Şuşa Bəyannaməsində həyati əhəmiyyətə malik bir çox sahələrə, o cümlədən diaspor fəaliyyətinə dair məsələlər əksini tapıb. Ortaq tarix və mədəniyyətə malik qardaş xalqların diasporlarının qarşılıqlı əsasda əlaqələri gücləndirməsinin ifadə olunduğu tarixi sənəd Azərbaycan və Türkiyə diasporlarının birgə fəaliyyəti üçün sözün əsl mənasında Yol Xəritəsi təsiri bağışlayır.
Bu tarixi sənəd Azərbaycan və Türkiyə diasporunun, ümumilikdə Türkdilli ölkə diasporlarının birgə fəaliyyət strategiyası üçün yeni üfüqlər açır. Diasporlarımıza mənəvi ruh yüksəkliyi verən Bəyannamə bu sahədə milli prioritetləri müəyyənləşdirməklə yanaşı, yeni yol xəritəsi kimi qarşımıza olduqca ciddi vəzifələr qoyur. Bu daha da məqsədyönlü və intensiv tərəfdaşlığımıza böyük töhfədir. Bu, əməkdaşlığımızın inkişafına təkan verə bilər. Diasporlarımızın müasir inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan proqram xarakterli sənəddə müxtəlif ölkələrdə yaşayan Azərbaycan və türk diasporları arasında əməkdaşlığın daha sıx inkişaf etdirilməsi, onların məruz qaldıqları ümumi problemlər qarşısında birlikdə addımlar atılması və ardıcıl həmrəylik göstərilməsi məqsədilə səylərini birləşdirəcəyi bəyan edilir. Qeyd olunur ki, tərəflər ölkələrinin təqdim edilməsi və milli mənafelərinin qorunmasına dair tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında diasporal fəaliyyətin əlaqələndirilməsini və qarşılıqlı dəstəyi təşviq edəcəklər.
Şuşa Bəyannaməsinə uyğun olaraq Azərbaycan və Türk diasporları arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq, dəstək və həmrəylik fəaliyyətinin gücləndirilməsi bizə daha nələr vəd edir?
Beynəlxlaq Diaspor Mərkəzinin rəhbəri İsmayıl Ağayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, son illərdə xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan və türk diaspor təşkilatları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində həm dövlət, həm də qeyri-hökumət təşkilatları səviyyəsində bir sıra mühüm tədbirlər görülüb:
“Azərbaycan icmalarına türk diasporunun təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirlərdə fəal iştirak etmək tövsiyə olunub. Azərbaycan və türk diaspor təşkilatlarının birgə fəaliyyət strategiyası”nda nəzərdə tutulmuş vəzifələrin həyata keçirilməsi istiqamətində səylərin gücləndirilməsi hər iki dövlətin daim bir-birinin yanında olmasının bariz nümunəsidir. Biz buna Ermənistanın Azərbaycana qarşı 2020-ci il sentyabrın 27-dən başlayan hərbi təcavüzünə cavab olaraq Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusunun işğal altında olan torpaqlarımızı azad etmək üçün genişmiqyaslı əks-hücum əməliyyatları zamanı şahid olduq.
Şuşa Bəyannaməsində xüsusilə bildirilir ki, hər iki dövlət müxtəlif ölkələrdə yaşayan Azərbaycan və türk diasporları arasında əməkdaşlığın daha sıx inkişaf etdirilməsi, birlikdə addımlar atılması və ardıcıl həmrəylik göstərilməsi məqsədilə səylərini birləşdirəcəklər. Eyni zamanda göstərilir ki, tərəflər ölkələrinin təqdim edilməsi və milli mənafelərinin qorunmasına dair tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında diasporal fəaliyyətin əlaqələndirilməsini və qarşılıqlı dəstəyi təşviq edəcəklər. Beləliklə, bugünədək “Bir millətin iki diasporu olmaz” ideyası ilə ortaq dəyər və mədəniyyətimizi təbliğ edən, problemlərimizin dünyaya çatdırılmasında birgə addımlayan diasporumuzun qarşısında daha ciddi işbirliyi, birgə fəaliyyət tələb edən üfüqlər açılıb. Şuşa Bəyannaməsində diaspor fəaliyyətinin tam olaraq birləşdirilməsi bəndinin yer alması indiyədək aparılmış işlərin məntiqi davamıdır. Beləliklə, qarşımızda qoyulan mühüm vəzifə və funksiyaların yerinə yetirilməsi ilə Azərbaycan-Türkiyə birliyinin möhkəmlənməsində vahid diaspor hərəkatı mütəşəkkil xarakter alacaq və daha səmərəli fəaliyyət həyata keçiriləcək. Bununla da “Bir millətin iki diasporu olmaz” şüarı sözdə deyil, real həyatda öz əyani təsdiqini tapacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
