Pərviz Heydərov: “Regionlarda yaşayan əmək qabiliyyətli əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi, məhsul istehsalı və emalı baxımından aqroparkların yaradılması əhəmiyyətlidir”
Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafı məqsədilə həyata keçirilən tədbirlərin bir istiqamətini də aqroparkların yaradılması təşkil edir. Aqropark kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı, emalı, qablaşdırılması, ondan son məhsulun alınması zəncirinin bütün həlqələrinin bir ərazidə qurulmasıdır.
Aqroparklar müxtəlif formalarda: ixtisaslaşmış və qarışıq aqroparklar formasında fəaliyyət göstərə bilər. İxtisaslaşmış aqropark - hər hansı bir növ kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı, emalı və onların marketinqi ilə əlaqədar fəaliyyətlərin bir yerdə qruplaşmasıdır. Məsələn, tərəvəzçilik, bağçılıq, üzümçülük və s. üzrə
qarışıq aqropark bir neçə növ kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı, emalı və onların marketinqi ilə əlaqədar fəaliyyətlərin vahid istehsal məkanında qurulmasıdır. Qarışıq aqroparklarda həm bitkiçilik, həm də heyvandarlıq məhsullarının istehsalı, habelə onların emalı, logistika, marketinq və xidmət sahələri üzrə zəruri olan fəaliyyətlər vahid ərazidə həyata keçirilə bilər.
Azərbaycanın qarşısında duran əsas hədəflərdən biri qeyri-neft sektorunun aparıcı bölməsi olan aqrar sənaye sektorunun inkişafını təmin etməkdir. Bu məqsədlə aqrar sektorun innovativ meyarlara uyğun qurulması, o cümlədən aqroparkların yaradılması əsas istiqamətlərdəndir.
Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda aqroparklar ölkə Prezidentinin 2014-cü il aprelin 16-da imzaladığı “Aqrar sahədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi və institusional islahatların sürətləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Fərmanına əsasən yaradılıb.
Artıq 3 aqroparkda 1-ci mərhələ üzrə işlər yekunlaşaraq istifadəyə verilib. Bunlar Xaçmazda “Yalama Aqropark”, Şəmkirdə “Şəmkir Aqropark” və Cəlilabadda “Günəşli Aqropark”dır). 45 böyük aqroparkın yaradılması isə nəzərdə tutulur.
Bu günlərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev İmişli rayonunda Araz çayının yeni qol-kanalının açılış mərasimində iştirak edib. Mərasimdə çıxış edən Prezident aqroparkların əhəmiyyətindən danşıb. O qeyd edib ki, 45 böyük aqropark yaradılacaq: “Onlardan 13-ü bu ilin sonuna qədər artıq fəaliyyətə başlayacaq, bəziləri artıq işləyir, mən onların açılışlarında olmuşam və 45 aqroparkın istifadə etdiyi torpaq sahəsi təqribən 200 min hektara yaxındır. O torpaqlarda heç nə əkilmirdi və o torpaqlar elə boş torpaqlar kimi qalırdı. Biz o torpaqlara həyat qaytardıq".
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovla aqroparkların Azərbaycana nə verdiyini və nə verəcəyini müzakirə etdik. O, “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qeyri-neft sektorunun əsas sahələrindən biri sayılan kənd təsərrüfatının inkişafı hökumətin nəzarətindədir. Əsas hədəf odur ki, aqrar sahədə istehsalın həcminin ümumdaxili məhsulda payı yüksək olsun: “Hazırda bu rəqəm 5-6 faiz civarında təşkil edir. Nəzərə almaq lazımdır ki, aqrar sahə ilə məşğul olanlar daha çox bölgələrdə məskunlaşıb”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, müasir dövrdə aqrar sektorun sənaye ilə qarşılıqlı əlaqədə olmadığını düşünmək qeyri-mümkündür. Bu səbəbdən də bir neçə il öncə hökumət sənaye və kənd təsərrüfatı istehsalçılarının aqrar məhsulların istehsalının qarşılıqlı şəkildə əlaqəsini təmin etmək və vahid mexanizm çərçivəsində təşkil etmək üçün aqroparklar yaradılmasını qarşıya məqsəd qoydu: “Artıq bir neçə aqropark yaradılıb. Gələcəkdə 45 aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur. Regionlarda yaşayan əmək qabiliyyətli əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsi, məhsul istehsalı və emalı baxımından aqroparkların yaradılması əhəmiyyətlidir. Bu səbəbdən də aqroparkların yaradılması daha sürətli şəkildə həyata keçirilir”.
Ekspert hesab edir ki, yaxın müddət ərzində 20-25 aqropark yaradılarsa, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının həcmi ümumdaxili məhsul istehsalı payının 10 faizindən artıq olar.
Günel CƏLİLOVA
