Əliməmməd Nuriyev: “Hesab edirəm ki, özəl sektor da bu işə dəstək verməlidir”
“Bizim hələ inkişaf etdirməli olduğumuz istiqamətlər arasında ictimai nəzarətin gücləndirilməsini qeyd etmək istərdim. Mən bu barədə dəfələrlə fikrimi söyləmişəm və vətəndaşları dəyişikliklərin həyata keçirilməsinə nəzarət məsələsində daha fəal olmağa çağırmışam. Ona görə ki, Azərbaycanda sosial-iqtisadi inkişaf, infrastrukturun inkişafı baxımından çox iş görülür və bəzən ictimai nəzarətin yetərincə olmaması pozuntulara və nəzərdə tutulan planların ləngiməsinə gətirib çıxarır”. Bu sözləri Prezident İlham Əliyev Rusiyanın TASS informasiya agentliyinin baş direktorunun birinci müavini Mixail Qusmana müsahibəsində bildirib.
Ümumilikdə, bəşər tarixini iki yerə ayırmalı olsaq, iki halla üzləşərik. Əvvəla mədəni cəmiyyətlərdə insanlar birlikdə özlərinin haqq və hüquqlarını müdafiə etmək üçün dövlət qurub, onları idarə edən qurumlar yaradıblar. İkinci, məhz dövlət və hakimiyyətdən həm də özlərini qorumaq üçün müxtəlif metodlar, üsullar axtarmağa cəhd ediblər. Təbii ki, müvafiq təsirli metod ictimai nəzarət məsələsidir. İctimai nəzarətin təşkilində bütün vətəndaşlar, ictimai və siyasi təsisatlar, eyni zamanda, QHT sektoru və media da əhəmiyyətli rol oynamalıdır. Əslində, bu, bütövlükdə nəzəri məsələdir. Praktik aspektdə problemə yanaşdıqda, ictimai nəzarətin bazis tərkibi olaraq, ictimai davranışın, ictimai məsuliyyətin, hətta ictimai rəyin önə keçməsi zəruriləşir.
İctimai nəzarətin həyata keçirilməsi metodunda hakimiyyət strukturlarının üzərinə müəyyən vəzifələr düşür. İlk növbədə, bu sahədə qanunvericilik dövrün və zamanın tələbinə uyğun olaraq təkmilləşdirilməli, bəzi məqamlar yumşaldılmalı, bəzən də şərtləşdirilməlidir. İkincisi, ictimai institutların fəaliyyəti və təsir mexanizmləri artırılmalıdır. Bu yöndə xüsusən də QHT sektoru və sosial media daha da aktiv olmalıdır. Üçüncüsü, institusional və peşəkar resursların fəaliyyəti yüksəldilməlidir.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər buna necə yanaşırlar? Azərbaycanda ictimai nəzarəti daha da artırmaq üçün hansı işlər görülməlidir?
Məsələyə münasibət bildirən Konstitusiya Araşdırma Fondunun rəhbəri Əliməmməd Nuriyevin sözlərinə görə, ictimayi nəzarətin artırılmasında daha çox məsuliyyət vətəndaş cəmiyyətinin üzərinə düşür: “Əvvəla Prezident İlham Əliyev çıxışlarında ictimai nəzarətə xüsusi önəm verir. İctimai nəzarətin həyata keçirilməsində böyük rol vətəndaş cəmiyyəti sektoruna aiddir. Çünki vətəndaş cəmiyyəti sektorunun həm ümumi maraqları var, eyni zamanda, ən az şəxsi maraqları olan bir təsisatdır. O baxımdan vətəndaş cəmiyyəti institutları daha tərəfsiz və obyektiv ictimai nəzarəti həyata keçirmək imkanına malik olacaq bir təsisatdır. Ona görə də cənab Prezident çox vacib məqama toxunub. Həqiqətən də Azərbaycanda ictimai nəzarət yetərli qədər deyil. Nəzarətin yetərli olmamasının bir sıra səbəbləri var. Birinci səbəb onunla bağlıdır ki, bu sahədə bəzi hallarda peşəkarlıq yetərli qədər deyil. Vətəndaş cəmiyyəti sektorunda müxtəlif sahələrdə peşəkarların olmasına baxmayaraq, bu yetərli səviyyədə deyil. Digər tərəfdən, vacib olan məsələlərdən biri ondan ibarətdir ki, resurslar yetərli qədər deyil. Resursların kifayət qədər olmaması ictimai nəzarəti bütün sahələrdə təmin etməyi mümkünsüz edir. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə vətəndaş cəmiyyəti institutları səylərini artırmalıdırlar. Belə olsa, o zaman ictimai nəzarət daha da artacaq. Dövlət büdcəsindən QHT-lərin fəaliyyəti üçün vəsait ayrılır. Hesab edirəm ki, özəl sektor da bu işə dəstək verməlidir. Bu sahədə problemlər var. Onlar vətəndaş cəmiyyəti sektoru ilə birgə çalışmır, layihələrə vəsait ayırmırlar. Bəzi dövlət qurumları vətəndaş cəmiyyəti institutlarına biganə münasibət bəsləyirlər. Sözügedən problemlər aradan qalxsa, ictimai nəzarəti artırmaq olar” .
Vidadi ORDAHALLI
