Ermənistanda faşizmin qəhrəmanlaşdırılması və faşizm əlaltılarına heykəllər qoyulması faktı artıq bütün dünyaya məlumdur.
Qeyd edək ki, Los Ancelesdə faşist Qaregin Njde və Ermənistanda faşizmin qəhrəmanlaşdırılması haqda film çəkilib.
Azərbaycanın Los Ancelesdəki Baş Konsulluğu İkinci Dünya müharibəsi illərində Hitler Almaniyası ilə əməkdaşlıq etmiş erməni əsilli faşist Qaregin Njde və bu gün Ermənistanda faşizmin qəhrəmanlaşdırılması siyasəti haqda ingilis dilində qısa film hazırlayıb.
Baş Konsulluğun xəbərinə görə, filmdə bu yaxınlarda ABŞ-ın nüfuzlu yəhudi qəzeti olan “Forward” qəzeti tərəfindən dünyanın müxtəlif yerlərində hələ də mövcud olan, vaxtilə faşist Almaniyası ilə əməkdaşlıq etmiş, Holokost zamanı yəhudilərin öldürülməsində iştirak etmiş və ya buna kömək etmiş şəxslərə qoyulan abidələr ilə bağlı ilk dəfə geniş araşdırma aparıldığı qeyd olunur. Bildirilir ki, məhz “Forward” qəzetinin araşdırmasına görə, həmin faşist abidələrindən 22-si hazırda Ermənistandadır və onların hamısı Qaregin Njdeyə həsr olunub.
Hazırda Ermənistanın faşist abidələrinin sayına görə dünyada ən öndə gedən dövlətlərdən olduğu və bu gün Ermənistanda Qaregin Njdeyə həsr olunmuş memorial abidələrin, heykəllərin, küçələrin, kənd və meydanların mövcudluğu diqqətə çatdırılır.
ABŞ-da belə bir filmin çəkilməsi Ermənistanın faşizm siyasətinin ifşa edilməsi baxımından çox yaxşı haldır.
Məlum olduğu kimi, yanvarın 27-də hazırda ermənilərin yaşadığı Azərbaycan şəhəri Xocavənddə mənfur Q.Njdeyə heykəl qoyulub. Filmdə də göstərilir ki, Ermənistan Avropada faşizmi qəhrəmanlaşdıran, antisemitizm siyasəti aparan ikinci ölkədir. Njdenin heykəlinin Azərbaycan ərazisində, Rusiya sülhməramlılarının nəzarəti altında olan bir məkanda peyda olması nə deməkdir? Bu heykəl Azərbaycana necə gətirilib? Aydın məsələdir ki, faşist əlaltısının bu heykəlini Ermənistanda düzəldərək Xocavəndə gətiriblər.
Amma heykəl qoyulandan bu yana Rusiya tərəfdən heç bir bəyanat, açıqlama yoxdur ki, rus sülhməramlılarının nəzarətində olan Azərbaycan şəhərinə bu heykəl hansı yolla gətirilib. Sülhməramlılar hələ bu barədə heç bir izah verməyiblər. Rusiya sülhməramlıları susmamalı, izahat verməlidirlər ki, bu təxribat necə baş verib? Sözsüz ki, bu, açıq-aşkar, 10 noyabr bəyanatının pozulması deməkdir.
“...onlar nəzarətlərində olan Azərbaycan ərazilərində ermənilərin faşizmi təbliğ etməsinə imkan yaradırlar”
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycan bu kimi məsələlərdə daha aktiv, daha təşəbbüskar olmalıdır. A.Nağının sözlərinə görə, Laçın dəhlizi tamamilə nəzarətsiz vəziyyətdədir, bu səbəbdən də ermənilər istədikləri kimi sərbəst hərəkət edirlər, sülhməramlıların gözü qarşısında silah gətirirlər və sair. “Aydın məsələdir ki, Rusiya sülhməramlıları Laçın dəhlizində tam olaraq nəzarəti həyata keçirmirlər, ermənilər də Azərbaycan ərazisinə nə istəsələr gətirirlər, sülhməramlılar da onlara şərait yaradırlar. Bu baxımdan, Azərbaycan hakimiyyəti Rusiya rəhbərliyindən, birmənalı olaraq, baş verənlərlə bağlı izahat tələb etməli, tələblər sərt şəkildə qoyulmalıdır. Rusiya səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılmalı və ondan izahat tələb edilməlidir ki, cavab verin görək, bütün bu hallar necə baş verib, Njdenin heykəli Azərbaycan ərazisinə necə, hansı yolla gətirilib? Özlərini orada “rəhbər” elan edən Araik və başqaları istədiklərini edir, açlıqlamalar, bəyanatlar verir, mövqelərini Azərbaycan hökumətinə qəbul etdirməyə cəhdlər edirlər. Ona görə də burada ən uyğun variant Rusiya rəhbərliyi qarşısında məsələ qaldırılması, izahat tələb edilməsidir.
Azərbaycan, birinci növbədə, təşəbbüs göstərib Laçın dəhlizini nəzarətə götürməlidir. Laçın dəhlizində ya Azərbaycan hərbçiləri olmalı, bizim hərbçilərin ayrıca postu qurulmalı, ya da onlar da rus sülhməramlıları ilə birgə Laçın dəhlizinə nəzarət etməlidirlər. Bura Azərbaycan ərazisidir və buna dövlətimizin tam olaraq haqqı var. Bu faktları ortaya qoyub onları əsaslandırmaqla Azərbaycan Rusiya rəhbərliyi qarşısında ortaya mövqe qoymalıdır ki, sizin sülhməramlılar nəzarəti düzgün şəkildə həyata keçirmir, bu da Azərbaycana təhlükə yaradır, regiondakı sabitlik üçün təhdidə çevrilir, onlar orada özlərini quldur dəstəsi kimi aparırlar. Azərbaycanın haqqı var ki, bu tələbi ortaya qoysun və onun yerinə yetirilməsini gerçəkləşdirsin. Əgər Rusiya rəhbərliyi buna müsbət cavab verməzsə, Azərbaycanın mövqeyi ilə razılaşmazsa, onda Azərbaycan öz təşəbbüsü ilə bu addımı atmalıdır. Azərbaycan öz ölkəsində söz sahibidir və Laçın dəhlizi də Azərbaycan ərazisidir, ona görə də Azərbaycan bura qoşunlarını yeritməli və postunu qurmalıdır”.
İndiyə qədər Rusiya hökumətinin və sülhməramlıların rəhbərliyinin bununla bağlı açıqlama, izahat verməməsinin səbəblərinə gəlincə, A.Nağı bildirdi ki, bu, Rusiyanın öz maraqları, burada mövqeyini gücləndirmək niyyətilə bağlı məsələdir, ona görə də onlar bu məsələyə münasibət bildirmirlər. “Görünən odur ki, Rusiya sülhməramlıları bununla bağlı könüllü izahat vermək istəmirlər, Azərbaycan bunu onlardan tələb etməlidir. Onlar orada Rusiyanın mövqeyini möhkəmləndirmək istəyirlər və ona görə də ermənilərin rəğbətini qazanmağa çalışırlar. Rusiya bizim ərazilərimizdə ermənilərə hər cür şərait yaratmaqla ermənilərlə müttəfiq kimi davranır. Yəni həm Qarabağdakı ermənilərlə, həm də Ermənistanla müttəfiq kimi hərəkət edir. Rusiya orada qalmaq istəyir, amma sonrakı məqsədi nədir, bu hələ bilinmir. Amma indi aydın görünən odur ki, Rusiya orada mövqeyini gücləndirməyə çalışır”.
Heykəlin Azərbaycan ərazisində necə peyda olması ilə bağlı Rusiya sülhməramlılarının susmasına gəlincə, A.Nağı qeyd etdi ki, onlar bu heykəlin Ermənistan ərazisindən Laçın dəhlizi vasitəsilə gətirildiyini inkar edə və bu heykəlin Xocavənddə hazırlandığını iddia edə də bilərlər. “Hesab edirəm ki, bu məsələ ciddi araşdırılmalı və faşizm əlaltısı Njdenin heykəlinin Xocavəndə hansı yolla gətirildiyi müəyyən edilməlidir. Bu, məsələnin bir tərəfi. Digər tərəfdən, bu heykəlin harada hazırlanmasının, haradan gətirilməsinin o qədər də əhəmiyyəti yoxdur, əsas məsələ odur ki, faşizm əlaltısı, cani Njdenin heykəlinin Xocavənddə qoyulmasına rus sülhməramlılarının rəhbərliyi niyə göz yumub? Buna görə sülhməramlıların rəhbərliyi izahat verməli, hərəkətinə aydınlıq gətirməlidir. Rusiya sülhməramlılarının hərəkətləri 10 noyabr bəyanatına ziddir. Sülhməramlıların bu davranışları 10 noyabr bəyanatına zidd olmaqla yanaşı, həm də beynəlxalq münasibətlərə ziddir ki, onlar nəzarətlərində olan Azərbaycan ərazilərində ermənilərin faşizmi təbliğ etməsinə imkan yaradırlar. Bu heykəlin orada qoyulması faşizmin təbliğ edilməsidir. Azərbaycan bu məsələni qabartmalıdır. Eyni zamanda, ora Azərbaycan ərazisidir, orada hər hansı bir iş görülürsə, mütləq bu, Azərbaycan dövlətinin icazəsi ilə olmalıdır. Rusiya sülhməramlılarının indiyə qədər heykəllə bağlı izahat verməməsi onu bir daha sübut edir ki, onlar öz missiyalarını yerinə yetirmirlər. Necə Minsk Qrupunun həmsədrləri indiyə qədər öz səlahiyyətlərini, mandatlarını yerinə yetirməyiblər, ona uyğun hərəkət etməyiblər, Rusiya sülhməramlıları da o qaydada hərəkət edir. Onlar ora sabitlik yaratmaq, atəşkəsə nəzarət etmək məqsədilə yox, Rusiyanın mövqeyini möhkəmləndirmək üçün gəliblər və o siyasəti də həyata keçirirlər” - deyə A.Nağı vurğuladı.
İradə SARIYEVA
