Ukraynada proseslərin mövcud gedişi burada toqquşmaların daha qanlı xarakter alacağını, Qərb-Rusiya qarşıdurmasının daha açıq müstəviyə keçəcəyini göstərir. Məsələ burasındadır ki, ABŞ başda olmaqla, Qərb ölkələri Ukraynaya silah satışında siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirib Kiyevə daha müasir silahlar, o cümlədən hücum təyyarələri vermək qərarına gəliblər.
ABŞ-ın müdafiə naziri Lloyd Ostin bildirir ki, Ukraynada hərbi əməliyyatlar həlledici mərhələyə qədəm qoyub: “Ona görə də bizim Ukraynaya kollektiv dəstəyimiz həyati əhəmiyyət kəsb edir və təcili olmalıdır”.
Rəsmi Kiyevə hərbi yardımı koordinasiya edən qrupun iclasında çıxış edən Ostin bildirib ki, Rusiya mühribədə Ukraynadan, onun müttəfiqlərindən daha çox tab gətirə biləcəyini düşünür, lakin bu onun ən son səhvlərindədir. O əlavə edib ki, təmas qrupu Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə uzunmüddətli dəstək vermək üçün yeni yollar tapmağa davam edəcək. Nazirin sözlərinə görə, Ukrayna Silahlı Qüvvələri Qərbin onlara verdiyi HIMARS, M-270 reaktiv yaylım atəş sistemləri və 155 mm-lik haubitsalarda ustalıq nümayiş etdirib. O qeyd edib ki, bu vasitələr Donbasdakı döyüşlərdə həlledici əhəmiyyətə malikdir. HIMARS Ukrayna Silahlı Qüvvələri tərəfindən cəbhə xəttinə yaxın, eləcə də arxa cəbhədə, komanda məntəqələrində, qərargahlarda, silah anbarlarında və kazarmalarda Rusiyanın mövqelərinə yüksək dəqiqliklə zərbələr endirmək üçün istifadə olunur. Üstəlik, HIMARS Rusiya qoşunlarının maddi-texniki təchizatı və komandanlığının fəaliyyətini pozmaq üçün güclü silaha çevrilib. Ukrayna qoşunlarının Rusiya komandanlıq məntəqələrinə hücumlar üçün HIMARS-dan uğurlu və səmərəli istifadə etdiyi qeyd edilir. Pentaqonun məlumatına görə, Ukrayna ordusu silahların yüksək dəqiqliyi və əhəmiyyətli məhvetmə radiusundan istifadə edərək Rusiya qoşunlarına qarşı “əhəmiyyətli uğur” əldə edib. HIMARS-lardan sonra ABŞ Ukraynaya hərbi təyyarə göndərəcəyini istisna etməyib. ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, general Çarlz Braun qeyd edib ki, Vaşinqton Ukraynaya Qərb istehsalı olan döyüş təyyarələrinin tədarükü imkanlarını nəzərdən keçirir. Generalın sözlərinə görə, söhbət həm Amerika qırıcılarından, həm də Avropanın müdafiəsinə aid təyyarələrdən gedir: “Amerika avadanlığı, İsveçin “JAS 39 Gripen”, “Eurofighter”, “Rafale”i var. Ukraynaya çatdırıla bilən bir sıra platformalar mövcuddur”. Onun sözlərinə görə, hazırda sovet və ya Rusiya istehsalı olan təyyarələrin Kiyevə göndərilməsi məsələsinə baxılmır, çünki belə avadanlıqlar üçün lazımi ehtiyat hissələri tapmaq daha çətindir.
Ukraynanın müdafiə naziri Oleksiy Reznikov bildirib ki, ölkəsi hərbi əməliyyatların getdiyi ərazilərdə Qərb tərəfdaşlarının yeni silahlarını sınaqdan keçirməyə hazırdır. Onun sözlərinə görə, Kiyev düşmənlə döyüşlərdə müasir sistemlərdən istifadə etməkdə maraqlıdır və silah istehsalçılarını Ukraynada yeni məhsullarını sınaqdan keçirməyə dəvət edir. Nazir bildirib ki, bu, Ukraynanın ABŞ, Fransa, Almaniya, Polşa və ya Türkiyədəki tərəfdaşlarının silahlarını sınaqdan keçirmək üçün yaxşı şansdır. Ukrayna üçün maraq doğuran məqam Qərbdən hərbi təyyaraələrin alınmasıdır. Xüsusən də Amerika F-16-ları Ukrayna üçün xüsusi maraq doğurur. Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələri komandanlığının sözçüsü Yuri İqnat qeyd edir ki, ukraynalı pilotların F-15 və F-16 qırıcı təyyarələrini idarə etmək üçün hazırlığı ilə bağlı qanun layihəsi ABŞ Konqresinə təqdim edilib. Bu fonda Avropa İttifaqı Ukrayna silahlı qüvvələrinə dəstək üçün daha 500 milyon avro ayırıb. Qərbin artan hərbi dəstəyi fonunda Rusiya hərbi əməliyyatların coğrafiyasını genişləndirəcəyini bildirib. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bu xüsusda qeyd edib: “İndi əməliyyatların coğrafiyası başqadır. Bu, yalnızca DXR və LXR (qondarma Donetsk və Luqansk respublikaları) deyil, bu həm də Xerson, Zaporojye vilayətləri və digər ərazilərdir, bu proses davam edir, özü də ardıcıl və davamlı şəkildə gedir”. Lavrov xəbərdarlıq edib ki, Qərb ölkələri Kiyevi uzaqmənzilli silahlarla, xüsusən də ABŞ-ın HIMARS reaktiv yaylım atəşi sistemləri ilə təmin edərsə, o zaman hərbi əməliyyatların coğrafi məqsədləri daha da genişlənəcək: “Qərb qəzəblə və ya vəziyyəti mümkün qədər gərginləşdirmək istəyi ilə Ukraynaya daha çox uzaqmənzilli silahlar, məsələn, HİMARS göndərir. Bu halda əməliyyat indiki xətdən daha da irəli gedəcək. Çünki biz Zelenski Ukraynasının bizim və müstəqilliyini elan etmiş “respublikalar”ın ərazisinə birbaşa təhlükə yaradacaq silahlara malik olmasına icazə verə bilmərik”. Lavrov onu da bildirib ki, hazırkı vəziyyətdə Ukrayna ilə danışıqlar aparmağın mənası yoxdur. Ukrayna xarici işlər naziri Dmitri Kuleba isə bildirir ki, Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun daha çox Ukrayna ərazilərini ələ keçirmək istəyi ilə bağlı bəyanatı Moskvanın danışıqlar deyil, qan istədiyini göstərir: “Rusiya xarici işlər nazirinin daha çox Ukrayna torpaqlarını ələ keçirmək xəyalı sübut edir ki, Rusiya diplomatiyanı rədd edir və diqqətini müharibə və terrora yönəldir. Ruslar danışıqlar deyil, qan istəyir. Mən bütün tərəfdaşları Rusiyaya qarşı sanksiyaları gücləndirməyə və prosesi sürətləndirməyə çağırıram”. Bütün bunlar bir daha təsdiq edir ki, Ukraynada müharibə gözlənildiyindən daha uzun və daha qanlı xarakter alacaq.
Tahir TAĞIYEV
