danışıqların məqsədi yeni qanlı prosesi təşkil etməkdir. Avropanın başqa məqsədi yoxdur. Ona görə də, Ermənistanın addımı, ona sahibinin diqtə etdiyi addım, Paşinyanı hakimiyyətə gətirənlərin ona verdiyi tapşırıq məhz bundan ibarətdir. Paşinyan bunun üçün o vəzifəyə gətirilib. Təəssüflər olsun ki, Ukrayna nümunəsi heç nə öyrətmir”.
Bunlar fonunda erməni ekspert Davit Stepanyan da bildirir ki, İrəvanın Rusyadan uzaqlaşması məsələsi heç də asan olmayacaq: “Ermənistan rəhbərliyi sivil dünyanın qaydaları ilə oynayanda qırmızı xətt çəkiləcək”. Erməni ekspert hesab edir ki, Ermənistan xarici vektoru dəyişməsə, Rusiya orbitində qalacaq. O qeyd edib ki, Ermənistanı yaxşı heç nə gözləmir: “Rusiya Federasiyası bizə təzyiq edir ki, 10 noyabr razılaşmasının 9-cu bəndi Bakının görmək istədiyi tonu alsın”. Qeyd edək ki, söhbət burada Zəngəzur dəhlzindən gedir. İndi Ermənistanda hesab olunur ki, ölkə Qərb orbitinə yuvarlansa, Rusiya Zəngəzur dəhlzinin açılmasını tezləşdirəcək. Hesab edilir ki, Ermənistan 2020-ci ilin noyabrında imzalanmış üçtərəfli bəyanata əsasən, Zəngəzur dəhlizi ilə avtomobil və dəmir yollarının birləşdirilməsi üzrə öhdəliklərindən yayınmaq üçün saxta bəhanələrə son qoymalıdır. Bunu erməni türkoloq Varujan Geqamyan da etiraf edir. O, Dığ kəndi istiqamətində son hərbi insidentlər fonunda qeyd edir: “Ermənistan Müdafiə Nazirliyi mövqe itkisinin olmadığını desə də, əslində mövqeləri Azərbaycan Ordusu Dığ kəndinin bir hissəsinə nəzarət edəndə itirmişdi və bunun nəticəsidir ki, son döyüşlərdə ağır itkilər verdik”. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Ordusunun hazırda dayandığı yüksəkliklər Dığ kəndinə və bitişik ərazilərə nəzarət imkanı verir: “Azərbaycan Zəngəzuru addım-addım, tədricən nəzarətinə keçirir. Dünən baş verən döyüşlər göstərdi ki, Ermənistan hakimiyyəti ölkəni qoruya bilmir. Nəticədə biz yeni mövqelər itirdik, yeni itkilər verdik. Dığ kəndi və bitişik ərazilərdə artıq yaşamaq mümkün deyil, insanlar oradan köçmək haqda düşünür”.
Samirə SƏFƏROVA
