Dünyanı çənginə alan koronavirus pandemiyası türkdilli dövlətlərə də öz mənfi təsirini göstərməkdədir. Bu gün, Azərbaycan da daxil olmaqla, bütün türkdilli dövlətlər bu virusla mübarizədə böyük iradə ortaya qoyurlar. Bildiyimiz kimi, Azərbaycan koronavirusla mübarizədə qısa müddət ərzində böyük təcrübə qazandı və real nümunələr ortaya qoya bildi. Bu baxımdan, dövlətimizin bu virusa qarşı həyata keçirdiyi mübarizə tədbirləri başqa ölkələr üçün də yeni örnəklər yaradıb.
“...Hörmətli dostlar, hesab edirəm ki, bugünkü fövqəladə Zirvə görüşünün əsas məqsədi milli səviyyədə atdığımız addımlara dair təcrübə mübadiləsinin aparılması, lazım olan anda bir-birimizə dəstək göstərilməsi və xalqlarımız arasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsidir. Mövcud qlobal pandemiya şəraitində Türk Şurasının üzv dövlətləri özlərinə qapanmayıblar. Təşkilat olaraq Türk Şurası digər beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa hazırdır. Azərbaycan ayrı-ayrı ölkələrə də öz dəstəyini göstərməkdədir”. Bu fikirləri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının sədri İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə aprelin 10-da Türk Şurasının videokonfrans vasitəsilə keçirilən fövqəladə Zirvə görüşündə ölkə başçımız qeyd edib.
Azərbaycan Prezidentinin bu Zirvə görüşünün keçirilməsində üç məqsədin əsas olduğunu qeyd etməsini şərh edən ekspertlər hesab edirlər ki, onlayn Zirvə bu məqsədin icrasında çox mühüm və həlledici rol oynayacaq. Ekspertlərin fikrincə, Prezident İlham Əliyevin indiyə kimi irəli sürdüyü bütün təşəbbüs və ideyalar kimi, bu üç amilin də icrası tez bir zamanda böyük nəticələr verəcək.
Vaqif Abışov: “Əlbəttə, Azərbaycan hökumətinin öz təcrübəsini qardaş türkdilli dövlətlərlə bölüşməsi çox yaxşı haldır”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix elmləri doktoru Vaqif Abışovun sözlərinə görə, onlayn Zirvə görüşündə ortaya qoyulan bütün hədəflərə çatacağıq: “Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə aprelin 10-da Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının fövqəladə Zirvə görüşünün keçirilməsini yüksək qiymətləndirirəm. Birinci olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan hökumətinin koronavirusa qarşı apardığı mübarizə təqdirəlayiqdir. Yəni dünyanı öz cənginə alan bu virusa qarşı operativ addımlar atılır və lazımi tədbirlər görülür. Düşünürəm ki, hökumətin gördüyü bütün tədbirlər xalqımızın xeyrinədir. İnşallah, bu virus respublikamızda geniş yayılmayacaq və tezliklə bu bəladan xilas olacağıq. Hamımız birlikdə bu virusa qalib gələcəyik. Əlbəttə, Azərbaycan hökumətinin öz təcrübəsini qardaş türkdilli dövlətlərlə bölüşməsi çox yaxşı haldır və bu cür görüşlərin vaxtaşırı keçirilməsi qarşılıqlı əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi üçün xüsusi önəm daşıdığı qənaətindəyəm. Fikrimcə,Türk Şurasına üzv dövlətlər bütün sahələr üzrə əməkdaşlıqlarını daha sıx formada genişləndirməli, dünya coğrafiyasında öz yerlərini daha da möhkəmləndirməlidirlər. Prezident İlham Əliyevin belə bir görüşün keçirilməsində təşəbbüsünü, eyni zamanda, Türk Şurasına daxil olan dövlətlərlə əlaqələri daha da möhkəmləndirməyə çağırışı kimi də dəyərləndirirəm”.
Dəyanət Osmanlı: “Zirvə görüşünün keçirilməsində əsas olan üç vacib məsələnin icrasında Azərbaycanla yanaşı, bütün türkdilli dövlətlər də öz səylərini əsirgəməyəcəklər”
Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin baş redaktoru, "Türk Tünyası İnfo" İB-nin sədri Dəyanət Osmanlının fikrincə d, onlayn Zirvə görüşünün üç əsas məqsədinin tezliklə icra olunmasının şahidi olacağıq. O hesab edir ki, bu görüşdə koronavirusla mübarizədə qarşıya qoyulan bütün hədəflərə ümumtürk birliyi nəticəsində nail ola biləcəyik. “Cənab Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Türk dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının onlayn zirvə görüşünün keçiriməsi olduqca aktual və önəmli xarakter daşıyır. Türk dövlətlərinin birliyi və gələcəyi, bir-birinin çətin günlərində qarşılıqlı şəkildə dayaq durması məsələləri görüşün əsas leytmotividir. Bildiyimiz kimi, Azərbaycan Prezidenti Türk dünyası ilə ilgili məsələlərdə həmişə həssaslıqla, milli-qlobal səviyyədə düşünür. Və dövlətimizin başçısının Türk dünyasının varlığı ilə bağlı siyasəti ortaq milli və strateji məqamlara söykənir. Bu önəmli görüş birbaşa qardaş xalqlar olaraq epidemiyadan qurtuluş yollarının aranmasında bir-birinə dəstək verməyi, təcrübələrin paylaşılması ehtiyacını özündə ehtiva edir. Görüşdəki çıxışlarda ortaya qoyulan mövqelər də həmrəylik üzərində köklənmişdi. Eyni zamanda, o da aydın oldu ki, qardaş dövlətlər təhlükənin törətdiyi fəsadları mümkün qədər önləmək əzmi göstərirlər. Həmçinin, bu məsələdə başqa ölkələrə nümunə olacaq səviyyədə fəaliyyət göstərirlər. Bu işdə həmrəylik nümayiş etdirmək gələcək əlaqələrimizin inkişafına daha əsaslı surətdə töhfə verəcək. Düşünürəm ki, Zirvə görüşünün keçirilməsində əsas olan üç vacib məsələnin, məqamın icrasında Azərbaycanla yanaşı, bütün Türkdilli dövlətlər də öz səylərini əsirgəməyəcəklər. Çünki koronavirusla mübarizədə qalib gəlməyimiz üçün bu üç əsas şərtə hər bir dövlət əməl etməlidir. Hesab edirəm ki, biz bunun tez bir zamanda müsbət nəticələrini görəcəyik” - deyə D.Osmanlı qeyd etdi.
Faiq Ələkbərli: “Türk dövlətləri tərəfindən pandemiyaya qarşı mübarizədə bir-birinə dəstək jestləri edilmişdi, amma onlayn Zirvə görüşü...”
AMEA-nın Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərlinin qeyd etdiyinə görə, indiki dövrdə qlobal şəkildə koronavirus epidemiyası ilə mübarizə aparıldığı bir məqamda Azərbaycanın təşəbbüsü ilə türkdilli dövlətlərin də bir araya gəlməsi, bu və digər məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparması çox önəmlidir. “Bu onun göstəricisidir ki, dünyada bir çox beynəlxalq təşkilat var və bu qurumlardan da biri türk xalqlarının birliyidir. Bu qurumu necə adlandırmamızdan asılı olmayaraq, əsas odur ki, bu, türkdilli dövlətlərin birliyinə xidmət edir. Belə bir məqamda Türk Şurasının videokonfrans vasitəsilə keçirilən fövqəladə Zirvə görüşünün çox böyük əhəmiyyəti var. Bu videokonfransda türk dövlətləri başçılarının bir araya gəlməsi, fikir mübadiləsi aparması çox müsbət haldır. Bu həm dünyaya bir mesajdır ki, bəli, türk dövlətlərinin də belə bir birliyi var, həm də burada çox ciddi məsələlər qoyulur. Azərbaycan Prezidentinin bu Zirvə görüşünün keçirilməsində məqsədin üç əsas amil olduğunu vurğulaması pandemiyaya qarşı mübarizədə türkdilli dövlətlərin həmrəy olmasını, birliyini şərtləndirir. Bilirsiniz ki, COVID-19 pandemiyası ilə mübarizədə müxtəlif dövlətlərin bir-birilə əməkdaşlıqları var. Türk dünyasının da bu məsələdə birlik, həmrəylik nümayiş etdirməsi, eyni zamanda, öz təcrübələrini bölüşməsi, bir-birinə bütün anlamlarda dəstək olması son dərəcə vacibdir. Pandemiya başlayandan üzü bəri bu həssas məsələdə Azərbaycan və Türkiyə arasında çox sıx əməkdaşlıq əlaqələri olub, bir-birimizə yaxından dəstək göstərmişik. Demək istəyirəm ki, türk dövlətləri tərəfindən pandemiyaya qarşı mübarizədə bir-birinə dəstək jestləri edilmişdi, amma onlayn Zirvə görüşü bu dəstəyin, təcrübə mübadiləsinin, əməkdaşlığın və həmrəyliyin daha yeni bir formasını, hədəfini, nümunəsini ortaya qoydu”.
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, pandemiyanın aradan qaldırılmasında, ona qarşı çarələrin tapılmasında türk birliyinin, həmrəyliyinin rolu əvəzsizdir. O hesab edir ki, bu Zirvə görüşü ardınca türkdilli dövlətlərin həkimləri, virusoloqları da bir araya gələ bilər və qarşılıqlı yardımlaşma şəraitində koronavirusa qarşı dərmanlar, vaksinlər yarada bilərlər. Müsahibimiz, həmçinin, qeyd etdi ki, virusla bağlı hansısa kritik məqamlar da ola bilər, həmin məqamlarda da türkdilli dövlətlər bir-birinə dəstək olar, təcrübə mübadiləsi həyata keçirmək yolu ilə o çətinliyi dəf edərlər.
İradə SARIYEVA
