Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) ilə Azərbaycan arasında məktəblərdə hicabla bağlı mübahisələr fonunda Ankara-Bakı münasibətlərində fikir ayrılıqları daha açıq şəkildə üzə çıxıb. AKP-yə yaxın bəzi siyasətçilərin Azərbaycanın məktəbli geyimləri ilə bağlı qərarını tənqid etməsi Bakının sərt reaksiyasına səbəb olub. Yeni Azərbaycan Partiyası oktyabrın 13-də yaydığı bəyanatda türkiyəli rəsmilərin açıqlamalarını populist və məsuliyyətsiz adlandıraraq Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxiləyə qarşı çıxıb. Eyni zamanda, Türkiyədə MHP sədri Dövlət Bahçelinin Azərbaycanın suverenliyinə və daxili qanunlarına hörmət çağırışı etməsi Ankara daxilində bu məsələyə münasibətin eyni olmadığını göstərib.
Bu hadisələr Türkiyə hakimiyyətinin xarici siyasəti, Yaxın Şərqdəki proseslərə yanaşması və Azərbaycanla münasibətlər ətrafında mümkün fikir ayrılıqlarını da gündəmə gətirir. Bununla belə, xarici işlər naziri Hakan Fidanın və Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalının hicab məsələsində fərqli mövqelər tutması, yaxud prosesin arxasında konkret şəxslərin dayanması barədə iddiaları təsdiqlənmiş fakt kimi təqdim etmək olmaz. Hazırkı vəziyyət AKP daxilində parçalanmanın qaçılmaz olduğunu deməyə də əsas vermir.
Bu kontekstdə suallar yaranır: AKP hakimiyyəti daxilində Türkiyənin Yaxın Şərq siyasəti və Azərbaycanla münasibətlər məsələsində ciddi fikir ayrılıqları mövcud ola bilərmi? Hicab mübahisəsi və Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə ilə bağlı yaranmış gərginlik AKP daxilində yeni siyasi qopmalara səbəb ola bilərmi? Hakan Fidan və İbrahim Kalın arasında bu məsələlərə münasibətdə fərqli yanaşmaların olması barədə iddialar nə dərəcədə əsaslıdır? Türkiyədə hakimiyyət daxilində mümkün fikir ayrılıqları Ərdoğanın siyasi mövqelərinə və Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinə necə təsir göstərə bilər?
Mətləb Salahov: “Ankarada oturanların bir çoxu bu qardaşlığı istənilən an Azərbaycanın daxili işlərinə burun soxmaq imkanı kimi dəyərləndirirsə, bu daha pis vərdişdir”
Jurnalist, siyasi ekspert Mətləb Salahov məsələ ilə əlaqədar “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, son vaxtlar hicab adı altında bir sıra xarici qüvvələrin bilərəkdən, xüsusi şəkildə hazırlanmış plana uyğun Azərbaycan məktəblərində təxribat törətmək, insanların dini inanclarından sui-istifadə edərək təxribat törətmək cəhdləri, hətta bunu körpə uşaqlar üzərindən reallaşdırmaları ciddi narazılıq yaradıb. O bildirib ki, daima tolerant və multukultural münasibəti ilə seçilən Azərbaycan cəmiyyətini cəhalət xofu ilə sarsıtmaq üçün hərəkətə keçən qüvvələr bu işdə xarici qüvvələrin dirijorluğu ilə “rəqs edirlər”. Ekspertin fikrincə, bu, açıq-aşkar ortada olan reallıqdır: “İşin ən xoşagəlməz tərəfi budur ki, Azərbaycanda qarışıqlıq salmaq istəyən cəhalət qaragühuna təkcə fars militarizmi deyil, qardaş Türkiyə cəmiyyətindəki bəzi ünsürlər də züy tuturlar.
Xüsusilə də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş müşaviri Oqtay Saralın Azərbaycana qarşı səsləndirdiyi fikirlər qəbuledilməzdir. Birincisi, Azərbaycan daima tolerant və dəyərlər sisteminə böyük hörmətlə yanaşan demokratik dövlətdir. Bu, tarixi reallıqdır. Ən müxtəlif dinlərin nümayəndələri məhz Azərbaycanda özlərini azad və öz dini dəyərlərinə sərbəst şəkildə bağlı hiss edirlər. Azərbaycan vətəndaşı olan ən müxtəlif millətlərin, dini konfessiyaların nümayəndələrinə olan son dərəcə tolerant münasibət göz qabağındadır. Lakin görünür, bəzi xarici dairələr xürafat şüarı ilə ölkəmizdə aranı qatmaq üçün bu reallığı görməzdən gəlirlər. Bu reallığı görməkdə “kordurlar”.
Cənab Ərdoğanın baş müşaviri də əla bilir ki, bu təxribatlar bilərəkdən yaradılır. Məsələ hicab məsələsi deyil, işin arxasında hicab adı altında məktəblərdə körpələri təxribata cəlb edən qüvvələr durur. Sonrası da, Azərbaycan öz reallıqlarını özü yaradan ölkədir. Cənab Prezident İlham Əliyev müstəqil xarici siyasət yürüdür. Bu siyasət Azərbaycan xalqının milli maraqlarının təmin edilməsi istiqamətində həyata keçirilir. Biz qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlər qururuq. Bu istiqamətdə Azərbaycanın İsraillə qurduğu əlaqələrin məqsədli şəkildə təhrif edilməsi yanlışdır. Biz Türkiyənin başqa ölkələrlə münasibətləri barədə etiraz və ya hədələyici bəyanatlar səsləndiririkmi? Qətiyyən yox!
Hazırkı Türkiyə iqtidarının daxilində sanki din pərdəsi altında ideoloji siyasət yürüdən qruplar önə keçirlər. AKP-nin müttəfiqi sayılan MHP lideri Dövlət Baxçalının Azərbaycanın daxili işlərinə hörmət olunması barədəki bəyanatı da hakimiyyətin daxilindəki arzuolumaz proseslərin idarəolunmaz hal aldığını göstərir. Xüsusilə iqtidar daxilində Hakan Fidan və Milli Kəşfiyyat rəhbəri İbrahim Kalın faktorunun hər keçən gün daha da önə çıxması artıq Türkiyə iqtidarı ilə bağlı ciddi suallar yaradır. Əlbəttə, bütün bunların cənab Ərdoğandan xəbərsiz baş verdiyini iddia etmək də məntiqli deyil. Hakimiyyətin Prezidentin şəxsi nəzarətində olduğu bir rejimdə bu şəkildə xaotik parçalanma və qolların yaranması ya real deyil, ya da doğrudan da bu baş verirsə, demək hakimiyyət daxilində idarəolunmaz rıçaqlar yaranıb. Amma işin ən pis tərəfi odur ki, bu proses qardaş Azərbaycana münasibətdə baş verir. Prezidentin Baş müşaviri səviyyəsində başqa ölkənin daxili işlərinə bu şəkildə müdaxilə, özü də işin əslini bilmədən böhtan atmaq heç bir ciddi dövlət adamına yaraşan iş deyil. Ankarada oturanların bir çoxu bu qardaşlığı istənilən an Azərbaycanın daxili işlərinə burun soxmaq imkanı kimi dəyərləndirirsə, bu daha pis vərdişdir. Rəsmi Ankaranın Azərbaycana münasibətdə gələcəkdə hansı kursu yeridəcəyi zaman məsələsidir. Bu cür təxribatları bəhanə edib Azərbaycana qarşı informasiya bumu yaratmaq Türkiyə dövlətində mövqe tutan insanlara yaraşan iş deyil. Özü də bu niyyətlərini cəhalət terroru üzərindən bəyan etmələri qardaşlıq münasibətləri üçün ciddi fəsadlar yaradır. Lakin ortada dəyişilməz tarixi həqiqət var: Azərbaycan dövləti milli maraqlara hesablanmış müstəqil siyasət yürüdür. Bu, gələcəkdə də belə olacaq. Türkiyə isə hər zaman bu xalqın qəlbində əbədi və bitməyən sevgi kimi yaşayacaq - Türkiyədə hakimiyyətdə kimin olmasından asılı olmayaraq!”
Dəniz NƏSİRLİ
