İlham Şaban: “İdarəetmədən əldə olunan gəlirlər ona görə artır ki, Neft Fondu özünün aktivlərində şirkətlərin aksiyalarına qoyulan payları artırır”
Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) vəsaitlərini idarə edən xarici menecerlərin sayı artıb. Sözügedən məsələ ilə bağlı ARDNF-dən mətbuata verilən məlumata görə, səhm portfeli payının ARDNF-in investisiya portfelində artması ilə əlaqədar 2017-ci ilin sonunda və cari ilin əvvəlində “Mellon Capital Management”, “BlackRock Investment Management” və “Sumitomo” xarici menecerlər siyahısına əlavə olunub.
Belə ki, ARDNF hazırda vəsaitlərinin müəyyən hissəsinin idarə olunması ilə bağlı olaraq yeddi xarici menecerlə əməkdaşlıq edir: “Xarici menecerlerdən ikisi - Dünya Bankı (“World Bank”) və “Deutsche Bank Advisors” sabit gəlirli qiymətli kağızlar üzrə, digər dörd xarici menecer - “State Street Global Advisors (SsgA)” , “UBS Global Asset Management”, “BlackRock Investment Management” və “Mellon Capital Management” isə səhmlər üzrə portfeli idarə edirlər. ARDNF-in xarici meneceri kimi “Mellon Capital Management” və “BlackRock Investment Management” müvafiq olaraq 2017-ci ilin iyul və oktyabr aylarında fəaliyyətə başlayıb. 2018-ci ilin yanvar ayında isə bu siyahıya “Sumitomo” şirkəti də əlavə edilib. Fond əməkdaşlıq etdiyi xarici menecerlərlə fəaliyyətini davam etdirir və hazırda hər hansı yeni xarici menecerin cəlbi nəzərdə tutulmayıb”.
Ötən illər ərzində Neft Fondu vəsaitlərin idarə olunması ilə bağlı ən optimal variantlardan istifadə edib. Bütün bunlarda da məqsəd vəsaitlərin səmərəli şəkildə idarə edilməsi olub. Bu baxımdan vəsaitlərin idarə edilməsinə xarici menecerlərin cəlb edilməsinin nə kimi əhəmiyyəti var?
Məsələyə münasibət bildirən Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şabanın sözlərinə görə, bunun bir sıra əhəmiyyəti var: “Bu zaman vəsaitlər daha çox idarəçiliyə çıxarılır. Məsələn, bir var 2 milyard dollarlıq vəsaiti idarə edib ondan 2-2,5 faiz gəlir götürəsən, bir də var bir də 2,5 milyad vəsaiti idarəçiliyə verəsən və ondan həmin vəsaiti qazanasan. Yəni daha çox gəlir əldə etmək niyyəti güdülür. Bax, sözügedən məsələnin bu kimi əhəmiyyəti var. Digər tərəfdən, bu zaman vəsaitlərin diversifikasiyası normal alınır. Yəni əvvəl ancaq vəsaitləri pul şəklində idarə edirdilərsə, indi daşınmaz əmlaka, qızıla yatırımlar edilir. Nəticədə neft vəsaitlərinin idarə edilməsi sayəsində müxtəlif mənbələrdən gəlir əldə edirlər. O cümlədən, müxtəlif fondların səhmlərinə yatırım edirlər. Ona görə də əvvəllər vəsaitlərin idarə edilməsindən təqribən 300 milyon dollarlıq gəlir əldə olunurdusa, artıq bu rəqəm xeyli artıb. Məsələ ondadır ki, ötən il neft vəsaitlərinin idarə edilməsindən 500 milyon dollara yaxın gəlir əldə edilib. Bu il hesab edirəm ki, əldə ediləcək gəlirlərin həcmi daha çox olacaq. İdarəetmədən əldə olunan gəlirlər ona görə artır ki, Neft Fondu özünün aktivlərində şirkətlərin aksiyalarına qoyulan payları artırır. Sözügedən addım özünü praktikada doğruldur. Neft Fondunun son 5 ildə atdığı addımlar göstərdi ki, artıq qurumun ehtiyatlı davranışları özünü praktikada doğruldur. Ona görə də aktivlərin idarə edilməsindən əldə olunan gəlirlər ildən-ilə artır. Eyni zamanda, Azərbaycanda Neft Fondunun tutduğu strategiya risqləri minimuma endirməyə hesablanıb. Fondun aktivlərində 30 ton qızıl var. Neft Fondu aktivlərinin idarə edilməsindən gələn gəlirlər neft hasilatının azalmasını kompensasiya edəcək. Bu baxımdan hesab edirəm ki, neft aktivlərinin idarə olunması ilə bağlı aparılan siyasət səmərəlidir”.
Vidadi ORDAHALLI