Ermənilərin Dağlıq Qarabağa İran və Türkiyə ərazisindən gəldiyi, onların bizim torpaqlara Çar Rusiyası tərəfindən köçürüldüyü faktdır. Uzun illər tarixçi və siyasətçilərimiz beynəlxalq aləmə ermənilərin hazırda Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal altında saxlanan Azərbaycan torpaqlarına gəlmə olduğunu çatdırmaq istiqamətində böyük səylər göstəriblər. Artıq bu səylər bəhrə verməkdədir. Ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduğu haqqında xarici mediada geniş məlumatlar yer alır, məqalələr dərc olunur.
Ermənilərin Qarabağa gəlmə olduğu faktına Albaniya mətbuatı da diqqət yetirib. Belə ki, Albaniya mətbuatı ermənilərin Qarabağa gəlmə olduğunu yazıb. Bu ölkənin “Nacional” qəzetində ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduqlarından bəhs edən “Tarixi abidələr: Marağa – 150” başlıqlı məqalə dərc olunub.
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən mətbuata verilən məlumata görə, Albaniya-Azərbaycan Dostluq, Elm və Mədəniyyət Cəmiyyətinin sədri, tarixçi-alim Entela Muçonun köməyilə işıq üzü görmüş məqalə Diaspor Fəaliyyətinə Jurnalistlərin Dəstəyi İctimai Birliyinin sədri Fuad Hüseynzadənin müəllifliyi ilə nəşr olunub.
Məqalədə ermənilərin miqrasiyasının bir çox yazılı mənbədə qeyd olunduğuna diqqət cəlb edilib, müxtəlif illərdə İrandan və Türkiyədən ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına köç etməsi konkret faktlarla göstərilib. Qeyd edilib ki, 1828-ci il fevralın 10-da Rusiya və İran arasında imzalanan Türkmənçay müqaviləsindən sonra ermənilərin kütləvi şəkildə Azərbaycan ərazilərinə köçürülməsinə başlanıb. Təkcə 1828-1829-cu illərdə İrandan 40-50 min, Türkiyədən isə 90 min erməni Azərbaycana köçürülüb.
Qəzetdə bildirilir: “...ermənilər Qarabağa gəlmələri münasibətilə “Marağa-150” abidəsini ucaldıblar. “Marağa-150” abidəsi 1978-ci ildə ermənilərin özləri tərəfindən İran Marağasından ilk 200 ailənin Qarabağa köçürülməsinin 150 illiyi ilə əlaqədar inşa edilib. Adi çay daşlarından qurulan abidənin üzərində erməni dilində “Marağa-150” yazısı öz əksini tapıb və oxşar abidələr Xankəndi şəhərində, Tərtər rayonunun Çaylı kəndində də inşa edilib”.
Məqalədə qeyd olunur ki, 2016-cı ildə BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Furio de Angelisi Tərtər rayonunda səfərdə olarkən Şıxarx kəndində “Marağa-150” abidəsinə baxıb və həmin abidənin şəkillərini çəkib.
Qeyd edək ki, sözügedən mövzu artıq Albaniya dövlət radiosunun da diqqətini cəlb edib və radio tarixçi-alim Entela Muçonun iştirakı ilə bu mövzudan bəhs etmək niyyətindədir.
Qasım Hacıyev: “Ermənilər nə qədər gizlətsələr də, artıq dünya alimləri və mediası “Marağa-150” abidəsindən, bu abidənin ermənilərin Dağlıq Qarabağa köçürülməsinin 150 illiyi münasibətilə qoyulduğundan yazır”
Mövzunu şərh edən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev hesab edir ki, ermənilərin bizim torpaqlara gəlmə olduğunun dünya mediasında da işıq üzü görməsi artıq bu barədə həqiqətlərin üzə çıxması deməkdir: “Dağlıq Qarabağ tarixi Azərbaycan torpağıdır və orada heç bir erməni izi yoxdur. Azərbaycan artıq uzun illərdir ermənilərin Dağlıq Qarabağa və ətraf rayonlara, ümumiyyətlə, Cənubi Qafqaza gəlmə olduğunu yazır, elmi əsaslarla sübut edirdi, amma bəziləri erməni təbliğatına uyduğu üçün bu fakta əhəmiyyət vermək istəmirdilər. Ermənilərin yalan-saxta siyasəti iflasa uğrayır və bu barədə xarici ölkə mediasında geniş, məzmunlu məqalələr çap olunur. Fakt budur ki, ermənilər İran və Türkiyə ərazisindən Dağlıq Qarabağa köçüb gəliblər, daha doğrusu, köçürülüblər. Marağa abidəsi isə ermənilərin Dağlıq Qarabağa köçürülməsinin 150 illiyi münasibətilə qoyulmuşdu. Marağa abidəsi ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduğunu sübut edən əsas faktorlardan biri idi. Sonradan, bildiyiniz kimi, ermənilər izi itirmək, tarixi saxtalaşdırmaq və Azərbaycan torpaqlarında “yerli xalq” olduqlarını “təsdiqlətmək” məqsədilə “Marağa-150” abidəsini dağıtdılar”.
Q.Hacıyevin fikrincə, ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduğuna xarici medianın, xarici ölkə tarixçilərinin diqqət yetirməsi və faktı araşdırması həm də ermənilərin başqa dövlətlərə qarşı da irəli sürdükləri ərazi iddiasıdır. O qeyd etdi ki, bu gün ermənilər dünyanın bir çox dövlətindən torpaq, ərazi qoparmaq iddiasındadır: “Elə bir ölkə yoxdur ki, ermənilərin ora iddiası olmasın. Bu toplum o qədər saxtakar, o qədər acgöz, o qədər məkrlidir ki, bu artıq dünya tarixçilərinin, mediasının diqqətindən yayınmır. Ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduğunun artıq dünya mediasının diqqətini cəlb etməsi və onların buna nümunə olaraq “Marağa-150” abidəsinə xüsusi önəm verməsi təqdirəlayiqdir. Çünki ermənilər nə qədər gizlətsələr də, ört-basdır etsələr də, artıq dünya alimləri və mediası “Marağa-150” abidəsindən, bu abidənin ermənilərin Dağlıq Qarabağa köçürülməsinin 150 illiyi münasibətilə qoyulduğundan yazır. Bu ifşaedici məqalələr isə erməniləri bir daha işğalçı xalq kimi tanıdır. Bilirsiniz ki, neçə ildir rus alimləri, eləcə də Avropa tarixçiləri ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduqlarını yazırlar, bunu tarixi faktlarla sübut edirlər. Hesab edirəm ki, ermənilərin Dağlıq Qarabağa gəlmə olduğu ilə bağlı yazıların xarici mediada işıq üzü görməsində Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasətin rolu da az deyil” - deyə Q.Hacıyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
