Aydın Hüseynov: “Bununla bağlı vətəndaşlar tərəfindən edilən ödənişlər gələcəkdə onların pensiya təminatında mühüm rol oynayacaq”
Azərbaycanın pensiya-sığorta sistemində aparılan islahatlar, görülən işlər öz səmərəsini verir. Bunun nəticəsidir ki, işçilər əvvəlki dövrlərlə müqayisədə əmək müqaviləsi bağlamaqda, fərdi uçot sistemində hesab açmaqda daha çox səy göstərirlər. Bununla yanaşı, görünən odur ki, ölkədə açılan iş yerlərinin də sayı artır.
Bu ilin yanvar-mart aylarında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun fərdi uçot sistemində əlavə olaraq 41 min 227 nəfərə fərdi şəxsi hesab açılıb. Məlumata görə, fərdi uçot sistemi ölkəmizdə 2006-cı ildən fəaliyyət göstərən müasir sığorta-pensiya sisteminin aparıcı komponenti olmaqla, hər bir sığortaolunan haqqında məlumatların uçotunun təşkili və aparılmasına, işləyən əhalinin əmək pensiyası və digər sosial müdafiə hüquqlarına malik olması üçün pensiya kapitallarını formalaşdırmağa şərait yaradır.
Vətəndaşlar fərdi uçot sistemində qeydiyyata alınmaqla onlara uçot dövründə daimi (dəyişməz) sosial sığorta nömrəsi ilə fərdi şəxsi hesab açılır və bunu təsdiqləyən sosial sığorta şəhadətnaməsi rəsmiləşdirilir. Fərdi şəxsi hesablarda toplanan pensiya kapitalı barədə məlumat əldə etmək üçün isə nazirliyin “Sığortaolunanlara məlumatların verilməsi” elektron xidməti əhalinin istifadəsindədir.
Ötən il iyulun 1-dən qanunvericilikdə qüvvəyə minən dəyişikliklər nəticəsində vətəndaşlara bank vasitəsilə fərdi hesablarına daha çox vəsait köçürməklə pensiya kapitallarını və bununla gələcəkdə onlara təyin olunacaq pensiyaların məbləğini daha da artırmaq imkanı verilib.
Sosial sığorta sistemində aktiv iştiraka marağın getdikcə artması fərdi uçot sistemində fərdi şəxsi hesabı olanların sayının çoxalmasına səbəb olur. Bunun nəticəsidir ki, bu il aprelin 1-nə qədər sistemdə qeydiyyatda olan sığortaolunanların sayı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 164 min 212 nəfər və ya 4,8 faiz artaraq 3 milyon 607 min 972 nəfərə çatıb.
Ümumilikdə, bütün bunları ekspertlər necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Aydın Hüseynovun sözlərinə görə, bütün bunlar ölkədəki dinamik inkişafın göstəricisidir: “Ümumilikdə, bu tendensiyanın bir sıra müsbət tərəfləri var. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu, birinci növbədə, ölkə iqtisadiyyatının artımının göstəriciləridir. Ölkə vətəndaşlarının Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun fərdi uçot sistemində fərdi şəxsi hesab açmaları sistemə olan inamın göstəricisidir. Bununla vətəndaşlar öz gələcəklərini sığortalayırlar. Aydın məsələdir ki, bununla bağlı vətəndaşlar tərəfindən edilən ödənişlər gələcəkdə onların pensiya təminatında mühüm rol oynayacaq. Digər tərəfdən, bütün bunlar həm də ölkədə açılan iş yerlərinin sayının artmasından xəbər verir. İş yerlərinin açılması da, öz növbəsində, əhalinin məşğulluğunun təmin olunmasına öz töhfəsini verir. Eyni zamanda, gəlirlərinin artmasına müsbət təsir göstərir. O baxımdan bu kimi proseslərin davam etməsi çox müsbət haldır və təqdirəlayiqdir. Müşahidələr göstərir ki, illərdir bu sahədə aparılan maarifləndirmə işləri öz bəhrəsini verir. Vətəndaşlar işə düzələrkən əmək müqaviləsi bağlayırlar, fərdi hesab açmağın əhəmiyyətini anlayırlar. Bir neçə il əvvəl bəziləri buna elə də həvəs göstərmirdilər. Ancaq zamanla aparılan maarifləndirmə işi, təbliğat kampaniyası öz bəhrəsini verir. Bütün bunlar həm də əhalinin ümumi rifah halının yüksəlməsinin göstəricisidir. O üzdən, bununla bağlı qeydə alınan göstəricilərə müsbət prizmadan yanaşıram. Hesab edirəm ki, ölkədə müşahidə olunan ümumi inkişaf davamlı olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
