Koronavirus təhdidinin böyüməsi fonunda təcridi daha da dərinləşən Ermənistanda vəziyyət getdikcə mürəkkəbləşir. Ölkədə sosial-iqtisadi durum sürətlə pisləşir, insanların Nikol Paşinyan iqtidarından narazılığı artır. Belə vəziyyətdə daxili narazılığı qismən olsa da səngitmək üçün Paşinyan hakimiyyəti sələflərinin ənənəvi taktikasından istifadəyə daha çox meyllənir. Söhbət cəbhədə vəziyyətin gərginləşməsindən gedir.
Qeyd edək ki, Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində son dövrlərdə atəşkəs rejimini yenidən tez-tez pozur. Eləcə də son günlər Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində də gərginlik müşahidə edilir. Düşmən tərəf atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq təxribatlar törədir. Azərbaycan əsgəri də hər dəfə düşmənə layiqli cavab verir. Ekspertlər hesab edir ki, Paşinyan iqtidarının cəbhədə vəziyyəti gərginləşdirməklə daxili gərginliyi səngitmək cəhdləri onun özünə baha başa gələcək. İlk növbədə o baxımdan ki, bu hal daha çox erməni hərbçisinin məhvinə səbəb olur və bu da yeni narazılığa təkan verir. Qoşunların təmas xəttindəki son vəziyyəti şərh edən ehtiyatda olan polkovnik Əzizağa Qəni-zadə də məsələyə eyni prizmadan yanaşır. O vurğulayır ki, son günlərdə Ermənistan ordusunun bölmələri atəşkəs rejimini kobud surətdə pozmaqla təxribat törətməyə cəhd göstərsə də, ordumuzun ön xətdəki bölmələri tərəfindən layiqincə cavabını alıb. Ə.Qəni-zadə qeyd edib ki, hadisələr Azərbaycan ordusunun döyüş növbəsində ayıq-sayıq dayandığını, düşmənin bütün təxribatlarının qarşısını qətiyyətlə almağa hazır olduğunu bir daha nümayiş etdirir: “Heç kimə sirr deyil ki, Azərbaycan ordusu Ermənistan ordusundan qat-qat güclüdür və bunu beynəlxalq hərbi ekspertlərin tərtib etdiyi reytinq siyahıları da sübut edir. Son zamanlar Ermənistanda baş verən siyasi və hərbi hadisələri izləyərkən görürük ki, populist şüarlarla hakimiyyətə gəlmiş baş nazir Nikol Paşinyan möcüzə gözləyən kütlələrin etimadını doğrultmadı və o, yerli əhali arasında nüfuzunu getdikcə itirir. Bu ölkədə iqtisadi problemlər getdikcə dərinləşməkdədir. Ermənistan ordusuna gəlincə, deməliyəm ki, hərbi hissələrdə nizamnamədənkənar münasibətlər nəticəsində hadisə və cinayətlər, ölüm, fərarilik halları baş alıb gedir. Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərimizdə yerləşən bölmələrində xidmət şəraiti acınacaqlı olaraq qalır. Təbii ki, bu proseslər döyüş qabiliyyətinin aşağı olmasını göstərən amillərdir.
Onu da əlavə etmək lazımdır ki, bu ölkədə koronavirus infeksiyası sürətlə yayılmaqda və nəzarətdən çıxma təhlükəsi artmaqdadır. Bütün bunlara görə yerli ekspertlər həyəcan təbili çalır, mövcud vəziyyəti dərin böhran kimi dəyərləndirir, eyni zamanda, N.Paşinyan rejiminin ciddi imtahan qarşısında olduğunu söyləyirlər. Hakimiyyət bu imtahandan çıxa bilməsə, erməni əhalisini ciddi sınaqlar gözləyir. Hadisələrin gedişi göstərir ki, populist rejim bu sınaqlardan çıxmağa hazır deyil. Ermənistanda vəziyyətin mürəkkəbliyini baş nazir də dərk edir. Ona görə təmas xəttində təxribat cəhdi Ermənistanın ağır günlərində yerli əhalinin diqqətini ölkədaxili problemlərdən yayındırmağa hesablanıb. Hərbi-siyasi rejim koronavirus infeksiyasının tüğyan etdiyi Ermənistanda əhalini sakitləşdirmək, iqtisadi böhrandan diqqəti yayındırmaq üçün cəbhə xəttində uğursuz cəhdlərə əl atır. Bütün bunlar bir daha sübut edir ki, Azərbaycan torpaqlarının işğalı İrəvan üçün ağır yükə çevrilib və bu “ballastdan” azad olmayınca, işğal edilmiş əraziləri tərk etməyincə, bir sözlə, Azərbaycanla münasibətləri nizamlamayınca Ermənistan problemlər məngənəsindən xilas olmayacaq”.
Digər ehtiyatda olan polkovnik Şair Ramaldanov da cəbhə təxribatlarının düşmən üçün arzuedilməz nəticələrə gətirib çıxardığı qənaətindədir:"Azərbaycan ordusu nəinki bütün təxribatların qarşısını layiqincə almağa və düşmənə sarsıdıcı zərbələr vurmağa, hətta bu gün işğal altındakı torpaqlarımızı azad etməyə qadirdir". O bildirib ki, erməni xalqı və erməni əsgəri baş nazir Nikol Paşinyanın populist çıxışlarının əsirinə çevrilib: "Xalq arasında nüfuzunu tamamilə itirmiş hərbi-siyasi rejim koronavirus infeksiyasının tüğyan etdiyi Ermənistanda əhalini sakitləşdirmək, iqtisadi böhrandan diqqəti yayındırmaq üçün cəbhə xəttində uğursuz cəhdlərə əl atır. Bu gün düşmənin hər bir hərəkətinə ordumuz tərəfindən nəzarət edilir. Müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənovun cəbhə xəttində yerləşən hərbi hissələrə müntəzəm səfərləri, yerində vəziyyətlə tanış olaraq müvafiq tapşırıqlar verməsi şəxsi heyətin mənəvi-psixoloji ruhunu və döyüş əzmini daha da artırır. Qarşı tərəfdə isə vəziyyət günü-gündən pisləşməkdə davam edir". O bildirib ki, Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərimizdə yerləşən bölmələrində xidmət şəraiti acınacaqlı olaraq qalır:"Nizamnamədənkənar münasibətlər nəticəsində əsgərlərin xidmət yerini özbaşına tərk edərək müxtəlif yollarla Ermənistan istiqamətində qaçmalarının qarşısının alınması məqsədilə müvafiq yerli strukturlar tərəfindən əməliyyat tədbirləri keçirilir. Ümumiyyətlə, Dağlıq Qarabağda döyüş mövqelərinə mülki şəxsləri çıxarmaqdan başqa düşmənin heç bir əlacı qalmayıb. Belə ki, əsgər çatışmazlığı səbəbindən döyüş mövqelərinin gücləndirilməsi məqsədilə Dağlıq Qarabağda yaşayan mülki şəxslərdən istifadə edilir. Onlar isə əksər hallarda komandanlığın əmrlərinə tabe olmurlar. Azərbaycan Ordusunun bölmələri tərəfindən həmin postlara cavab atəş zərbələri endirilən zaman mövqeləri tutmaq əvəzinə, sığınacaqlara girərək oradan çıxmaqdan imtina edirlər. Düşmənin son təxribat cəhdi vasitəsilə atəşkəs rejimini pozmasının arxasında bir sıra səbəblər dayanır. Birinci səbəb yuxarıda qeyd etdiyim məsələlərdir. İkinci səbəb isə, Ermənistan ordusunda koronavirus infeksiyasından ölənləri ictimaiyyətdən gizlətmək niyyətidir. Buna nə qədər cəhd göstərsələr də xeyri olmayacaq. Son diversiya aktlarına cəhd bir də onu göstərir ki, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi orduda real vəziyyətdən bixəbərdir və mövcud şəraitə nəzarət edə bilmir. Son günlər düşmən ordusunun rəhbərliyinin guya hərbi hissələrdə olması, vəziyyəti yoxlaması, eyni zamanda dünyanı bürüyən koronavirusla mübarizə tədbirləri həyata keçirməsi barədə erməni mətbuatında yer alan məlumatlar gözdən pərdə asmaqdan başqa bir şey deyil. Ermənistan ordusunun yüksək vəzifəli şəxsləri belə ucuz yollarla xalqın diqqətini işğalçı orduda hökm sürən nöqsanlardan, problemlərdən yayındırmağa çalışar. Belə olmasaydı, onların heç olmasa baş verən hadisədən və ortalıqda qalan əsgərlərinin cəsədlərindən xəbərləri olardı və bunu etiraf etməyə cürətləri çatardı". O vurğulayıb ki, Azərbaycan ordusunun bölmələri bütün cəbhə boyu daim döyüş hazırlığı vəziyyətindədir, əməliyyat şəraitinə tam nəzarət edir və hər hansı bir təxribata həmin anda dəqiq cavab verməyə hazırdır: "Münaqişənin sülh yolu ilə həlli mümkün olmayacaqsa, Azərbaycan xalqı öz iradəsini ortaya qoyaraq, Ali Baş Komandanın əmri ilə düşmən üzərində tam qələbə çalmağa qadirdir”.
Bütün bunlar cəbhə təxribatının sadəcə ermənilərin özlərinə baha başa gəldiyini aydın nümayiş etdirir. Digər ekspertlər də bu qənaətdədir ki, yaranmış vəziyyətdə hansısa dəyişiklik olmasa, Azərbaycan düşmənə hərbi gücünü nümayiş etdirməli olacaq. İndi maraq doğuran məqam bundan ibarətdir ki, Ermənistanın təxribatları davam etdiyi şəraitdə Azərbaycan nədən düşməndən hərbi cəhətdən də kifayət qədər üstün olduğu halda genişmiqyaslı əməliyyatlara start vermir. Ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycan, əslində danışıqlar prosesinin növbəti mərhələsini gözləyir. Bu mərhələdə də istənilən nəticə əldə olunmazsa, Bakı hərbi müstəvidə İrəvana yenidən dərs keçməli olacaq. Ekspertlər hesab edir ki, bu dəfə savaş başlanacağı təqdirdə onu kimsə dayandıra bilməyəcək və bu, Azərbaycanın qələbəsindək davam edəcək. Sadəcə, danışıqların növbəti mərhələsi müəyyən olunub nəticələr bilindikdən sonra Azərbaycan atacağı addımları qəti olaraq müəyyən edəcək. Indilikdə isə erməni tərəfini narahat edən əsas məqamlardan biri budur ki, pozulan atəşkəs Ermənistan ordusunun daha çox itki verməsi ilə nəticələnir. Eyni zamanda, bu proseslər o zaman cərəyan edir ki, ötən dövrlərə nisbətən erməni ordusu getdikcə daha zəif hala gəlir. Helsinki Vətəndaş Assambleyasının Vanadzor Ofisinin rəhbəri, hüquq müdafiəçisi Artur Sakunts da bunu təsdiqləyir:“Aydındır ki, indiki şəraitdə Qarabağda hərbi əməliyyatların bərpası Ermənistan üçün yaxşı heç nə vəd etmir. Hakimiyyət mütləq şəkildə bunu nəzərə almalıdır”. Hər halda, hakimiyyətin indiki taktikasının düşmən ölkəyə heç nə verməməsini artıq Ermənistanda da yaxşı sezirlər.
Tahir TAĞIYEV
Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyilə çap olunur.
