“Dünya fevraldan əvvəl olduğu vəziyyətdə heç vaxt olmayacaq”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev İtaliyada keçirilən 48-ci beynəlxalq Çernobbio Forumunda sualları cavablandırarkən bildirib.
Dövlət başçısı deyib: “Dünya dəyişib və bu dəyişikliklərin hansı axınla gedəcəyi bu amillərdən asılıdır - Ukraynada müharibə nə qədər müddət davam edəcək, bu savaşın sonu necə bitəcək, dünyadakı və təbii ki, regiondakı güclərin balansı hansı şəkildə olacaq? Yeni müstəqil bir ölkə kimi, özümüzü xarici amillərdən müdafiə etmək bizim üçün əsas məsələ olacaq. Çünki bizim ölkələrimiz daxilən artıq inteqrasiya edib. Bizim daxildə ölkəmizi hansı yöndə inkişaf etdirmək üçün birliyimiz var. Buna görə də yeni qlobal düzənin bizim regiona təsirləri, böyük region ölkələrinin mövqelərinin necə olacağı, Ermənistanla sülhə nail olmaq planlarımızda nələr əldə edəcəyimiz, övladlarımız və yeni nəsillərin gələcəyinin necə olacağı bizim üçün maraqlıdır. Odur ki, biz vəziyyətə nəzarət edirik. Təbii ki, addımlarımızı öz strategiyamıza uyğun atacağıq. Eyni zamanda, biz dünyanın dəyişməsi faktına əhəmiyyət verməyə bilmərik. Həmçinin beynəlxalq hüquq normalarının tamamilə pozulduğunu görürük. Bu beynəlxalq hüquq normaları elə bizim öz məsələmizdə də pozulmuşdur. Biz torpaqlarımız işğal altında olarkən beynəlxalq ictimaiyyətə fəal şəkildə müraciət etmişdik. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri 27 il ərzində yerinə yetirilməmişdi. Biz indi bir çox digər bölgələrdə beynəlxalq hüququn pozulmasını görürük. Biz görürük, bəzi ölkələr düşünür ki, onlar buna məhəl qoymaya bilərlər və buna əhəmiyyət vermirlər. Beləliklə də bu, tamamilə yeni situasiyadır. Dünyanın yeni düzəni necə olacaq? Beynəlxalq institutlar, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı necə olacaq? O, yenidən qurulacaq, ya başqa bir təşkilat ortaya çıxacaq? Bunların hamısı dünyada yeni fikirləri təşviq etmə gücünə malik olanların məsuliyyətindədir”.
“Dünya fevraldan əvvəl olduğu vəziyyətdə heç vaxt olmayacaq” nə deməkdir? Prezident Əliyev bununla nə demək istədi?
“Azərbaycan Prezidenti “dünya fevraldan əvvəl olduğu vəziyyətdə heç vaxt olmayacaq” deməklə, bu gün Ukraynada baş verən hadisələrin dünya üçün nə qədər mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu bir daha vurğulamaq istədi”
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov ölkə başçısının “dünya fevraldan əvvəl olduğu vəziyyətdə heç vaxt olmayacaq” fikrini “Bakı-Xəbər”ə belə şərh edir. “Azərbaycan Prezidenti “dünya fevraldan əvvəl olduğu vəziyyətdə heç vaxt olmayacaq” deməklə bu gün Ukraynada baş verən hadisələrin dünya üçün nə qədər mühüm əhəmiyyətə malik olduğunu bir daha vurğulamaq istədi. Regionda vəziyyətin ağırlığını, Azərbaycanın son illərdə üzləşdiyi çətinlikləri, təhlükələri nisbətən rahat şəraitdə yaşayan Avropa ölkələrinin bir daha diqqətinə çatdırdı. Rusiya-Ukrayna müharibəsi indiyə qədər örtülü olan bir çox məsələləri üzə çıxardı. Müharibə ərəfəsində “Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Ukrayna mənim təsir zonamdır” deyən Rusiya dünyanı yenidən bölüşdürməyi, bu prosesi rəsmləşdirməyi və İkinci Yalta sövdələşməsini təklif etdi. Əvvəllər bu barədə belə açıq bəyanatlar verilmirdi, heç kim, heç bir iri dövlət açıq şəkildə “bura mənim təsir zonamdır” demirdi. Ancaq Rusiya dedi. Qəbul olunmayanda Ukraynaya qarşı bu cür qanlı müharibəyə başladı. O vaxta qədər dünya belə bir müharibənin ola biləcəyini, Rusiyanın Ukraynaya qarşı belə qəddar işğalçılıq müharibəsi aparacağını ağlına belə gətirməzdi. Düzdür, 2008-ci ilin Gürcüstan hadisələri dünya üçün də, region üçün də çox ciddi siqnal oldu. Ancaq Gürcüstan ayrı, Ukrayna ayrı. Davam edən bu Rusiya-Ukrayna müharibəsi dünyada sülhün nə qədər kövrək olduğunu bir daha göstərdi”.
Eyni zamanda, bu müharibənin nüvə təhlükəsinin nə qədər real olduğunu bir daha hamının diqqətinə çatdırdığını deyən A.Səmədovun sözlərinə görə, Rusiya prezidentinin, Rusiyanın rəsmi şəxslərinin dəfələrlə dünyanı nüvə silahı ilə hədələməsi və açıq şəkildə bu silahdan istifadə etməyə hazır olduğunu, hətta bu qüvvələrin hərəkətə gətirilməsi barədə prezident Putinin əmr verməsi dünyada yeni reallıqların ortaya çıxmasının göstəricisi idi. “İndiyə qədər əməkdaşlığının mümkün olacağına az da olsa ümidlər bəslənilən Rusiya və Qərb dövlətlərinin açıq konfrontasiyası başladı. Rusiyanı sıradan çıxarmaq, Rusiyanı çökdürmək üçün dünyanın böyük bir hissəsi birləşdi. Bu müharibənin sonu necə olacaq? Şübhə yoxdur ki, Rusiya artıq əvvəlki Rusiya ola bilməz. Rusiya iqtisadi cəhətdən son dərəcə zəifləyəcək, Rusiya hərbi potensialının böyük hissəsini itirib və itirməkdə davam edəcək. Bu, Rusiyanın həm regionda, həm də dünyada nüfuzuna çox ciddi şəkildə təsir edəcək. Eyni zamanda bu, yeni ittifaqların meydana çıxmasına səbəb olacaq. Çinin nüfuzunun xeyli artmasına gətirib çıxaracaq. Azərbaycan-Türkiyə ittifaqını və türk dövlətlərinin ittifaqını daha da möhkəmləndirəcək. Təhlükənin nə qədər böyük olduğunu artıq hamı hiss etdi, hamı gördü, o cümlədən Azərbaycan, Türkiyə və digər türk dövlətləri. Görünür, bütün bunları nəzərdə tutaraq Azərbaycan Prezidenti bu bəyanatı verdi. Təbiidir ki, Prezidentimizin bildiyi, ona məlum olan məsələlər daha çoxdur və yalnız onların bir hissəsini diqqətə çatdırmağı zəruri saydı”- deyə A.Səmədov şərhində bildirdi.
İradə SARIYEVA
