Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Brüsseldə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşü barədə sualı cavablandırarkən deyib ki, Avropa İttifaqının (Aİ) Cənubi Qafqazdakı fəaliyyətini geosiyasi ambisiyalar müəyyən edir:
“Moskva İrəvan və Bakı ilə birlikdə ən yüksək səviyyədə əldə edilmiş üçtərəfli razılaşmaların bütün müddəalarının həyata keçirilməsinə diqqət ayırıb”.
O, razılaşdırılmış üçtərəfli formatlar çərçivəsində işin daha məzmunlu olduğunu vurğulayıb. Rusiya XİN təmsilçisi bu kontekstdə Ermənistan və Azərbaycan arasında sərhədin delimitasiyası üzrə üçtərəfli işçi qrupunu misal çəkib:
“Ümumiyyətlə, biz görürük ki, Aİ-nin Cənubi Qafqazdakı fəaliyyəti Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasına töhfə vermək istəyi ilə deyil, geosiyasi ambisiyalarla müəyyən edilir. Bunlar avropalıların psevdotəşəbbüsləridir. Bu, daha çox Moskvanın vasitəçilik uğurlarını həyasızcasına mənimsəmək cəhdinə bənzəyir”.
O, sonda qeyd edib ki, Rusiya vasitəçi kimi fəal işləyir və Moskvanın apardığı iş konkret nəticələr verir. Bu da İrəvanda və Bakıda müsbət qiymətləndirilir.
Bu açıqlama Rusiyanın Brüssel prosesinə açıq şəkildə qarşı çıxdığına sübut sayıla bilərmi?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Mariya Zaxarovanın belə bir bəyanatla çıxış etməsi təsadüfi sayıla bilməz: “Moskva ilə Brüssel arasındakı vasitəçilik rəqabəti artıq xeyli müddətdir ki, açıq müstəviyə keçib. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, Brüsseldə keçirilən birinci görüş ərəfəsində Putin Şarl Mişellə danışmışdı, hətta Soçidə bu görüşə “xeyir-dua” da vermişdi. Brüssel ilk görüşdə Moskvanın vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə əldə olunan razılaşmalara yardımçı olmaq niyyətini ortaya qoymuşdu. Sonrakı görüşlərdə Moskvanın adı qətiyyən çəkilmədi. Bu da Rusiyada qısqançlıq yaratdı. Apreldə baş tutan ikinci görüşdən sonra, Lavrov Brüsselin bu davranışını açıq şəkildə tənqid etdi. Onu da demək lazımdır ki, Rusiya XİN-in rəsmisi Neçayev avqustun əvvəlində elan etdi ki, avqustun sonunda Moskvada Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşü keçiriləcək. Ancaq biz gördük ki, bu tarixdə görüş Moskvada yox, Brüsseldə baş tutdu. Bu heç də Moskvanın geri çəkilməsinin göstəricisi sayıla bilməz. Yəqin ki, məhz iki ölkə rəhbərinin iştirakı ilə Moskvada görüş olacaq. Bununla Rusiya təşəbbüsü ələ almağa çalışacaq. Açıq etiraf edək ki, Brüssel görüşlərinin elə bir ciddi nəticəsi yoxdur. Ermənistan orda əldə olunan razılaşmaların heç birinə əməl etmir. Moskva bunu bildiyi üçün real addımlar atmaqla Brüsselin vasitəçiliyini arxa plana keçirmək istəyir. Zaxarovanın bu bəyanatı dediklərimizi açıq ifadə edir. Rusiya əlindən gələni edəcək ki, Brüssel prosesdən kənarlaşsın. Bunun baş tutmaması üçün Aİ real iş görməlidir. Görüş keçirib bəyanat verməklə iş bitmir. Ermənistanı üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməyə məcbur etmək lazımdır”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ