Rövşən Talıbzadə: “Çox vaxt vətəndaşlar bütün bunlardan məlumatsız olurlar”
Zaman-zaman insanların yanğından, qaz partlamasından, sürüşmədən və digər təbii fəlakətlərdən ziyan çəkdiyi barədə müxtəlif məlumatlar eşidirik. Baş verən bu hadisələri zaman və məkan fərqinin ayırmasına baxmayaraq, bütün bunları eyni nəticə birləşdirir - vətəndaşa dəymiş külli miqdarda maddi ziyan.
Təbii fəlakətlər istisna olmaqla, digər hadisələrə görə vətəndaşın əmlakına dəymiş ziyan nadir hallarda qarşılanır. Bu isə təbiidir. Ona görə ki, əmlak sığortalamaq çoxlarının maraq dairəsindən kənardır. Halbuki, 2011-ci ilin dekabrından “İcbari sığorta haqqında” Qanunun icrasına başlanıb. Amma, nədənsə, avtomobil sığortasi ilə müqayisədə mənzil sığortasına maraq və onun icrasında problemlər hələ də qalmaqdadır. Hələ də vətəndaşların əmlak sığortasına marağı yüksək səviyyədə deyil. Məlumata görə, ölkə üzrə sığorta müqavilələrinin təxminən 20 faizi mənzillərlə bağlıdır. Yaşayış evlərinin və mənzillərin icbari sığortası ilə bağlı ödənişlər şəhər və rayonlar üzrə müxtəlifdir. Belə ki, illik sığorta haqqı Bakıda 50, o biri şəhərlərdə 40 manat təşkil edir. Digər yaşayış məntəqələrində isə sığorta məbləği 30 manat civarındadır.
Bu sahədə başlıca problemlərdən biri vətəndaşların sığorta şirkətlərinə inamsızlığından qaynaqlanır. Problem ondadır ki, insanlarda bununla bağlı müəyyən inamsızlıq var. Ona görə də insanlar min bir əziyyətlə qurub-yaratdıqları evin sığortası barədə ciddi düşünsələr, daha yaxşı olar. Ən azından, sonradan peşmançılıq hissi keçirməmək üçün.
Bütün hallarda, vətəndaşların əmlak sığortasına marağını artırmaq üçün hansı stimullaşdırıcı tədbirlər görülməlidir ki, onlarda buna həvəs artsın?
Məsələyə münasibət bildirən Əmlak Ekspert Mərkəzinin eksperti Rövşən Talıbzadənin sözlərinə görə, bununla bağlı geniş maarifləndirmə işi aparılmalıdır: “Vətəndaşlar arasında daşınmaz əmlakın sığortasına marağın az olmasının bir neçə səbəbi var. Başlıca səbəbi onunla əlaqədardır ki, bu sahədə çox az sayda maarifləndirmə işlərinə rast gəlinir. Televiziyalarda bununla bağlı, ən azından, reklam çarxları olsa, KİV-lərdə bununla bağlı geniş yazılar, çağırışlar olsa, o zaman vətəndaşların sığortaya marağı artacaq. Ona görə də birinci məqsəd əmlak sığortasının mahiyyətinin vətəndaşlara çatdırılması olmalıdır. Vətəndaş bilməlidir ki, sabah əmlakını sığortalayandan sonra onu nələr gözləyir. Çox vaxt vətəndaşlar bütün bunlardan məlumatsız olur. Elə bilirlər ki, yalnız evin yanmasına, zəlzələ baş verməsinə görə əmlak sığortası almaq olur. Baxmayaraq ki, bu heç də belə deyil. Yəni əmlak sığortasının tələbləri, şərtləri çoxdur. Məsələn, qonşu mənzildən su damarsa, ev yanarsa və yaxud da evə oğru girərsə, bunların hamısı sığorta şirkəti tərəfindən ödəniləcək. Vətəndaşa dəymiş ziyan ödəniləcək. Bu gün şəhərimizin müxtəlif ərazilərində sürüşmə hadisələri baş verir. Vətəndaşlar sürüşmə hadisəsi baş verəndən sonra müxtəlif dövlət qurumlarına müraciət edirlər. Halbuki, sürüşmə hadisəsi təbii hadisədir. Ona görə də sığortası olsa, vətəndaş arxayın şəkildə sığorta şirkətinə müraciət edib dəymiş ziyanı bərpa edə bilər. O üzdən, bu istiqamətdə maarifləndirmə işləri aparılmalıdır. Eyni zamanda, QHT-lər də bununla bağlı təbliğatı gücləndirməlidirlər. Bəzən görürsən ki, vətəndaşa dəyən ziyan ödənilmir. Daha doğrusu, sığorta şirkəti ödənişi gec aparır və s. Belə hallar da nadir hallarda olur. Ancaq görürsən ki, bunun ətrafında sığorta şirkətlərinə qarşı güclü əks-təbliğat aparılır. Bu da, istər-istəməz, vətəndaşlarda müəyyən inamsızlıq yaradır. Hesab edirəm ki, buna yol vermək olmaz”.
Vidadi ORDAHALLI
