2019-cu ilin yanvar-mart aylarında istehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 2018-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 2,1 faiz, o cümlədən, ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatlarının qiymətləri 1,5 faiz, qeyri-ərzaq mallarının qiymətləri 1,2 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin qiymətləri 3,6 faiz bahalaşıb. Bir sözlə, bu ilin yanvar-mart aylarında, yəni ilin birinci rübündə inflyasiyanın səviyyəsi 2,1 faiz təşkil edib.
2015-ci ildə baş verən devalvasiyadan sonra Azərbaycanda inflyasiya ikirəqəmli hədlə ölçülüb. Yalnız ötən il inflyasiya səviyyəsini birrəqəmli həddə saxlamaq mümkün oldu. Bu il hökumətin əsas məqsədlərindən biri inflyasiyanı birrəqəmli səviyyədə saxlamaqdan ibarət olacaq.
Bu arada, Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov bildirib ki, ilin sonuna qədər illik inflyasiya 4 faiz təşkil edəcək: “İllik inflyasiya pullu xidmətlərin qiymətinin dinamikasından təsirlənib. Burada 12 ay ərzində 3,7 faiz səviyyəsində artım olub. Uyğun olaraq illik inflyasiyanın artımının təxminən 50 faizi bu amilin payına düşür. Ərzaq 2,3 faiz, qeyri-ərzaq qiymətlərinin isə 1,3 faiz artım dinamikası ümumi inflyasiya səviyyəsindən aşağıdır. Bu ilin sonunda illik inflyasiyanın səviyyəsinin 4 faiz təşkil edəcəyi gözlənir”.
E.Rüstəmov onu da qeyd edib ki, 2019-cu ildə ortamüddətli dövrdə fiskal siyasətin sabitliyi, dövlətin fiskal xərclərinin dayanıqlığının təmin olunması inflyasiyanın aşağı olmasının və məzənnənin sabitliyinin başlıca amili kimi qalır.
Maraqlıdır, bu ilin birinci rübündə inflyasiyanın səviyyəsi 2,1 faiz olub, o zaman ilin sonuna qədər bunun 4 faiz olacağı ilə bağlı deyilənlər nə dərəcədə realdır? Nəzərə alsaq ki, bu il bir sıra sosial müavinətlər və digər ödənişlər artıb, o zaman ilin sonuna qədər inflyasiyanın deyilən həddə saxlanması mümkün olacaqmı?
Vüqar Bayramov: “Ümumən, MB birrəqəmli inflyasiya səviyyəsinə nail ola bilərsə, nəticə etibarilə, bu onun üçün pozitiv hesab oluna bilər”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bunu istisna etdi. Onun sözlərinə görə, 2019-cu ilin sonuna qədər illik inflyasiyanın 4 faiz olacağı real görünmür: “Dövriyyədə olan pul kütləsinin həcmi birbaşa inflyasiyanın səviyyəsinə təsir göstərir. Eyni zamanda, manatın mövcud məzənnəsi inflyasiyanın səviyyəsinə təsir göstərən faktorlardan biridir. Hökumətin əsas məqsədi ilin sonuna qədər inflyasiyanın səviyyəsini birrəqəmli həddə saxlamağa nail olmaqdır. Ancaq bu il güman olunur ki, dövriyyəyə daxil olan vəsaitin həcmində artımlar olacaq. Xüsusən də sosial artımlarla bağlı olaraq güman olunur ki, dövriyyəyə daha çox vəsait daxil olacaq. Bütün bunlar da, nəticə etibarilə, istehlak bazarında tələbi artıracaq. Ona görə də ilin sonuna qədər inflyasiya səviyyəsini 4 faiz həddində saxlamaq mümkün olmayacaq. Yəni bu kifayət qədər çətin olacaq. Ümumən, MB birrəqəmli inflyasiya səviyyəsinə nail ola bilərsə, nəticə etibarilə, bu onun üçün pozitiv hesab oluna bilər. O baxımdan hesab edirəm ki, MB üçün indiki məqamda əsas məqsəd inflyasiya səviyyəsini birrəqəmli həddə saxlamaq olmalıdır. Bu kontekstdən yanaşsaq, ilin sonuna qədər inflyasiya səviyyəsi birrəqəmli ola bilər, amma bunun 4 faiz olacağı real deyil. Manatın məzənnəsi sabit qalarsa, ilin sonuna qədər ölkədə inflyasiyanın səviyyəsi 7 faiz ətrafında olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
