Məlum həqiqətdir ki, sivil cəmiyyətlərdə toplumun əsas azadlıqları mətbuatdan başlayır. Bunun əsas səbəbi də odur ki, mətbuat azad toplumların ən şəffaf güzgüsü olaraq, cəmiyyət həyatında baş verən bütün neqativ və pozitivləri özündə olduğu kimi əks etdirir, beləliklə də əslində dövrün gerçək təsvirini vermək baxımından unikal bir missiya yerinə yetirir.
Çünki azad informasiya mühitinin yetişməsi üçün ölkədə insan hüquq və azadlıqları ən yüksək səviyyədə qorunmaqla dövlət təminatına söykənməli, mətbuat isə tərəfsiz olaraq ümumən topluma xidmət etməlidir.
Söz azadlığı dünyada bəlkə də, ən əvəzolunmaz nemətlərdəndir. Bəşər övladının azad mühitdə yaşayıb, öz fikrini sərbəst ifadə etməsindən yaxşı heç nə ola bilməz. Fikir, söz və məlumat azadlığı, sərbəst düşüncənin ifadə olunması üçün hüquqların təmin olunması kütləvi informasiya vasitələrinin və bütövlükdə müasir informasiya cəmiyyətinin söykəndiyi əsas dəyər və məqsəd olmaqla bərabər, ölkənin demokratik inkişaf səviyyəsini müəyyənləşdirməyə imkan verən əsas elementlərdəndir. İnsan hüquq və azadlıqlarının ayrılmaz hissəsi olan söz, fikir və ifadə azadlığı və bunların təminatı hər bir ölkədə demokratiyanın nə dərəcədə inkişaf etdiyinin və demokratik təsisatların nə dərəcədə uğurlu işləməsinin əsasını təşkil edir.
Bu gün dövlətin informasiya təhlükəsizliyinin qorunması mühüm əhəmiyyətli məsələlərdən biridir
Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığının təmin olunması Ümummilli lider Heydər Əliyevin səyi nəticəsində başa gəlib. Bu, danılmaz bir faktdır. Ümummilli liderin ikinci dəfə hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkədə müstəqil mətbuat inkişaf etdi, söz və məlumat azadlığının yüksək səviyyədə təmin olunması istiqamətində ardıcıl, məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirildi.
İKT və piar sahəsi üzrə ixtisaslaşmış “VR360AZ” şirkətinin rəhbəri Nicat Qasımlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, dünya düzənində informasiyanın özünə möhkəm və təsirli mövqe tutması, yeni texnologiyaların meydana gəlməsi, sahənin sürətli inkişafı və yaranan gerçəkliklər medianın real vəziyyətinin və inkişaf perspektivlərinin də nəzərə alınmasını tələb edir: “Bu məqsədlə dövlət başçısı cənab İlham Əliyev 12 yanvar 2021-ci ildə “Azərbaycan Respublikasında media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi haqqında” fərman verib. Bununla da cənab İlham Əliyev media sahəsində islahatların aparılması, daha dəqiq desək, dərinləşdirilməsi ilə bağlı öz iradəsini ortaya qoyub. Görünən odur ki, mövcud vəziyyət nizamlanmanı, qayda yaratmağı, gerçəkləri nəzərə almağı tələb edir.
Artıq yeni media platformaları, informasiyanı ötürmək üçün yeni texnologiyalar, üsullar yaranıb.
Jurnalistin baş verən yeniliklər barədə oxucuya dərhal informasiya çatdırması məsələsi görünməmiş dərəcədə sürətlənib.
Həm də etiraf olunmalıdır ki, sözü və təsviri daha sürətlə yayan elektron media hazırda sosial şəbəkəyə uduzmaqdadır.
Sosial şəbəkə isə peşəkarlıqdan, cəmiyyətə obyektiv mövqedən zəruri informasiya çatdırılmasından, insanları vacib bilgilərlə maarifləndirmədən çox uzaqdır. Operativliklə peşəkarlığın qərəzsizlik və dürüstlük müstəvisində birləşdirilməsinə ciddi ehtiyac duyulur.
Bütün bunlara söz azadlığı prizmasından baxılsa da, milli maraqlar müəyyən təhlükələri önləməyi və qarşılamağı tələb edir. Xüsusən informasiya istehsalçısının fəaliyyətinin şəffaflığının artırılması baxımından. Bu gün dövlətin informasiya təhlükəsizliyinin qorunması mühüm əhəmiyyətli məsələlərdən biridir! Odur ki, media ilə bağlı qanunvericiliyin daim təkmilləşdirilməsi, yeniliklərin, habelə xoşagəlməz meyillərin nəzərə alınaraq qarşılanması diqqətdən yayınmamalıdır”.
Bu proses dövlətin diqqət və qayğısı, yaradılan şərait nəticəsində yaranıb
Ekspertin sözlərinə görə, bu sahəni tənzim edən qanunvericilik bazasının təkmilləşməsi və yeni normativlərin qəbulu fkir, söz və məlumat azadlığının, plüralizmin inkişaf etdirilməsi baxımından olduqca önəmlidir.
Biz bu istiqamətdə doğrudan da ciddi addımların atılmasının şahidi oluruq.
Bu gün Azərbaycanda fikir, söz və məlumat azadlığı, plüralizm yüksək səviyyədədir. Hazırda ölkədə hər kəsin müstəqil fikir bildirmək, yürütmək, istənilən məsələyə mövqeyini sərgiləmək və hüquqlarını tələb etmək imkanı var. Bunu Azərbaycanda yaşayan hər bir azərbaycanlı bilir. Təhsilindən, savadından, peşəsindən asılı olmayaraq hər kəs öz hüquqlarını tələb etməyə qadirdir. Təbii ki, bu proses dövlətin diqqət və qayğısı, yaradılan şərait nəticəsində yaranıb. Dövlətin müstəqil medianın inkişafına dəstəyi söz və fikir azadlığının yaranmasına səbəb olub.
Artıq indi Azərbaycan söz və məlumat azadlığının təmin olunması, medianın inkişaf etdirilməsi istiqamətində görülən işlərdə nəinki Qafqazda liderdir, bütün dünyada ön sıralardadır. Azərbaycan söz azadlığının qorunduğu, mətbuat azadlığı prinsipinə hörmətlə yanaşılan ölkələrdən hesab edilir. Ölkədə azad medianın, insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi demokratik mexanizmlərin mövcudluğunun əsas şərtlərindən biri kimi qəbul edilir. Kütləvi informasiya vasitələri – qəzetlər, jurnallar, televiziya və radiolar, informasiya agentlikləri və informasiyanın müntəzəm formada yayıldığı digər vasitələr cəmiyyətin inkişafına ciddi təsir göstərən, onun vəziyyətini və mahiyyətini müəyyənləşdirən siyasi sistemin tərkib hissəsidir. Kütləvi informasiya vasitələri cəmiyyətdə ictimai fikri, dövlətə inamı və sosial fəallığı formalaşdırmaqla yanaşı, həm də onları istiqamətləndirir. Dördüncü hakimiyyət hesab olunan kütləvi informasiya vasitələri dünyada demokratiya və informasiya azadlığının mühüm vasitəsi hesab edilir. Bu gün ölkəmizdə kütləvi informasiya vasitələrinin azad fəaliyyəti və inkişafı üçün zəruri tədbirlər görülür. Artıq kütləvi informasiya vasitələri də məhz bu imkanlardan yararlanaraq öz müstəqil, azad fəaliyyətlərini davam etdirir, dövlətçilik, milli maraqlar prizmasından çıxış edirlər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
