Qarabağda erməni separatçılarının həyasızlığı davam edir. Belə ki, separatçılar keçmiş, qondarma, de-fakto və de-yure mövcud olmayan “DQR”də rus dilini “rəsmi dil” elan ediblər.
KİV-də yayılan məlumatlara görə, separatçıların qondarma “deputatları” guya bu barədə qərar veriblər. Separatçılar Qarabağın rus sülhməramlılarının nəzarəti altında olan hissəsində - Azərbaycan ərazisində sülhməramlıların gözü qarşısında dövlətimizə qarşı növbəti təxribat həyata keçirirlər, amma nə Rusiya dinir, nə də sülhməramlıların tükü tərpənir.
Separatçılar tərəfindən rus dilinin ikinci “rəsmi dil” elan edilməsi məsələsinə Rusiya dövləti nə üçün reaksiya vermir? Azərbaycan dövləti bu təxribatın aradan qaldırılması üçün nə etməlidir?
“...separatçıların Ermənistandan çox Rusiyaya bağlı olduqlarını deyirlər”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, siyasi icmalçı Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, Rusiya başdan belə təxribatlara yol verilməməsi üçün ortaya konkret mövqe qoymalı olduğu halda, bunu etməyib. “Əvvəlki söhbətlərimizdə dediyimiz kimi, Rusiya sülhməramlılarının özlərini Qarabağda sülhməramlı kimi aparması daha düzgün olardı, nəniki Qarabağda olan separatçılara bu və digər mənada dəstək verməsi. Separatçıların keçmiş, qondarma, de-fakto və de-yure mövcud olmayan “DQR”də rus dilini ikinci “rəsmi dil” kimi gündəmə gətirməsi, hətta guya bu dilin saxta “parlament” tərəfindən Qarabağda “ikinci dil” kimi qəbul edildiyini elan etməsi, şübhəsiz ki, növbəti təxribatdır və qəbuledilməzdir. Bu təxribatın altında Rusiya Federasiyasının, yaxud da onun Azərbaycana qarşı yaxşı niyyətdə olmayan hansısa qüvvələrinin, faktiki olaraq, öz mahiyyətlərini büruzə verməsi dayanır. Rusiya Federasiyası bir məsələyə aydınlıq gətirməlidir ki, nə üçün separatçılar belə təxribatçı addımlar atır, buna görə kimə və nəyə güvənirlər? Separatçılar Azərbaycana qarşı bu cür təxribatçı addımları Rusiyaya güvənib atırlarsa, onda nə üçün Rusiya bu güvənci, bu imkanı separatçılara verir? Rusiya sülhməramlıları separatçıların Azərbaycana qarşı etdikləri “rus dili” təxribatına və digər bütün xoşagəlməz addımlara aydınlıq gətirməlidirlər ki, bunlar niyə baş verir?”.
F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, digər tərəfdən, son zamanlar həm Ermənistan rəhbərliyi, həm də bu ölkənin daxilindəki bəzi siyasi qüvvələr separatçıların Ermənistandan çox Rusiyaya bağlı olduqlarını deyirlər. “Onlar belə mülahizələr yürüdürlər, bunlar isə təsadüfi ola bilməz. Sözün açığı, burada Azərbaycan-Rusiya qarşıdurmasına meyllərin olması, hətta bu istiqamətdə işlər getdiyi də ortadadır. Çox təəssüflər olsun ki, buna rəvac verən Rusiya Federasiyasının atdığı bəzi yanlış addımlardır. O cümlədən, sülhməramlıların öz sülhməramlı missiyasından kənara çıxmaları, digər məsələlər separatçıların belə təxribatçı addımlar atmalarına rəvac verir. Bütün bu təxribatçı məsələlərə Rusiya Federasiyasının rəhbərliyi lazımi reaksiya verməməklə özünü zərbə altında qoyur. Bu məsələdə Rusiyanın maraqlı olması daha çox diqqətimizi çəkir. Bu belə deyilsə, separatçıların 10 noyabr razılaşmasına zidd olaraq atdıqları bu addımdan sonra Rusiya Federasiyası nəhayət ki, ortaya rəsmi mövqe qoymalı, hər şeyə aydınlıq gətirməlidir. Söhbət Qarabağda separatçılar tərəfindən rus dilinin “ikinci dövlət dili elan edilməsi” təxribatından gedirsə, bu o deməkdir ki, separatçı qüvvələr öz gücünü Ermənistan rəhbərliyindən və Qərb dövlətlərindən almır, birbaşa Rusiya Federasiyasından alırlar. Qarabağın Azərbaycanın nəzarətində olmayan hissəsində ruslar yaşamırsa və orada yalnız Rusiya sülhməramlıları varsa, onda separatçılar bu addımı Rusiya sülhməramlılarına görə atıblar ki, Rusiya, sülhməramlılar buna reaksiya vermirlər? Azərbaycan hökumətinin, dövlətinin tam haqqı var ki, bu məsələni çox sərt şəkildə Rusiya Federasiyası qarşısında qoysun və ondan bu təxribatlara aydınlıq gətirməsini tələb etsin. Onsuz da əvvəlcədən Rusiya sülhməramlılarına Azərbaycan xalqı arasında böyük ölçüdə inam yox idi, bu addımdan sonra isə Rusiya Federasiyasına və onun Qarabağda təmsilçisi olan sülhməramlılara zərrə qədər inam yoxdur, bundan söhbət belə gedə bilməz. Hesab edirəm ki, bu məsələdə ortaya əsas iradəni rəsmi Bakı qoymalıdır, amma, eyni zamanda, Azərbaycan dövlətinə dəstək olan ölkələr, 10 noyabr bəyannaməsinə uyğun olaraq, xüsusən də Türkiyə Rusiyaya qarşı öz təpkisini ortaya qoya bilər. Qarabağda Türkiyə sülhməramlıları da varsa, onda belə çıxır ki, Türkiyə türkcəsi də orada rəsmi dil olmalıdır? Yaxud ora beş-altı amerikalı sülhməramlı gələcəksə, separatçılar onların dilini də “rəsmi dil” elan edəcəklər? Yəni bütün bunlar beynəlxalq hüquqa, konvensiyalara, qayda-qanunlara tamamilə ziddir. Yenə də deyirəm, Rusiya bu məsələdə beynəlxalq hüquq müstəvisində öz mövqeyini ortaya qoymasa, onda Azərbaycan-Rusiya münasibətləri, sözün açığı, ciddi şəkildə zədələnə bilər. Bu olduqca həssas məsələlərdir və separatçıların bu qanunsuz, təxribatçı addımlarından Rusiya lazımi nəticə çıxarıb və separatçılara öz yerlərini göstərməsə, o zaman Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində mənfi anlamda bir dönüş yarana bilər. Mənə elə gəlir ki, burada çox şey rəsmi Bakıdan, o cümlədən də qardaş Türkiyədən asılıdır, onlar Rusiyadan separatçılara öz yerlərini göstərməsini tələb edib, buna nail olmalıdırlar”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, təxribatların qarşısı Rusiya tərəfindən alınmasa, bu amil bölgədəki vəziyyətə təsir edəcək, Azərbaycan-Rusiya, Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin soyumasına da gətirib çıxaracaq, ona görə də Rusiya tədbir görməlidir.
İradə SARIYEVA
