Bu il kənd təsərrüfatında inkişaf göstəriciləri əvvəlki illərə nisbətən xeyli dərəcədə yüksəlib. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə kənd təsərrüfatının istehsalı 13 faiz artıb. Artım daha çox bitkiçilikdəki yüksək inkişaf hesabına təmin edilib. Bu ilin birinci yarısında bitkiçilik məhsulları üzrə istehsalda artım 25,6 faiz olub. Heyvandarlıqda isə 2,9 faiz artım əldə edilib.
2019-cu ildə aqrar sahədə yüksək artımın əldə edilməsi faktına Prezident İlham Əliyev sosial-iqtisadi sahə ilə bağlı keçirilən müşavirədə toxunub. Ölkə başçısı qeyd edib ki, bu il kənd təsərrüfatında rekord göstərici əldə edilib. Yüksək artım qoyulan investisiyalar, aparılan islahatlar, verilən subsidiyalar, kənd təsərrüfatına elmi yanaşmanın nəticəsində əldə edilib: “Əminəm ki, gələcək illərdə kənd təsərrüfatı dayanıqlı şəkildə inkişaf edəcək və beləliklə, həm məşğulluğun, eyni zamanda, kənd təsərrüfatı ixracının artırılmasına xidmət göstərəcək. Müxtəlif istiqamətli addımlar kənd təsərrüfatında canlanmaya gətirib çıxarıb. Əlbəttə ki, dövlət dəstəyi hər zaman olduğu kimi, bu il də göstərilir, bundan sonra da göstəriləcək. Bu istiqamətdə atılan addımlar artıq real nəticələr verir və kənd təsərrüfatı uğurla inkişaf edir. Əsasən bitkiçilik sahəsində, heyvandarlıqda artım təxminən üç faizə yaxındır. Hesab edirəm, bu sahəyə daha da böyük diqqət göstərilməlidir ki, heyvandarlıq da əhəmiyyətli dərəcədə artsın”.
O da məlumdur ki, ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafında əsasən dövlət vacib rol oynayır. Dövlət vəsaiti hesabına fermerlərə güzəştli şərtlərlə kreditlər verilir. Eyni zamanda, bir sıra kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə bağlı subsidiyalar verilir. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, ölkədəki özəl bankların aqrar sektorun inkişafında hansısa iştirak səviyyəsi müşahidə edilmir.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər bununla bağlı nə fikirdədirlər?
Fuad İbrahimov: “Bu sahədə risq çox olduğuna görə müxtəlif vasitələrlə kredit ayırmaqdan yayınırlar”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun sözlərinə görə, kommersiya bankları aqrar sektorun inkişafında faktiki olaraq iştirak etmirlər: “Bizdən fərqli olaraq, Qərbdə özəl banklar aqrar sektorun inkişafında iştirak edirlər. Azərbaycanda isə bu yoxdur. Azərbaycanla yanaşı, MDB dövlətlərində də bu problem var. Bunun başlıca səbəbi onunla bağlıdır ki, özəl bankların tarixçəsi bu ölkələrdə çox kiçikdir. Yəni 30 ilə yaxın müstəqillik dövründə formalaşan özəl bankların hazırda institusional səviyyədə kənd təsərrüfatını maliyyələşdirməsi istiqamətində təfəkkürü formalaşmayıb. Başlıca problem budur. Azərbaycanda özəl banklar çox sadə prinsiplə kapitallarını yatırmaqla qısa zamanda geri dönməsini istəyirlər. Onlar kapitallarını bu məqsədlə yatırırlar. Bu gün yaranan bu problemi dövlət öz imkanları hesabına həll edir. Aqrar sektora sərfəli şərtlərlə kreditlər verir, subsidiyalar təklif edir. Bizdə bankların məqsədi odur ki, qoyduqları pulu tez götürsünlər. Banklar hesab edirlər ki, aqrar sektorda digər sahələrlə müqayisədə risq çoxdur. Ona görə də müxtəlif vasitələrlə bu sahəyə kredit ayırmaqdan yayınırlar. O üzdən, kommersiya bankları Azərbaycanda aqrar sektorun inkişafında, demək olar, iştirak etmirlər”.
Vidadi ORDAHALLI
