Qeyri-neft sektorunun mühüm qollarından sayılan kənd təsərrüfatının inkişafı yönündə atılan addımlar bu istiqamətdə Azərbaycanın mühüm uğurlar əldə etməsinə gətirib çıxarıb. Hazırda ümumi daxili məhsulda və ixrac potensialının yüksəlməsində aqrar sahənin getdikcə daha mühüm rol oynadığsı müşahidə olunmaqdadır.
Aqrar sektorda mövcud problemlərin həllinə sistemli və kompleks yanaşılması, bu sahədə dövlətin maliyyə resurslarından səmərəli istifadə olunması qeyd olunan istiqamətdə daha böyük uğurların əldə edilməsini istisna etmir. Azərbaycan Prezidentinin aqrar siyasət məsələləri üzrə köməkçisi, şöbə müdiri Azər Əmiraslanov da bildirir ki, aqrar sektor dayanıqlı inkişafın təmin olunmasında və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində xüsusi rol oynayır: "Hazırda ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafına yönəlmiş sistemli və kompleks tədbirlər görülür. Bu sahənin inkişafı üçün strateji məqsədlər, vəzifələr və hədəflər müəyyən olunub. Aqrar sektor Azərbaycanda prioritet sahə elan edilib. Çünki o, dayanıqlı inkişafın təmin olunmasında, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində və yoxsulluğun azaldılmasında xüsusi rol oynayır".
Bununla yanaşı, qeyd olunan istiqamətdə diqqət mərkəzində saxlanan başlıca məqamlardan biri ixrac həcminin artırılmasıdır. Hazırda Azərbaycanın qeyri-neft məhsullarının ixracı sürətlə artır və bu fonda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında da böyük artımlar qeydə alınır. Azərbaycan hazırda qida və aqrar məhsulların ixracını daha çox həyata keçirir. Araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycanın aqrar sektorunda istehsal olunan məhsulların 70 fazindən çoxu Rusiyaya ixrac olunur. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda ənənəvi olaraq qeyri-neft ixracı daha çox MDB ölkələrinə yönəlib. Son dövrlərdə ixracın şaxələndirilməsi, qeyri-neft ixracının təşkili ilə bağlı müəyyən layihələr həyata keçirilir. Müəyyən təşviq mexanizmləri hazırlanıb, texniki dəstək tədbirləri həyata keçirilir, bundan əlavə, ixracla məşğul olan şəxslərə müxtəlif mərhələlərdə maliyyə dəstəyi verilir. Nəticə isə ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın aqrar məhsulları artıq Yaxın Şərq bazarına da çıxır. Hədəfdə isə Avropa Birliyi, Latın Amerikası kimi yerlər də var. Real şəraitdə Avropa Birliyi və Yaxın Şərq bazarı ölkəmiz üçün daha potensiallı və gəlir gətirən bazarlardan sayılır. Xüsusən də Avropa Birliyi Azərbaycan üçün potensial yeni bazarlardan biridir. Bu, 500 milyon istehlakçısı və alıcılıq qabiliyyəti kifayət qədər yüksək olan bir bazar hesab edilir. Bundan başqa, körfəz ölkələri də aqrar məhsullarımızın ixracı üçün əlverişli bazarlardandır.
Məhz belə bir vaxtda Türkiyənin kənd təsərrüfatı və meşəçilik naziri Bekir Pakdemirlinin səsləndirdiyi təklif də xüsusi diqqət cəlb edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan və Türkiyə kənd təsərrüfatı sahəsindəki potensiallarını birləşdirərsə, 21 trilyon dollarlıq bir bazara hakim ola bilər. Nazir qeyd edib ki, Türkiyə və Azərbaycanın fərqli bazarlara yaxınlıqları var: "Azərbaycan Mərkəzi Asiya və Rusiya bazarlarına yaxındır. Türkiyənin isə Avropa, Afrika və Yaxın Şərq bazarlarına çıxışı var. İki ölkə olaraq biz güclərimizi birləşdirsək 21 trilyon dollarıq bir bazar ortaya çıxır. Yəni əsas məsələ gücləri birləşdirib bu bazarlara iki ölkənin mal satmasıdır". Ölkəmizin kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov da vurğulayır ki, Azərbaycanda Türkiyənin işgüzar dairələri üçün qarşılıqlı maraq kəsb edən emal və istehsal imkanları var. Nazir qeyd edib ki, Azərbaycanda aqrobiznes sektoru böyük potensiala malikdir: "Kənd təsərrüfatı fəaliyyəti bütünlüklə vergilərdən azad olunub. Bu imkanlardan istifadə edərək birgə müəssisələr yaratmaq mümkündür. Türkiyənin kənd təsərrüfatı və meşəçilik naziri Bekir Pakdemirli ilə görüşlərimizdə belə qənaətə gəldik ki, iki ölkənin toxumçuluq, fındıqçılıq, pambıqçılıq və digər aqrar sahələrdə əməkdaşlıq imkanları daha genişdir. Bu gün qloballaşan dünyada uğurlu biznes və iqtisadiyyatı innovasiyasız, texnologiyasız təsəvvür etmək mümkün deyil. Buna görə də biz səylərimizi birləşdirərək, innovasiyalar tətbiq edərək daha güclü istehsala nail olmalıyıq”.
Beləliklə, Azərbaycan və Türkiyənin birgə istehsal müəssisələri yaratması, ixrac sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlığı hər iki ölkə üçün böyük perspektivlər vəd edir. Qeyd edilənlər həyata keçərsə, hər iki ölkənin aqrar sektordan daha böyük gəlir əldə etməsi mümkündür. Belə vəziyyət Azərbaycanın qeyri-neft sektoru üzrə valyuta gəlirlərini də əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Ekspertlər burada ona da diqqət çəkirlər ki, Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsulları daha təbii üsullarla yetişdirildiyi üçün yeni bazarlarda, xüsusən də Körfəz ölkələrində, elə Avropa bazarlarında da rəqabətə davam gətirə bilər. Hesab olunur ki, atılan müvafiq addımlar aqrar sahədə ölkəmizin gəlirlərinin daha sürətlə artmasına rəvac verəcək.
Tahir TAĞIYEV
