ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken həm Prezident İlham Əliyevə, həm də Nikol Paşinyana telefon zəngi edib. Blinken ölkə rəhbərləri ilə danışıqları zamanı Azərbaycan və Ermənistanın sülhə nail olması üçün tarixi fürsəti müzakirə edib.
Bununla yanaşı, dövlət katibi regional nəqliyyatın və kommunikasiya əlaqələrinin açılmasına yardımçı olmağı təklif edib. ABŞ dövlət katibi bu yaxınlarda Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında Tiflisdə baş tutmuş görüşü nümunə göstərərək, ikitərəfli dialoqun davam etdirilməsini təşviq edib.
Diqqəti çəkən məqam odur ki, Blinken Paşinyanla söhbətdə “ABŞ Minsk Qrupunun həmsədri olaraq fəaliyyətini davam etdirməyə hazırdır” ifadəsini işlədib. Heç bunun yeridir? Felən mövcud olmayan qrupdan danışmağın nə mənası var? Vaşinqton Minsk Qrupundan əl çəkmək istəmədiyini göstərməklə nə demək istəyir?
“Minsk Qrupunun fəaliyyətinə, vasitəçiliyinə heç bir ehtiyac qalmayıb”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev Birləşmiş Ştatların Minsk Qrupu məsələsində israr etməsinin mənasız olduğunu bildirdi: “Entoni Blinkenin həm Prezident İlham Əliyevə, həm də Nikol Paşinyana telefon zəngi etməsi və Qarabağla bağlı bir sıra məsələlər barədə müəyyən fikir mübadilələri aparması ilk baxışdan müsbət hal kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin bununla yanaşı, artıq müzakirə predmetindən çıxarılan məsələlərin yenidən gündəmə gətirilməsi cəhdi əslində lazımsız cəhddir. Blinkenin Paşinyanla söhbətdə “ABŞ Minsk Qrupunun həmsədri olaraq fəaliyyətini davam etdirməyə hazırdır” ifadəsini işlətməsini bir neçə aspektə bölmək olar. İlk olan budur ki, ATƏT-in Minsk Qrupu artıq öz təsir imkanlarını, həmçinin mövcudluğunu itirib. Yəni mövcud olmayan həmsədrlər qrupunun bundan sonrakı fəaliyyətinə qətiyyən ehtiyac qalmayıb. Bunu yalnız Prezident İlham Əliyev deyil, eyni zamanda, Rusiya tərəfi də rəsmi şəkildə bəyan edib. Məlum olduğu kimi, Rusiyanın Ukraynada apardığı hərbi əməliyyatlar səbəbindən Kreml ilə Qərbin münasibətlərinə son qoyulub. Bundan sonrakı müddətdə Rusiyanın istər ABŞ, istərsə də Fransa ilə hər hansı qurumlarda təmsil olunması ümumiyyətlə qeyri-mümkündür”.
B.Quliyevin sözlərinə görə, dövlət başçısı dəfələrlə Qarabağ probleminin həll olunduğunu deyib və bu barədə bəyanatlarını səsləndirib: “Hətta Vətən müharibəsindən sonra ATƏT-in Minsk Qrupunun Bakıya səfərləri zamanı sərt münasibətini açıqlayıb. Demək olar ki, həmin vaxt dövlət başçısı açıq şəkildə bəyan etdi ki, onların Azərbaycana səfərini gözləmirdi və cəhdləri əbəsdir. Daha bir faktor budur ki, rəsmi Bakı münaqişədən sonra öz qətiyyətli addımlarını atır. Mühüm qərarlarını verir və ən əsası, İrəvana qarşı beş şərtini irəli sürüb, qarşı tərəf də bunu qəbul edib. Lakin sonradan yenidən “status” məsələsini ortaya ataraq sülhə doğru gedən prosesi hər vəchlə ləngitməyə çalışır. Belə olan halda ABŞ-da hansı siyasi quruluşun, daha dəqiq desək, erməni lobbisinə xüsusi yaxınlığı ilə seçilən demokratların iqtidarda olduğunu nəzərə alaraq belə qənaətə gələ bilərik ki, ABŞ bu minvalla vasitəçilik missiyasını Rusiyanın əlindən almağa çalışır. O cümlədən, Avropa İttifaqı ilə ABŞ-ın münasibətlərində də müəyyən durğunluğun mövcud olduğunu nəzərə alsaq Vaşinqtonun Brüsseli də üstələməyə çalışdığını deyə bilərik. Artıq regionda yeni proseslərə start verilib və həmin proseslərdən biri də məhz Azərbaycanın regional dəyişikliyə imza atmasıdır. Kənar müdaxilələrin heç biri ayaq açıb-yürüyə bilməyəcək. Azərbaycan özünün sülhpərvərlik mövqeyini nümayiş etdirir və belə desək, top erməni tərəfindədir. Ermənistanın müxtəlif vasitələrlə ona dəstək göstərən siyasi dairələri Bakıya minnətə göndərməsinə gəldikdə isə, artıq belə dövr geridə qalıb. Daha yaxşı olardı ki, İrəvan əldə olunmuş razılaşmaları icra etsin, həmin prosesi sürətləndirsin. Əks halda bütün cəhdləri yalnız onun ziyanına işləyə bilər. Artıq ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətinə, vasitəçiliyinə heç bir ehtiyac qalmayıb. İşinə xitam verilən bir qurumun bundan sonra da hadisələrə səmimi davranış göstərməsi ehtimalları da sıfıra bərabərdir. Düşünürəm ki, cənab Blinken də bunu çox yaxşı anlayır”.
Bu baxımdan politoloq hesab edir ki, ABŞ Minsk Qrupu istəklərinə son qoymalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
