Ruslan Atakişiyev: “Hesab edirəm ki, sözügedən iqtisadi zona ölkə iqtisadiyyatının inkişafına müsbət təsir göstərəcək” Vüqar Bayramov: “Daha çox investisiyanın cəlb ediləcəyi və kapital qoyuluşların artacağı gözlənir”
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev “Ələt azad iqtisadi zonası haqqında” Qanunu imzalayıb və onun tətbiqi ilə bağlı fərman verib. Qanuna görə, ölkə Prezidenti Azad Zona səlahiyyətli qurumuna Azad Zona ərazisindən birdəfəlik, əvəzsiz və daimi istifadə hüququ verir.
Səlahiyyətli qurum, Azad Zona inzibati müəssisələri, hüquqi şəxsləri və onların işçiləri, rezidentləri Azad Zonada fəaliyyətlərinə aid olan bütün vergilərdən azaddırlar.
Zonaya idxal edilən mallara, işlərə, xidmətlərə görə gömrük rüsumları və vergilər ödənmir. Azad Zona səlahiyyətli qurumu ölkə Prezidentinin müəyyən etdiyi təşkilati struktura uyğun idarə olunur. Səlahiyyətli qurumun idarə olunmasına, strateji məqsədlərinə çatmasına və fəaliyyətinə görə İdarə Heyəti məsuliyyət daşıyır. İdarə Heyətinə Prezidentin təyin etdiyi sədr rəhbərlik edir. İdarə Heyəti birbaşa Prezidentə hesabat verir.
Azad Zona səlahiyyətli qurumu maliyyə cəhətdən müstəqildir və öz büdcəsini təsdiq etmək hüququna malikdir. Dövlət Azad Zonanın, Azad Zona səlahiyyətli qurumunun və hər bir Azad Zona inzibati müəssisəsinin öz hüquq və vəzifələrini həyata keçirməsi üçün maliyyələşməsini təmin edir. Səlahiyyətli qurum Azad Zonada miqrasiya ilə bağlı prosesləri tənzimləyən, o cümlədən viza növlərini və hər bir viza növü üçün tələb və qaydaları müəyyən edən daxili qaydalar formasında miqrasiya qaydaları qəbul edir. Azad Zona səlahiyyətli qurumunun və ya Azad Zona inzibati müəssisəsinin işçiləri saxtakarlıq, kobud ehtiyatsızlıq və ya qəsdən pozuntu halları istisna olmaqla, hər hansı hərəkətə və ya hərəkətsizliyə görə məsuliyyət daşımırlar.
Qanun “Normativ-hüquqi aktlar haqqında” Konstitusiya qanununda Ələt azad iqtisadi zonasının fəaliyyəti ilə bağlı müvafiq hüquqi tənzimləmə təsbit edildikdən sonra qüvvəyə minir.
Ümumilikdə, sözügedən qanunun tətbiqini və orada nəzərdə tutulan yenilikləri ekspertlər necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyevin sözlərinə görə, sözügedən qərar Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafına müsbət təsir göstərəcək: “Dünyada azad iqtisadi zonalar var. Azərbaycanda da belə zonalar yaradılır və orada vergi, digər güzəştlər beynəlxalq praktikaya uyğun olaraq tətbiq olunur. Bunun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, həmin əraziyə mallar və xidmətlər sərbəst şəkildə daxil olur. Bu da, öz növbəsində, həmin zonaya investisiya cəlbini artırır. Orada bir sıra firma və müəssisələr fəaliyyət göstərirlər. Nəticədə ölkədə iqtisadi fəallıq daha da artır. Bu baxımdan hesab edirəm ki, sözügedən iqtisadi zona ölkə iqtisadiyyatının inkişafına müsbət təsir göstərəcək”.
Digər iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, Ələtdə yaradılan Azad İqtisadi Zona bir model olaraq təqdim edilməlidir: “Çünki bunun özəlliyi ondan ibarətdir ki, belə zonalar xüsusi qanunla tənzimlənir. Yəni Hasilatın Pay Bölgüsü statusunda Azad Zonaya səlahiyyətlər verilir. Hökumətin öhdəlikləri, eləcə də güzəştlər ayrıca qanun şəklində daxil edilir və buna uyğun olaraq müəyyənləşdirilir. Bu da, təbii ki, investisiyanın cəlb edilməsi baxımından mühüm rol oynayır. Azərbaycanda yaradılan Ələt Azad İqtisadi Zonası məhz qanunvericilik bazasının formalaşdırılması baxımından xüsusi bir qanun kimi xarakterizə olunur. Ona görə də daha çox investisiyanın cəlb ediləcəyi və kapital qoyuluşların artacağı gözlənir. Sözügedən zona Azərbaycan iqtisadiyyatına, xüsusən də qeyri-neft sektoruna cəlb olunan investisiyanın artırılması baxımından xüsusi bir model kimi qiymətləndirilir. Güman olunur ki, bu, Azərbaycana, xüsusən də qeyri-neft sektoruna xarici investisiyanın cəlb edilməsi baxımından xüsusi bir model rolunu oynayacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
