Real mənzərənin təhlili göstərir ki, Ukraynada gedən hərbi əməliyyatlar daha dağıdıcı xarakter almağa başlayacaq. Buna səbəb Rusiyanın Ukrayna ərazilərinin daha çox hissəsini işğal etmək planı, Qərbin isə şimal qonşumuzu məğlubiyyətə uğratmaq üçün fəaliyyətini genişləndirməsidir.
Məhz belə bir vaxtda bəlli olub k, Rusiya Kiyevi tutmaq üçün yenidən diqqəti Ukrayna paytaxtı üzərində cəmləşdirməyə hazırlaşır. Hətta bu fonda ABŞ-ın Ukraynadakı səfirliyi ölkədəki vətəndaşlarına müraciət ünvanlayıb. Müraciətdə Rusiyanın Vinnitsa şəhərinə raket zərbələrindən dolayı amerikalılara Ukraynaya gəlməmək, artıq burada olanlara dərhal Ukraynanı tərk etmək tövsiyə edilib. Qeyd edək ki, Rusiyanın Vinnitsa şəhərində raket zərbələri nəticəsində 23 dinc sakin həlak olub. ABŞ prezidenti Co Bayden bu durumda bildirir ki, rus həmkarı Vladimir Putinə qalib gəlməyə imkan vermək olmaz: “Bu gün Putinə və Rusiyaya, bütövlükdə, çox böyük təzyiq göstərilir. Onlar, sadəcə Ukraynaya qalib gəlməyə deyil, Ukraynanı yox etməyə cəhd edirlər və biz buna yol verə bilmərik. Biz Putinə qalib gəlməyə imkan verə bilmərik”. Bu şəraitdə ABŞ Ukraynaya hərbi yardımların daha da artırılacağını bildirir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova isə qeyd edir ki, Vaşinqtonun Kiyevə verdiyi silahlar münaqişəni uzadır və ölümlə nəticələnir”. Diplomat ABŞ-ın Ukraynadakı diplomatik missiyasının ölkədəki Amerika vətəndaşlarına bildiriş yayaraq oranı dərhal tərk etməyi, kütləvi toplantılardan və ictimai tədbirlərdən qaçmağı tələb etməsinə də toxunub: “ABŞ-ın Ukraynadakı səfirliyi əlavə etməyi unudub ki, Vaşinqton Kiyevə Amerika silahlarını ötürür, ondan istifadə münaqişənin uzanmasına və insanların ölümünə səbəb olur”. Çinin “Global Times” qəzeti də bu xüsusda maralı məqamlara toxunub: “Qərb ölkələri Ukraynaya hərbi yardımın yeni problemlərdən başqa heç nə gətirmədiyini anlamağa başlayıblar. ABŞ prezidenti Co Bayden “nə qədər lazımdırsa” Ukraynanın yanında olacağına söz versə də, münaqişənin səbəb olduğu yorğunluq həm Amerikada, həm də müttəfiq ölkələrdə artan inflyasiya, enerji və ərzaq böhranının başlaması ilə müşahidə olunur. Vaşinqton və müttəfiqlərinin Kiyevə nə qədər kömək edəcəyi ilə bağlı suallar getdikcə artır. Eyni zamanda, bəzi Amerika KİV-ləri ABŞ-ın Ukraynaya xərclədiyi böyük vəsaitlərdən təşvişə düşüb. Birləşmiş Ştatlar əvvəlcə Ukraynadan Rusiyanı zəiflətmək üçün mühüm vasitə kimi istifadə etmək niyyətində idi. Amma Moskvanın özü vəziyyətdən istifadə edərək, Qərb ölkələrini divara sıxdı. Amerikan strategiyası ABŞ-a bumeranq kimi zərbə vura bilər. Ukrayna böhranı nə qədər uzun sürərsə, Qərb dövlətləri bir o qədər çox zərər görəcək. Eyni zamanda, bu böhranda çoxlu idarəolunmaz komponentlər var. Belə bir vəziyyətdə ABŞ və onun müttəfiqləri tezliklə başa düşəcəklər ki, Ukraynaya yardım onlar üçün ciddi nəticələrlə dolu qara dəliyə çevrilib. Kiyevi dəstəkləməyə gedən nəhəng vəsaitlər Vaşinqtonu dilemma qarşısında qoyub: gələcəkdə edəcəyi yardım ABŞ üçün ağır yükə çevriləcək, inflyasiya artacaq, əks halda, ABŞ administrasiyasının əvvəlki bütün səyləri boşa çıxacaq. Ukrayna böhranının təşəbbüskarı və təhrikçisi kimi ABŞ özünü ayağından güllələyir. Öz növbəsində, Qərb ölkələri əhalisinin əhəmiyyətli və artan hissəsi tezliklə başa düşəcək ki, Ukraynaya əvvəllər olduğu həcmdə yardım göstərmək çox çətindir. ABŞ və onun müttəfiqləri, nəhayət ki, hansı tərəfin keçilməz bataqlığa düşdüyünü anlamağa başlayıblar”.
Məsələ ilə bağlı rus ekspert Aleksand Xrolenko da qeyd edir ki, ABŞ-ın yardımları münaqişənin tez bir zamanda bitməsinin qarşısını alır: “İyulun 9-da ABŞ prezidenti Ukraynaya 400 milyon dollar məbləğində əlavə hərbi yardım göstərməyi tapşırıb. Pentaqon bildirib ki, yeni “paket”ə dörd HIMARS qurğusu və onlar üçün sursat daxildir. ABŞ Müdafiə Nazirliyinin yüksək rütbəli rəsmisi bildirib ki, ABŞ reaktiv yaylım atəşi sistemləri (RYAS) Donbasdakı Ukrayna qoşunları üçün - cəbhə xəttinin arxasında Rusiya hədəflərinə zərbələr endirmək üçün xüsusilə vacib və effektivdir. Yeni silah partiyasının təhvil verilməsindən sonra Ukrayna Silahlı Qüvvələri 12 HIMARS qurğusundan istifadə edə biləcək, lakin raketlərin keyfiyyəti daha önəmlidir. Ukrayna qoşunlarının Donbasdakı fəlakətli vəziyyətini nəzərə alaraq, Kiyev rejiminə 300 km-ə qədər mənzilli ATACMS (HIMARS modullarından biri) “xilasetmə” taktiki raketlərinin çatdırılması ehtimalı yüksəkdir. ABŞ raketləri Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə Donbasda və Rusiyanın Smolensk, Bryansk, Kursk, Voronej, Rostov-Don, Sevastopol və hətta Krım körpüsü də daxil olmaqla geniş ərazilərində mühüm hədəflərə zərbələr endirməyə imkan verir. “Financial Times” qəzetinin ABŞ-ın 300 km-ə qədər mənzilli HIMARS sursatlarını Ukraynaya təhvil verəcəyi ilə bağlı məlumatı çatdırılmanın leqallaşdırılması sayıla bilər. Ukrayna ictimaiyyəti açıq şəkildə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Donbasdakı rus qoşunlarının arsenallarına son dəqiq zərbələrini yeni döyüş sursatı, NATO-nun peyk kəşfiyyat məlumatları və hər bir HIMARS qurğusuna, raketlərin buraxılmasına birbaşa nəzarət edən bir neçə ABŞ hərbçisinin (muzdluların deyil) təyin edilməsi ilə əlaqələndirir. Bəs bu hərbi sirləri niyə yayırlar? Pentaqon və Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin qarşılıqlı fəaliyyətinin təfərrüatlarının dərci Kiyev rejiminin ABŞ və NATO-nu Rusiya ilə birbaşa hərbi münaqişəyə cəlb etmək, yəni nəyin bahasına olursa-olsun sağ qalmaq niyyətini əks etdirir. Bununla belə, Avropada hamı Vaşinqtonun Ukrayna layihəsi üçün ölməyə hazır deyil. Britaniyalı analitik və keçmiş hərbi kəşfiyyatçı Frenk Ladvic Rusiya Federasiyasının xüsusi əməliyyatın məqsədlərinə çatdığını qeyd edir və Qərb silahlarının tədarükünə baxmayaraq, Ukraynanın qaçılmaz hərbi məğlubiyyətini proqnozlaşdırır. Yeganə alternativ ABŞ və Rusiya arasında qlobal nüvə münaqişəsində “döyüş heç-heçəsi” ola bilər. Lakin bütün hallarda Ukrayna Qərb üçün xərclənən materialdır, “girov itkiləri”dir. Rusiya bu halda hədəflərinə raket zərbələrinin sayını artırır. Ukrayna döyüş qrupları Rusiyanın sərhədyanı rayonlarında və Rusiya qoşunlarının nəzarətində olan ərazilərdə getdikcə daha çox fəaliyyət göstərir. Ukrayna Silahlı Qüvvələri və NATO-nun məqsədi mülki əhali arasında panika yaratmaqdır. Rusiya ərazisinin HIMARS taktiki raketlərinin gəlişindən qorunmasına zəmanət vermək üçün Rusiya qoşunları "Maydan"ın bütün ərazisini azad etməlidir. Başqa təhlükəsizlik variantları yoxdur. Hipotetik atəşkəs problemi həll etməyəcək və sabah bu gündən daha sərt olacaq”.
Nahid SALAYEV
