“5-ci kolon” ifadəsinin yaranması haqda çoxsaylı iddialar olsa da, əksər mənbələr onun keçən əsrin 30-ci illərinin ikinci yarısına təsadüf etdiyini bildirir. İspaniyadakı vətəndaş müharibəsi zamanı respublikaçıların nəzarətində olan Madridə doğru irəliləyən general Franconun ordusu 4 kolondan ibarət olub və general Emilio Moli deyirmiş ki, 5-ci kolonumuz Madriddədir, bizdən əmr gözləyir.
Başqa sözlərlə, "5-ci kolon" daxildə olan və düşmən tərəfindən idarə olunan casuslar, təxribatçılar, diversantlar və sabotajçılar ordusuna deyilir. "5-ci kolon" idafəsi çox sonradan yaransa da, belə taktikadan düşmən tərəflər bir-birinə qarşı qədim dövrlərdən bəri istifadə ediblər.
Bu da təbiidir, çünki siyasətdə və müharibələrdə satqınlar ən çox ehtiyac duyulan "mal" olublar və belə də qalmaqdadırlar. Müasir "5-ci kolon" istər qədim dövrlərdəkindən, istərsə də XX əsrdəkindən daha təkmil və daha mütəşəkkil fəaliyyət göstərir. İlk növbədə onun fəaliyyəti müddətə görə təsnifatlandırılır: qısa və uzunmüddətli.
Bugünkü "5-ci kolon" həm də müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərir ki, bu da həmin düşərgəyə daxil olanların müvafiq sahələr üzrə ixtisaslaşdırılmasını və təlimatlandırılmasını tələb edir.
Son vaxtlar Azərbaycan hakimiyyətinin ən yuxarı eşelonunda təmsil olunan bəzi şəxslər belə hakimiyyətin daxilindəki “5-ci kalon”un mövcudluğundan danışırlar. Ancaq nə qədər maraqlı olsa da, heç bir ad çəkmirlər. Bu mövqe ilə onlar həm də hakimiyyətin monolitliyi ilə bağlı əsaslı şübhə toxumları səpmiş olurlar. Onlarda belə ciddi məlumatlar varsa, niyə tam təfsilatı ilə ad çəkib, bütün ölkəni bizi gözləyən təhlükədən agah etmirlər?
Politoloq Zərdüşt Əlizadə “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bir-birinə qarşı belə ittihamları səsləndirənlər əslində tam başqa məqsədləri güdürlər: “Mən hakimiyyətdaxili məsələlər üzrə mütəxəssis deyiləm, ancaq bu rolda çıxış edənlərin məqsəd və məramlarının nədən ibarət olduğunu gözəl bilirəm. Bu adamların çoxu vəzifədə işləyəndə xalqın hesabına külli miqdarda varidata sahib olub. Aralarında aramsız rəqabət var. Bir çox hallarda nəyisə bölüşdürə bilməyəndə bir-birini “5-ci kolon” olmaqda və başqa ağır cinayətlərdə ittiham edirlər. Bir şeyi deyə bilərəm ki, güya dövləti sevmək adı ilə səslənən qarşılıqlı ittihamlarda daha çox qrup maraqları güdülür. Eyni mərəmlara xidmət edib, sonra mal-dövlət üstündə davanı indi də bu adla aparırlar. Siz həmin adamların maddi durumunu bir təftiş edin. Onlar 90-cı ildə kim idilər, indi kimdilər? Bu müddət ərzində onların maddi rifahı çox böyüyüb.
“5-ci kalon” şərti bir addır. İstənilən ölkədə bu yöndə fəaliyyətlər ola bilər. Müasir zəmanədə böyük dövlətlərin kiçik ölkələrə təsir alətləri mövcud olub. Bizdə belə təsir aləti kimi uzun illər boyunca “Qarabağ münaqişəsi”ni əllərində saxlayıblar. Eyni zamanda xalqın pulunu talayıb xaricə çıxaran adamlar vasitəsilə də Azərbaycana təzyiqlər edirlər. Yəni bu istiqamətdə səslənən qarşılıqlı ittihamlarda səmimiyyət amili çox azdır. Belə faktları varsa, açıq şəkildə adlarla təqdim etsinlər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
