Rəşad Həsənov: “Sahibkar iş yeri yaradır, fiskal və dövlət gəlirlərinin formalaşmasında iştirak edir”
“Sahibkarlar müxtəlif sahələrdə - həm istehsalda, xidmət və ticarət sektorlarında çox fəal işləyirlər. Əlbəttə ki, dövlət onlara həm siyasi dəstək, həm də maliyyə dəstəyi verir”. Bu sözləri Prezident İlham Əliyev Bakının Nizami rayonundakı ticarət mərkəzində baş vermiş yanğınla əlaqədar keçirilən müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, ağır günlərdə, bədbəxt hadisə baş verdikdə dövlət hər zaman onların yanındadır və onların yanında olacaq. Prezident qeyd edib ki, görülmüş və görüləcək tədbirlər nəticəsində sahibkarlar bir daha görəcəklər ki, dövlət hər zaman onları dəstəkləyir: “Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı geniş vüsət alıb və ölkəmizin gələcək, uzunmüddətli, dayanıqlı inkişafı böyük dərəcədə sahibkarların fəaliyyəti ilə bağlıdır. Azərbaycanda indi sahibkarlar sinfi yaradılıb. Sahibkarlar müxtəlif sahələrdə - həm istehsalda, xidmət və ticarət sektorlarında çox fəal işləyirlər. Əlbəttə ki, dövlət onlara həm siyasi dəstək, həm də maliyyə dəstəyi verir. Bildiyiniz kimi, güzəştli şərtlərlə 2 milyard manatdan çox kreditlər verilmişdir. Ağır günlərdə, bədbəxt hadisə baş verdikdə dövlət hər zaman onların yanındadır və onların yanında olacaq”.
Həqiqətən də ötən illər ərzində görülən işlər sayəsində ölkədə sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı ciddi nailiyyətlər əldə olunub. Azərbaycanda sözügedən sektor dinamik inkişaf edir. Nəticədə ölkədə sahibkarlar sinfi yaranıb. Hansı ki, bütün bunların sayəsində yeni-yeni istehsalat və xidmət sahələri fəaliyyətə başlayıb. Bütün bu deyilənlərin fonunda, Azərbaycanda sahibkarlar sinfi ölkənin hazırkı iqtisadi inkişafında necə rol oynayır?
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, hələlik sahibkarlar sinfinin ölkənin iqtisadi inkişafında payı o qədər də böyük görünməsə də, bu istiqamətdə səyləri daha da artırmaq lazımdır: “Azərbaycan müstəqillik əldə edəndən sonra planlı iqtisadiyyatdan bazar iqtisadiyyatına keçməklə bağlı qərar qəbul etdi. Nəticədə ölkə iqtisadiyyatının yeni bir mərhələsi başladı. Hansı ki, burada əsas dekoderlərdən biri də milli sahibkarlığın formalaşdırılması məsələsi idi. Söhbət ondan gedir ki, biznes mühiti daha da inkişaf etdirilməlidir. İlk dövrlərdə proses çox sürətlə getdi. Qısa bir müddət ərzində əhalinin böyük əksəriyyəti hansısa bir formada sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmağa başladı. Nəzərə almaq lazımdır ki, ilk dövrlərdə bizdə bazar iqtisadiyyatının ənənələri hələ oturuşmamışdı. Çünki 70 il ölkədə iqtisadi model fərqli olub. Bu kontekstdən ortaya bir sıra problemlərin çıxması təbii idi. Bəzi vaxtlarda sahibkarlıqla bağlı müəyyən inhisarçılıq yarandı. Bu, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına mənfi təsir göstərdi. Son illər ölkədə sahibkarlığın inkişafı üçün bir sıra işlər görülür. Hesab edirəm ki, bütün bunlarla yanaşı, yenə görüləsi işlər var. Çünki statistik məlumatlara görə, ölkədə 1 milyondan artıq rəsmi qeydiyyatdan keçmiş sahibkarlıq subyekti var. Hansı ki, vergi orqanlarından qeydiyyatdan keçiblər. Ancaq Hesablama Palatasının məlumatına görə, məcburi sosial sığorta ödəyən sahibkarların sayı 170 min nəfərdir. Bu isə o deməkdir ki, qeydiyyatdan keçən sahibkarlar ya hansısa formada fəaliyyətini dayandırıb, ya da fəaliyyətləri zəifdir. Digər tərəfdən, kiçik sahibkarlar tərəfindən yaradılan dəyərin ölkə iqtisadiyyatında payı azdır. Məşğulluqda da payı elə də çox deyil. Beynəlxalq təcrübəyə əsasən, kiçik sahibkarlığın iqtisadiyyatda payı 50 faiz üzərində olmalıdır. Avropa İttifaqı ölkələrində bu nisbət daha böyükdür. Ona görə də ölkədə kiçik sahibkarlıq daha da inkişaf etməlidir. Çünki kiçik sahibkarlıq iş yeri, əlavə dəyər yaradır və iqtisadiyyatda məşğulluğun əsas elementlərindən biri sayılır. Bu zaman dövlətin üzərinə düşən yük də azalır. Sahibkar iş yeri yaradır, fiskal və dövlət gəlirlərinin formalaşmasında iştirak edir. Eyni zamanda, sahibkarlıq ölkədə tədiyyə balansının strukturunun dəyişməsində əhəmiyyətli formada iştirak edir. Sahibkarlıq daha da inkişaf etsə, o zaman həm yerli istehsal artacaq, həm də idxal azalacaq. Ona görə də sahibkarlıq sektoru daha da inkişaf etməli və sahibkarların ölkə iqtisadiyyatının inkişafında rolu artmalıdır. Biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi yolu ilə inklüziv iqtisadi model tətbiq edilməlidir. Bütün sosial qrupların sahibkarlığa meylinin formalaşdırılması təmin edilməlidir. O zaman daha böyük nəticələr əldə etmək olar”.
Vidadi ORDAHALLI
