Dünyanı cənginə alan koronavirus epidemiyası işğalçı ölkə Ermənistanı çökdürüb. Panika və vahiməyə qapanan Ermənistan əhalisi çıxış yolu axtarsa da, görünən mənzərə odur ki, günü-gündən aclıq, səfalət içində boğulan ermənilər etiraz əlaməti olaraq müxtəlif vasitələrə əl atırlar.
Onlar ölkənin baş naziri Paşinyandan dəstək, kömək istəyirlər. Ölkəsinin ölüm və ya olum arasında olmasına baxmayaraq, COVİD-19 virusundan canını qurtarmaq üçün Paşinyan öz ailə üzvləri ilə birlikdə Göyçə gölü ətrafındakı malikənələrin birinə daşınıb. İrəvan da daxil olmaqla, Ermənistanın iri şəhərlərində, o cümlədən bölgələrdə market və mağazalarda ərzaq qıtlığı hiss olunur. Hətta bir çox ehtiyat ərzaq anbarlarında un məmulatları qurtarıb. Erməni KİV-dən əldə olunan son məlumata görə, Ermənistanda virusa yoluxanların sayı 2300-ə çatıb. Bu isə MDB ölkələri arasında ən yüksək göstərici hesab edilir. Ancaq Ermənistan hökuməti vəziyyətlə bağlı heç bir qabaqlayıcı tədbir görə bilmir. İqtisadçı-ekspertlərin sözlərinə görə, pendemiyaya qarşı mübarizəyə büdcə xərcləri imkan vermir. Büdcədə maliyyə vəsaiti o qədər azalıb ki, dövlət təqaüdçülərə vəsaitlərini hissə-hissə ödəyir. Dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir çox qurumlar, o cümlədən hərbçilər son üç ayın maaşını hələ də tam ala bilməyib. Ən acınacaqlı vəziyyət isə Ermənistanın işğal altında saxladığı Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionunda hökm sürür. Belə ki, koronavirisin tüğyan etdiyi bir zamanda Dağlıq Qarabağ regionunda 1200 nəfərin yoluxması Xankəndidə vəziyyəti həddindən artıq gərgindirib. Çıxılmaz vəziyyətdə qalan sakinlər kütləvi etirazlara başlayıblar. Xankəndidəki bu etirazlara bölgənin digər rayonlarının sakinləri də qoşulub. Polis işçiləri hiddətllənmiş etirazçı kütlə ilə toqquşmadan ehtiyat edir.
Xankəndinin mərkəzi meydanına toplaşaraq mərkəzi yolu bağlayan narazı çılğın kütlə separatçı rejimin “daxili işlər naziri”ni maşından endirərək onun ünvanına təhqiramiz ifadələr işlədib.
Xankəndidə ictimai-siyasi durum getdikcə mürəkkəbləşir. Bölgədə bu virusa qarşı qabaqlayıcı tədbirlər görmək üçün tibbi ləvazimatların, test labaratoriyalarının və vaksinlərin olmaması əhalinin hiddətinə səbəb olub. Xəstəxanaların bərbad vəziyyətdə olması və tibbi standartlara cavab verməməsi isə vəziyyəti daha da kəskinləşdirib. Xankəndidə market və mağazalarda ərzaq məhsullarının qiymətində ciddi şəkildə - 40-50% bahalaşma qeydə alınıb. Un məhsullarında isə qiymət artımı 70-80% təşkil edir. Xankəndinin mağazalarında 100 drama satılan çörək bu həftə 180-200 drama qədər bahalaşıb. Bu da, istər-istəməz, ac-yalavac olan bölgə əhalisinin səbr kasasını daşdırıb. Bölgədə ümumi mənzərə həddindən artıq mürəkkəbləşərək yüksək həddə çatıb. Sakinlər təcili olaraq martın 31-də separatçı rejimin idarə etdiyi saxta qurumda keçirilmiş “prezident seçkilərinin” nəticələrinin ləğv olunmasını, eyni zamanda hərbi xunta rejiminin başçısı Bako Saakyanın, “müdafiə naziri” Cəlal Arutunyanın və “daxili işlər naziri” Levon Mnasakanyanın istefasını tələb edirlər. Bununla yanaşı, narazı kütlə bu yaxınlarda polislə toqquşmalar zamanı saxlanılan 30-a yaxın dinc sakinin qeyd-şərtsiz, dərhal sərbəst buraxılmasını tələb edib.
Etirazçıların fəal üzvlərinin dedikləri: “Biz bu yaxınlarda saxlanılan dinc sakinlərin qeyd-şərtsiz sərbəst buraxılmasını və dərhal yenidən növbədənkənar seçkilərin keçirilməsini, o cümlədən “prezident” Bako Saakyanın, “daxili işlər naziri” Levon Mnasakanyanın və “müdafiə naziri” Cəlal Arutunyanın istefasını tələb edirik. Bununla yanaşı, martın 31-də keçirilmiş seçkilərin nəticələrinin ləğv olunmasını və havadarlarının siyasi fəaliyyəti ilə özünü prezident elan edən Ara Arutunyana bildirmək istəyirik ki, namizdəliyini geri götürsün. Əks təqdirdə onun gələcək aqibəti sual altında olacaq. Sizlər bu bölgəni fəlakətə, uçuruma aparırsınız. Biz qarşıdurma, müharibə istəmirik. Biz sülh içində yaşamaq istəyirik və bizim övladlarımız ölmək istəmir. Biz sabitliyin, sülhün tərəfdarıyıq. Bəzi rüşvətxor talançılar bölgənin gələcəyini yox, ancaq özlərini və yaxın ətraflarının ciblərini güdürlər. Biz etrirazçılar bu rejimin özbaşınalıqlarına qarşı çıxıb yox deyirik. Təhlükəsizliyi sual altında qoyursunuz. Dünyanı cənginə alan koronavirus epidemiyasına Qarabağ sakinləri də yoluxub. Hətta hərbi hissələrdə bu virusa yoluxma halları sürətlə yayılmaqdadır. Ancaq təəssüflər olsun ki, başda Bako Saakyan olmaqla aidiyyəti qurumların rəhbərlərindan heç kəs bununla maraqlanmır. Sanki bölgədə bunlar sakinləri yox, ancaq öz kreslolarını qorumağın hayına düşüblər. Vəziyyət o həddə çatıb ki, bu virusa yoluxan xəstələrin mülaicəsi üçün nə tibbi ləvazimat, nə də ki, normal şərait var. Onların bir çoxunu İrəvana daşıyırlar. Son 30 ildə Xankəndi şəhər xəstəxanasında yenidənqurma təmir işləri aparılmayıb. Xəstəxananın palataları biabırçı vəziyyətdədir. Biz etirazçıların tələbləri yerinə yetirilməyənə qədər mərkəzi yol bağlı qalacaq və daha qətiyyətli sərt addımalara əl atacağıq. Polislərə də bildirmək istəyirəm ki, bir daha toqquşmalara gedib təxribat yaratmasınlar. Biz sona qədər mübarizəmisi davam etdirəcəyik. Ya da ki, bu kütlənin hamısını həbs edib polis bölmələrinə aparsınlar”.
Separatçı rejim başçılarının hadisə yerinə xeyli sayda daxili qoşunların və xüsusi təyinatlı polis qüvvələrini cəlb etmələrinə baxmayaraq, Xankəndidə vəziyyət gərgin olaraq qalır. Etirazçılar tələblərində israrlı olaraq mərkəzi yolu bağlı olaraq saxlayırlar.
A.EYVAZOV AMEA Qafqazşünaslıq İnstitutu Ermənişünaslıq şöbəsinin əməkdaşı
