Bu gün turizmin Azərbaycanda valyuta gətirən əsas sahələrdən birinə çevrilməsi heç kimə sirr deyil. O da faktdır ki, son illər görülən tədbirlər nəticəsində Azərbaycana gələn turistlərin sayı getdikcə artır. Təkcə keçən il ölkəmizə 2 milyon 850 min turist gəlib.
Aparılan hesablamalara görə, bu turistlər ölkəmizdə iki milyard dollara yaxın pul xərcləyib. Cari il ərzində isə bu göstəricinin daha yüksək olması gözlənir. Çünki indidən Azərbaycana üz tutan turistlərin sayında yenidən artım müşahidə olunur. Belə ki, bu ilin yanvar ayında ölkəmizə 191,4 min xarici vətəndaş gəlib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5 min nəfər və ya 3 faiz çoxdur.
Dövlət Turizm Agentliyi bidirir ki, əcnəbilər arasında ən çox artımı 22 faizlə Gürcüstandan gələnlər təşkil edib. Əhəmiyyətli surətdə artım olan digər bazarlar Cənubi və Orta Asiyadır. Bu regionlardan gələnlərin sayında müvafiq olaraq 60,9 və 35,4 faiz artım baş verib. Ən yüksək artım tempi Cənubi Asiya ölkələri olan Pakistan və Hindistana, Mərkəzi Asiyadan Qazaxıstan və Türkmənistana məxsusdur. Yanvar ayında bu ölkələrin hər birindən ölkəmizə 2 mindən çox xarici vətəndaş gəlib. Artıq bir neçə ildir ki, Azərbaycana gələn turistlərin siyahısında Rusiyadan gələnlər liderlik edir. Sonrakı yerləri Gürcüstan, Türkiyə, İran, BƏƏ, Ukrayna, İraq, eləcə də digər ölkələrdən olan turistlər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər tutur.
Qeyd edək ki, avropalı turistlər tədricən Azərbaycana qayıdır. Yanvarda ölkəmizi, demək olar ki, Avropa İttifaqı ölkələrindən olan 6 min turist ziyarət edib. Son günlərdə isə fiikrlər səslənir ki, Fars körfəzi ölkələrindən olan turistlərin sayında azalma var. Azərbaycan Turizm Assosiasiyasının rəhbəri Nahid Bağırovun açıqlamasına görə, ərəb turistlərin axınında dönüş 2018-ci ilin sonlarına yaxın baş verib: "Bunun səbəbi turist bazarındakı böyük rəqabətdir. Ərəb turistlər ən çox arzulanan turistlərdir. Hər kəs o turistləri öz ölkəsində görmək istəyir və onları təqib edirlər. Ona görə də bir çox ölkələr ərəb turistləri "ovlamaq"da fəallıq nümayiş etdirir. Piroq bir ədəddir, ona uzanan çəngəllər isə çox. Hər kəs özü üçün daha böyük dilim kəsmək istəyir. Bu rəqabətdə mübarizə aparmaq lazımdır. Hər dəqiqə mübarizə aparmaq, öz təbliğatını aparmaq və özünü xatırlatmaq lazımdır. İndiyə qədər nə edilibsə, indi ondan 10 dəfə fəal iş aparılmalıdır. Çünki biz bu dalğanı əldə etmişiksə, onu əlimizdə saxlaya bilməsək, buraxsaq, bir də heç vaxt əldə edə bilməyəcəyik".
Lakin Dövlət Turizm Agentliyinin təmsilçisi Kənan Quluzadə vurğulayır ki, narahatlığa əsas yoxdur. O, ərəb turist axınının azalmasını ilk növbədə Yaxın Şərq regionundakı qeyri-sabitliklə əlaqələndirib. Quluzadənin sözlərinə görə, bu ölkələrin əhalisinin xaricə səyahətinə təsir edən amillər var: "Bununla yanaşı, ərəb turistlərin sayındakı azalma İraqdan Azərbaycana birbaşa aviadaşımaların həcminin aşağı düşməsilə əlaqədardır və bu müvəqqətidir. Amma bu yaxınlarda iki aviaşirkət bizə birbaşa reyslər təşkil etməyə başlayıb. Oyunçuların dəyişməsi də var. Omandan Azərbaycana aviareyslər fəaliyyətə başlayıb. Bu, əlavə turist axınını təmin edəcək və sayla bağlı vəziyyəti sabitləşdirəcək". O, həmçinin, 2018-ci ilin dekabrında Yaxın Şərq regionunda - BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanında Azərbycanın iki rəsmi turizm nümayəndəliyinin açıldığını da nəzərə almağı tövsiyə edib. Bildirib ki, artıq 2019-cu ildən Yaxın Şərqdə Azərbaycanın turizm potensialını inkişaf etdirmək üçün böyük sistemli kampaniya başlayıb: "Eyni zamanda, müxtəlif turizm sərgilərində iştirak, brendləşmə təşkil olunur. Səudiyyə Ərəbistanında turizm sənayesinin iştirakçıları üçün verilən böyük iftarda iştirakla bağlı məsələlərə baxılıb. Bütün bunlar ölkənin turizm bazarının canlanmasına xidmət edir". Elə ekspertlər də vurğulayır ki, görülən işlər nəticəsində, əslində, cari il ərzində də ölkəmizə böyük sayda ərəb turistlərin gəlişini gözləmək olar.
Bundan əlavə, Azərbaycan böyük əhali sayına malik Hindistandan getdikcə daha çox turisti ölkəyə cəlb etməyi bacarıb. Eləcə də Çindən ölkəmizə gələn turistlərin sayında artım təkcə ötən ay 26,5% artım qeydə alınıb. Ümumiyyətlə, çinli turistlərin də tədricən Azərbaycana yeni axını başlanır. Özü də bu turistlər digərlərinə nisbətdə daha çox valyuta xərcləmələri ilə tanınırlar. Məlumat üçün bildirək ki, ötən il 149,72 milyon Çin vətəndaşı xaricə turist səfərinə gedib. Bu rəqəm 2017-ci ildəki göstəricidən 14,7 faiz çox olmaqla bərabər, Çinin xaricə gedən turistlərin sayına görə dünya liderliyini də qoruyub. Son 7 ildə xarici ölkələrə turist kimi ən çox səfər edənlərin sayına görə çinlilər birinci yerdədir. Qlobal turizm dövriyyəsinin təxminən 15 faizə yaxını çinli turistlər tərəfindən təmin edilir. Çinlilər arasında xaricə səfərlərin çoxalmasına səbəb son illər əhalinin gəlirlərinin artması və bir çox ölkələrin Çin vətəndaşları üçün viza rejimini sadələşdirməsidir.
Qeyd edildiyi kimi, son vaxtlar Çindən Azərbaycana da turist səfərlərinin sayında böyük artım müşahidə olunur. Hazırda Bakı ilə Pekin və Urumçi şəhərləri arasında birbaşa hava əlaqəsinin mövcudluğu, Çin vətəndaşları üçün 2016-cı ilin fevralından etibarən sadələşdirilmiş viza rejiminin tətbiqi, “Asan Viza” sisteminin fəaliyyəti çinli turistlərin Azərbaycana səfər imkanlarını genişləndirib. Ölkəmizə daha çox Çin turistlərinin cəlb olunması məqsədilə ötən ilin dekabrından etibarən Çində Azərbaycan Turizm Bürosunun rəsmi nümayəndəliyi fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycanla Çinin turizm sahəsində əməkdaşlığını dərinləşdirmək üçün iki ölkənin müvafiq dövlət qurumları arasında sənəd imzalanması da nəzərdə tutulub. Bütün bunlar isə Azərbaycana üz tutan çinlilərin sayını artırır. Məhz bu səbəbdən cari il ərzində Azərbaycanın turizm üzrə daha çox gəlir əldə etməsi gözlənir.
Tahir TAĞIYEV
