Cəmiyyət sürətlə inkişaf edir və yeniliklərin günü-gündən bir-birini əvəz etməsi fonunda bu gün internetin funksiyaları xeyli zənginləşib. İnternet üstündən alış-veriş etmək, yəni internet mağazaların açılması isə son illərə qədər xəyal kimi görünə bilərdi. Ancaq bu gün dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində elektron ticarət gündəlik həyat tərzinə çevrilməyə başlayır.
Azərbaycanda da son 10 ildə baş vermiş dəyişikliyi “elektron sıçrayış” adlandırmaq olar. Buna şərait isə ilk növbədə hüquqi bazanın mövcudluğundan yaranır.
“Elektron ticarət haqqında” Qanuna əsasən, Azərbaycan Respublikasının hüquqi və fiziki şəxslərinin elektron ticarətlə məşğul olması üçün hüquqi baza yaranıb. İlk dövrlərdə Azərbaycanda elektron mağazaların olmaması, internet və digər informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının (İKT) lazımi səviyyədə inkişaf etməməsi elektron ticarətin yaranmasına və inkişafına da mənfi təsir göstərirdisə, son illər bu sahədə vəziyyət xeyli dəyişib.
Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Ramin Quluzadə 2-ci Bakı Elektron Ticarət Forumunda çıxışı zamanı bildirib ki, ölkəmizdə elektron ticarətin inkişaf dinamikası yüksək olsa da, internet istifadəçilərimiz əsasən tanınmış xarici elektron ticarət platformalarından sifarişlər edirlər: “Məqsədimiz daha çox daxili bazarda elektron ticarətin payını artırmaq, eyni zamanda, milli məhsullarımızın xarici bazarlara çıxarılmasında elektron ticarəti təşviq etməkdir”. Maraqlıdır, yerli məhsullar xarici elektron ticarət saytlarına niyə çıxarılmır? Elektron ticarətdə milli məhsulların satışa çıxarılması üçün nə etmək lazımdır?
“…bu sahədə ləngimə ölkə iqtisadiyyatına böyük zərər verə bilər”
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin professoru Elşad Məmmədov bildirdi ki, Azərbaycanda elektron ticarətin inkişafına ciddi ehtiyac var: “Çünki bu gün elektron biznes dünya üzrə həyata keçirilən ticarət əməliyyatlarının çox böyük hissəsini özündə birləşdirir. Bu səbəbdən də ölkəmizdə uyğun platformaların yaradılması zəruridir.
Hazırda elektron ticarət ümumi ticarət əməliyyatlarının çox böyük hissəsini təşkil edir. Bu sahədə ləngimə ölkə iqtisadiyyatına böyük zərər verə bilər. Bu baxımdan müvafiq platformaların yaradılmasına və genişləndirilməsinə ehtiyac var. Bunun yaradılması üçün investisiyalar lazımdır. Dövlətin pul-kredit siyasəti və vergi sistemində atacağı stimullaşdırıcı addımlar məqsədəmüvafiqdir”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, bu sahənin inkişaf etdirilməsi üçün ciddi proqram təminatı olmalıdır. Bununla yanaşı, məhsulların göndərilməsi sisteminin onlayn qaydada izlənməsi prosesi üzrə sistem tərtib olunmalıdır. Sifarişlər və ticarət dövriyyəsinin həcmi artdıqca, informasiya təminatı, təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələlər mürəkkəb yanaşma tələb edəcək. Təəssüf ki, ölkəmizdə fəaliyyət göstərən elektron ticarət platformaları buna hazır deyil. Bu sahənin inkişaf etdirilməsi üçün elektron ticarət platformasına investisiyalar yatırılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
