Azər Allahverənov: “Yollarda həddən artıq yüklənmiş avtomobillərin hərəkət etməsinin qarşısını almaq lazımdır”
Məlum olduğu kimi, Azərbaycan avtomobil yollarının reytinqində 4,8 bal toplayaraq 36-cı yeri tutub. Bu, 2017-2018-ci illər Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi versiyası üzrə ən yaxşı və pis yol infrastrukturuna malik ölkələrin siyahısında əksini tapıb. Dünya İqtisadi Forumunun ekspertləri tərəfindən hazırlanmış sözügedən hesabatda reytinqdə 137 ölkə var. Yolların keyfiyyəti 7 ballıq şkala üzrə qiymətləndirilib.
Yol infrastrukturunun keyfiyyətinə görə Azərbaycan bir çox qonşu dövlətləri geridə qoyub: Ermənistan (85-ci yer - 3,7 bal), Gürcüstan (82-ci yer - 3,8 bal), Rusiya (114-cü yer - 2,9 bal), Qazaxıstan (115-ci yer - 2,9 bal), Ukrayna (130-cu yer - 2,4 bal), Türkiyə isə 5 balla 30-cu pillədə qərarlaşıb.
Dünyanın ən pis yolları Mavritaniya (2 bal), Konqo Demokratik Respublikası və Haitidədir (hər ikisi 2,1 bal).
Reytinqdə Biləşmiş Ərəb Əmirlikləri (6,4 bal), Sinqapur (6,3 bal) və İsveçrə (6,3 bal) liderlik edirlər. İlk onluğa, həmçinin, Honq Konq (6,2 bal), Niderland (6,1 bal), Yaponiya (6,1 bal), Fransa (6 bal), Portuqaliya (6 bal), Avstriya (6 bal) və ABŞ (5,7 bal) daxildir.
Hesabatdan o da məlum olub ki, Azərbaycan yolların keyfiyyəti baxımından MDB ölkələri arasında birinci olub.
O da məlumdur ki, Azərbaycanda yol infrastrukturunun yüksək səviyyədə qurulması üçün dövlət büdcəsindən böyük həcmdə vəsait ayrılır və ötən illər ərzində bu istiqamətdə bir sıra işlər görülüb. Ancaq o da var ki, bəzi hallarda bununla bağlı ayrılan vəsait təyinati üzrə xərclənməyib. Məsələn, Bakı-Quba yolu beton yol olmağına baxmayaraq, vaxtından əvvəl sıradan çıxdı. Buna bənzər digər yolların da adını çəkmək olar. Hər halda, sözügedən problemlər yaşanmasaydı, Azərbaycan siyahıda bundan da öncül yerdə qərarlaşa bilərdi.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər buna necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən nəqliyyat sahəsi üzrə ekspert Azər Allahverənovun sözlərinə görə, sadalanan nöqsanlar olmasaydı, Azərbaycan bu məsələdə daha öncül yerdə qərarlaşardı: “Çünki həqiqətən də bu sahədə bəzi nöqsanlar olmasaydı, Azərbaycan siyahıda bundan da öncül yerdə qərarlaşardı. Əminəm ki, belə olduğu halda, biz bir neçə pillə irəliləyərdik. Digər tərəfdən, bəzən yollara kənar müdaxilələr də öz təsirini göstərir. Xüsusilə də yeni salınmış yollarda həddən artıq yüklənmiş maşınların hərəkət etməsi kifayət qədər aktual mövzudur və dəfələrlə müzakirə olunub. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu amil yolların tez sıradan çıxmasına səbəb olur. Həmin yollardan yük maşınlarının istifadə etməsinə qadağa qoymaq olduqca çətin məsələdir. Çünki həmin yüklərin daşınması üçün alternativ yollar olmalıdır. Ona görə də yollarda həddən artıq yüklənmiş avtomobillərin hərəkət etməsinin qarşısını almaq lazımdır. Digər tərəfdən, bununla bağlı müəyyən məhdudiyyətlər və çərçivələr olmalıdır. Ancaq bütün bunlar kifayət qədər dərin təhlillərə əsaslanan yanaşmanın formalaşmasını tələb edir. Eyni zamanda, elə etmək lazımdır ki, həmin yollar çoxsaylı nəqliyyat vasitəsinin hərəkətinə dözə bilsin. İstənilən halda, Azərbaycanın yolların keyfiyyətinə görə dünya üzrə 36-cı, MDB üzrə birinci yerdə qərarlaşması sevindirici haldır. Hesab edirəm ki, bununla biz kifayətlənməməliyik. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin sahib olduğu reytinqə çatmalıyıq. O cümlədən də yolun keyfiyyəti məsələsində. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan beynəlxalq yükdaşımalarda böyük əhəmiyyətə malik tərəf qismində çıxış edir. Bir sıra beynəlxalq yükdaşımaların Azərbaycan üzərindən reallaşması istiqamətində ciddi addımlar atılır. Yol infrastrukturu həmin daşımaların həcminə uyğun hesablanmalıdır və onun tələblərinə cavab verməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
