Xaricdə yaşayan azərbaycanlılar, diaspor qurumlarının təşkilatlanması, fəaliyyəti daim Azərbaycan dövlətinin diqqətindədir. Bu, Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir. Heç şübhəsiz, bu sahədə dövlət siyasətini 20 yaşlı Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi həyata keçirir. Məlumdur ki, Azərbaycanda diaspor quruculuğunun banisi ümummilli lider Heydər Əliyevdir.
Məhz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 2001-ci il noyabr ayının 9-10-da Bakıda keçirilən Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayında xaricdəki həmvətənlərimizlə sistemli iş aparılmasını təşkil etmək, soydaşlarımız arasında milli birliyin möhkəmləndirilməsini təmin etmək məqsədilə xüsusi dövlət qurumunun yaradılması ideyası irəli sürülüb, 5 iyul 2002-ci ildə isə Prezident Heydər Əliyevin fərmanı ilə Xaricdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsi yaradılıb.
Azərbaycan dövləti indiyə qədər xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı çox işlər görüb. Son illər isə görülən işlərin sayı daha da artıb. 2020-ci ildə Nazirlər Kabineti tərəfindən “Xaricdə yaşayan aztəminatlı azərbaycanlılara sosial yardımın göstərilməsi qaydası” təsdiq olunub. Komitə ilə rahat əlaqə yaradıla bilməsi məqsədilə müasir informasiya texnologiyaları tətbiq edilib və qurum “Elektron hökumət” portalına inteqrasiya olunub. Azərbaycanlıların Koordinasiya Şuralarının yaradılması və Azərbaycan Evlərinin açılması təqdirəlayiqdir. Hazırda dünyanın 31 ölkəsini əhatə edən və 130 diaspor təşkilatını özündə birləşdirən 14 Koordinasiya Şurası, 12 ölkədə 18 Azərbaycan Evi fəaliyyət göstərir. COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar sərhədlərin bağlanması, eləcə də Ukraynada baş verən hadisələrlə əlaqədar təxliyə olunan soydaşlarımız Azərbaycan evlərinə üz tutdular.
“...Komitənin xətti ilə son illər xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı çox işlər görülüb”
İSBAM sədri Samir Adıgözəlli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yaradılmasından 20 il ötür: “Hesab edirəm ki, Azərbaycan dövləti ilə məhz xaricdə yaşayan soydaşlarımızın, onların təşkilatlanması, fəaliyyətlərinin koordinasiya olunması, əlaqələndirilməsi işinin təşkil edilməsi üçün Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin yaradılması çox mühüm idi. Bunun çox böyük tarixi əhəmiyyəti vardı. İllər boyu bu sahədə, istiqamətdə mühüm işlər görülüb. Bilirsiz ki, bu ideyanın əsası ümumlider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların əlaqələndirilməsi baxımından dövlət diaspor siyasətinin həyata keçirilməsi baxımından bu komitəni yaradıb. Cənab Prezident illərdir ki, bu istiqamətdə ardıcıl siyasət yürüdür, göstərişlər verir, sərəncamlar imzalayır, dövlət tərəfindən Komitə qarşısında konkret vəzifələr qoyulur. Bu dövr ərzində dövlət xaricdə yaşayan soydaşlarımızla əlaqədar bir sıra tədbirlər həyata keçirib. Pandemiya dövründə xaricdə oxuyan, işləyən, yaxud bir başqa məqsədlə ora gedən şəxslərin ölkəyə təxliyə olunması həyata keçirildi, onlara hərtərəfli qayğı göstərildi. COVID-19-la əlaqədar yollar, sərhədlər bağlananda dövlət vətəndaşın yanında oldu. Dünyanın çaş-baş qaldığı bir vaxtda Azərbaycan dövləti həm daxildə vətəndaşların qeydinə qaldı, eyni zamanda da xaricdəki azərbaycanlıları, soydaşlarımızı da yaddan çıxarmadı. Təbii ki, bununla bağlı Diaspor Komitəsinin xətti, səfirliklərimiz vasitəsi ilə fəaliyyətlər göstərib. Bildiyimiz kimi komitənin xətti ilə son illər xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı çox işlər görülüb. Məsələn, Azərbaycan Evlərinin fəaliyyət göstərməsi, Qarabağ məktəblərinin açılması, 130 diaspor təşkilatını özündə birləşdirən 14 Koordinasiya Şurasının ərsəyə gətirilməsi böyük işdir. Bütün bu işlərin, atılan hər addımın ümumi məqsədlər üçün öz mənası, əhəmiyyəti, faydası var. Yetər ki, ortaya atılan hər bir ideyanın, görülən işinin ardı gəlsin. Görüsüz ki, çoxşaxəli diaspor fəaliyyəti qurulub və bu fəaliyyətin daha da inkişafı zəruridir. 12 ölkədə fəaliyyət göstərən 18 Azərbaycan Evi var. Çox arzu edirəm ki, Azərbaycan Evləri öz fəaliyyətlərini kəsintisiz davam etdirsinlər. Çünki bizdə bir pis xasiyyət var, hansısa bir təşkilatı yarıdırıq, amma onun inişafına, böyüməsinə, şaxələnməsinə çalışmırıq. Sözümün canı budur ki, bu məsələlər quru rəqmlərdə deyil, real həyatda öz işlərini genişləndirməlidir. Hesab edirəm ki, Komitə gördüyü işin böyüklüyünü və məsuliyyətini ciddi dərk edir və bu qurumlar üzərində nəzarətini daha da möhkəmləndirir. Uğurla fəaliyyət göstərən Azərbaycan Evlərimiz var. Azərbaycan dövləti diaspor quruculuğu sahəsində təşkilatlanma işlərini daha da gücləndirir və milli maraqlar naminə daha böyük işlər görür. Bu baxımdan, Azərbayan Evləri də, Koordinasiya Şuraları da, diaspor fəaliyyəti ilə bağlı digər qurumlar da xaricdə Azərbaycanın milli dövlətçilik maraqlarının keçiyində durur. Azərbaycanlıların təşkilatlanması, ümimmilli mənafelərimizlə bağlı onların fəaliyyətini düzgün qiymətləndirməliyik, onlara daim dəstək olmalıyıq. Bu təşkilatları qoumalıyıq, onların fəaliyyətinin irəliləməsi sahəsində hər kəs öz vəzifə borcunu anlamalıdır”.
S.Adıgözəlli bildirdi ki, dövlət qurumu ilə yanaşı ölkənin QHT sektorunda mövcud olan qurumlar da diaspora fəaliyyətilə məşğul olur və xaricdəki soydaşlarımıza hər tərəfli dəstək göstərir. Milli maraqlarımız naminə xaricdə keçirilən tədbirlərə qoşulduqlarını qeyd edən S.Adıgözəllinin sözlərinə görə, hər zaman disapor qurumlarına dəstək göstəriblər, bu dəstəyi hər zaman davam etdirəcəyəklər: “Azərbaycanın milli dövlətçilik mənafeyi üçün atılan addımlara öz dəstəyimizi göstərəcəyik, əməyimizi əsirgəməyəcəyik. Azərbaycan Evlərinin əhəmiyyətini, xüsusilə Ukrayna müharibəsində gördüm. Bu proseslərin içində olan adam kimi Polşadakı Azərbaycan Evinin fəaliyyətini qeyd etmək istəyirəm. Azərbaycan Evinin fəaliyyəti, vətəndaşlarımıza həssas, qayğıkeş münasibəti, vətənpərvərliyi, milli təəssübkeşliyi çox qürurverici idi. İnanıram ki, digər Azərbaycan Evləri də o cür fəal, aktiv vəziyyətdədir...”
Dünyada hələ də fövqəladə vəziyyətin davam etdiyini vurğulayan müsahibimizin sözlərinə görə, belə ağır şəraitdə istər Azərbaycan Evləri, istər diaspor təşkilatları, istərsə də digər qurumlar öz fəaliyyətini daha səmərəli qurmağa çalışmalıdır.
O qeyd etdi ki, bütün hallarda bu sahədə görülən işlər qənaətbəxşdir və fəaliyyət göstərən qurumlar milli dövlətçilik maraqları baxımından daha da sıx birləşməlidir: “Çünki Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə çox aydın bir siyasət yürüdür və bu siyasət diaspor qurumlarına daha böyük güc verir”.
İradə SARIYEVA
