Aydın Hüseynov: “Layihənin iqtisadi səmərəsi çoxşaxəli olacaq”
Məlum olduğu kimi, “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin açılışı olub. Dəyəri 40 milyard dollar olan “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi Xəzərin Azərbaycan sektorunda yerləşən “Şahdəniz” qaz-kondensat yatağının istismarının ikinci mərhələsi çərçivəsində hasil ediləcək qazın boru kəmərləri ilə Türkiyə və Avropaya nəqlini nəzərdə tutur. Bu, Cənubi Qafqaz qaz kəmərinin (Bakı-Tiflis-Ərzurum) genişləndirilməsi, Trans-Anadolu kəməri (TANAP) və Trans-Adriatik kəmərinin (TAP) tikintisi üzrə layihədir.
Sözügedən layihə çərçivəsində hasil ediləcək təbii qaz boru vasitəsilə Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Yunanıstan, Bolqarıstan, Albaniya ərazisindən və Adriatik dənizinin dibindən keçməklə İtaliyaya çatdırılacaq. Kəmərin uzunluğu 3500 kilometrdir. Layihə 2020-ci ildə tam işə düşəcək. Uzunluğu 870 km olacaq TAP “Şahdəniz” yatağının ikinci fazasının mavi qazını Türkiyə, Yunanıstan, Albaniya ərazisi ilə İtaliyaya çatdıracaq. TAP layihəsinin əsas mənbəyi “Şahdəniz”in ikinci fazası çərçivəsində hasil olunacaq qazdır. İkinci mərhələdə Avropaya nəql olunacaq mavi yanacağın həcmi 20 milyard kubmetrə çatdırılacaq. Azərbaycan artıq öz qazını birbaşa Rusiyadan kənar Avropa bazarına çıxara biləcək. İlkin qiymətləndirmələrə əsasən, Azərbaycanın “Şahdəniz” yatağının birinci və ikinci fazasının işlənilməsindən əldə etdiyi gəlirin həcmi 100 milyard dollardan çox olacaq. Məlumat üçün qeyd edək ki, bu gün “Şahdəniz” yatağının ehtiyatları 1,2 trilyon kubmetr qaz həcmində qiymətləndirilir.
Bütün bunların fonunda, CQD Azərbaycanın stabil valyuta gəlirlərinin artmasında necə rol oynayacaq?
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Aydın Hüseynovun sözlərinə görə, adıçəkilən layihə Azərbaycanın valyuta gəlirlərinin artmasında mühüm rol oynayacaq: “Əvvəla əsası ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan neft strategiyası, diplomatiyası bu gün özünün ən yüksək bir mərhələsinə qədəm qoyub. Cənab Prezidentin iştirakı ilə açılan “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsi Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsinin təntənəsi və göstəricisidir. Bu, ölkənin dünyada siyasi nüfuzunun daha da artmasına təkan verəcək. Eyni zamanda, Azərbaycanın iqtisadi imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirəcək. Qarşıdakı illərdə bunun hesabına ölkəyə böyük valyuta gəlirləri daxil olacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, CQD 2020-ci ilədək tam gücü ilə fəaliyyətə başlayacaq. Layihə çərçivəsində 25 milyard kubmetrə qədər qazın nəql olunması nəzərdə tutulub. Bu da ölkəmiz üçün çox böyük iqtisadi səmərə verəcək. Ölkənin valyuta ehtiyatlarının daha da artmasında, eləcə də Azərbaycan vətəndaşları üçün iş yerlərinin açılmasında, məşğulluğun təmin edilməsində mühüm töhfələr verəcək. Çünki sözügedən layihə bütün bunların təmin olunmasında çox mühüm baza rolunu oynayacaq. Bu isə ölkənin iqtisadi inkişafı, vətəndaşların məşğulluğunun təmin olunması deməkdir. Həmçinin, ölkənin valyuta ehtiyatlarının artması deməkdir. Azərbaycanın valyuta ehtiyatları artdıqca, daha böyük layihələri həyata keçirmək mümkün olacaq. Bu layihə təkcə Azərbaycan üçün deyil, region ölkələri üçün də faydalı olacaq və iqtisadi səmərə verəcək. Yəni layihənin iqtisadi səmərəsi çoxşaxəli olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
