Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yanında sosial-iqtisadi sahə ilə bağlı keçirilən müşavirədə Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov deyib ki, inflyasiya hədəf diapazonu çərçivəsində həm hökumətin, həm də Mərkəzi Bankın hədəfindən də aşağı səviyyədədir:
“Baxmayaraq ki, olduqca presedentsiz sosial tədbirlər həyata keçirilir, sosial siyasət gücləndirilir, daxili tələb genişləndirilir, lakin, bütövlükdə, idarəetmənin yaxşılaşdırılması, görülən tədbirlər və manatın məzənnəsinin sabitliyi inflyasiyanın aşağı səviyyədə formalaşmasını şərtləndirir".
Onun sözlərinə görə, inflyasiyanın idarə olunmasında inflyasiya gözləntiləri olduqca mühüm rol oynayır: "Biz özümüz Dövlət Statistika Komitəsi ilə birlikdə 4 mindən çox ailə təsərrüfatında sorğular aparmışıq. Bütövlükdə, gələcəkdə ilin sonuna qədər inflyasiyanın sürətlənməsini gözləyən əhalinin sayı 2 faizdir. Yəni əhalinin 98 faizi ilin qalan dövründə inflyasiyanın sürətlənməsinə inanmır. O cümlədən, biznesdə, bütövlükdə, makroiqtisadi sabitliyə, inflyasiyanın dinamikasına olan inam da, - orada da sorğular aparmışıq, - kifayət qədər yuxarıdır".
Göründüyü kimi, aparılan rəy sorğusunda rəyi soruşulanların 98 faizi ilin qalan dövründə inflyasiyanın sürətlənəcəyinə inanmırlar. Bu nəyin nəticəsində belə olub və ortaya çıxan göstərici nəyin əlaməti sayıla bilər?
Elşən Əliyev: “Burada həm iqtisadi, həm də psixoloji faktorlar üst-üstə düşür”
İqtisadçı Elşən Əliyevin sözlərinə görə, baxmayaraq ki, martın 1-dən Azərbaycanda əməkhaqları artırılıb, istehlak bazarında hər hansı bir qiymət artımı müşahidə etməmişik: “Hazırda inflyasiya göstəricisi 2,3-2,4 faiz səviyyəsindədir. Rəsmilərin verdiyi proqnozlardan da göründü ki, ilin axırı üçün proqnozlaşdırılan inflyasiyanın səviyyəsi xeyli aşağıdır. Bu tip inflyasiya heç vaxt deflyasiyaya gətirib çıxara bilməz. İlin sonu ilə bağlı bədbin proqnozlar müşahidə edilən süni qiymət artımı ilə əlaqədar səslənir və onların heç bir iqtisadi əsaslandırması yoxdur. Bununla güman edirlər ki, həyata keçirilən sosial islahatlar nəticəsində sentyabr ayından başlayaraq, dövriyyəyə məbləği milyardlarla ölçülən əlavə pul kütləsi daxil olacaq. Bu da inflyasiyanın olacağına şərtləndirə bilər.
İqtisadi nəzəriyyədə göstərilir ki, 2,5-3 faiz səviyyəsində olan inflyasiya məqbuldur, hətta o, iqtisadiyyatın artımını stimullaşdırır, yəni istehsalın daha da sürətlə artmasına təkan verir. Bundan artıq olan inflyasiya iqtisadiyyata ziyandır. Deflyasiya da olanda ixrac imkanları zəifləyir və əhalinin vəziyyəti pisləşir. Elə ölkələr var ki, onlarda uzun illərdir inflyasiya yoxdur, deflyasiya var. Bunun da nəticəsində milli valyutalar möhkəmlənir, bu da onların ixrac imkanlarına mənfi təsir göstərir. Amma bizdə inflyasiya normal həddədir. Bu, əhalinin rifah halına mənfi təsir göstərmir, eyni zamanda, istehsalı stimullaşdırır. Yəni 2 faizi nə ölkə vətəndaşları hiss edir, nə də iqtisadiyyat. Əhalinin nikbin olmasının başqa bir səbəbi isə dövlətə olan güvən, onun qüdrətinə bəslənən inamdır. Burada həm iqtisadi, həm də psixoloji faktorlar üst-üstə düşür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
