Fikrət Yusifov: “Bu, iştirakçı ölkələrin hər birinə böyük dividendlər gətirəcək”
İran Azərbaycanla enerji sahəsində əməkdaşlığı davam etdirir. Sözügedən əməkdaşlıq Azərbaycan və İran xalqlarının mənafeyinə uyğundur. Məsələ ondadır ki, 2005-ci ildən başlayaraq iki qonşu ölkə arasında qaz mübadiləsi aparılır. İran Naxçıvan Muxtar Respublikasını, Azərbaycan isə Astaranı (İran) qazla təmin edir. Bundan başqa, İran Azərbaycanın “Şahdəniz” yatağında 10 faiz paya malikdir. Enerji sahəsində əməkdaşlıq həm də elektrik enerjisinin mübadiləsində özünü göstərir. Bu arada məlum olub ki, İran ildə 150 meqavatt elektrik enerjisinin alınması barədə Azərbaycanla saziş imzalayıb.
İranın energetika naziri Reza Ardakaniya mətbuata açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycandan elektrik enerjisinin alınması barədə razılaşma İran prezidenti Həsən Ruhaninin Bakıya baş tutmuş səfəri çərçivəsində əldə olunub: “Hazırda hər iki tərəf 700 meqavatt elektrik enerjisinin mübadiləsini həyata keçirmək imkanına malikdir”.
Nazirin sözlərinə görə, tərəflər həmçinin İran, Azərbaycan və Rusiyanın enerji xətlərinin sinxronizasiyasına yönəlmiş tədbirlər görülməsi barədə qərar qəbul ediblər.
Qeyd edək ki, elektrik sistemlərinin sinxronlaşdırılmasından sonra İran Azərbaycan vasitəsilə Rusiya ilə, eyni zamanda, Azərbaycan İran vasitəsilə Əfqanıstan və İraqla elektrik enerjisi mübadiləsi apara biləcək. Üç ölkənin enerji sistemlərinin sinxronlaşdırılması layihəsinin həyata keçirilməsi Azərbaycan, Rusiya və İran arasında qarşılıqlı elektrik enerjisi mübadiləsini icra etməyə, həmçinin, bu layihəyə regionun digər ölkələrini cəlb etməyə imkan verəcək.
Bütün bunların fonunda, İranla əldə olunan sözügedən razılaşma, Ermənistanı çıxmaq şərtilə, region ölkələrinin enerji xətlərinin birləşdirilməsində, sinxronlaşdırılmasında necə rol oynayacaq?
Məsələyə münasibət bildirən “Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, bununla bağlı perspektivlər böyükdür. O bunu bir sıra iqtisadi amillərlə əlaqələndirdi: “Əvvəla son illər İran, Azərbaycan və Rusiya arasında üçtərəfli formatda bir çox regional layihə reallaşdırılıb. Qarşıda bu istiqamətdə əlaqələri daha da dərinləşdirə biləcək layihələrin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. İki ölkənin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan layihələr tək onların özləri üçün deyil, bütövlükdə, Avrasiya qitəsi üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. İqtisadi əlaqələrin daha sürətlə inkişafı isə ölkələrimizin maraqlarna xidmət edir və əlavə dividendlər əldə etməyə imkan yaradır. Bu sahədə ən çox diqqətçəkən layihə gələcəkdə Hindistan və Cənubi-Şərqi Asiya ölkələrini birləşdirəcək “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin yaradılmasıdır. Bu layihənin reallaşdırılması iki dost ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə geniş imkanlar açacaq.
Bununla yanaşı, Azərbaycanla İran arasında energetika sahəsində uğurlu əməkdaşlıq yaranıb. Son illər ərzində “Xudafərin” və “Qız qalası” hidroqovşaqlarının işlənməsi, eyni zamanda, Ordubad və Marazad su elektrik stansiyalarının tikintisi ilə bağlı olan anlaşmalar iki dost ölkə arasında elektroenergetika sahəsindəki əməkdaşlığı bir qədər də dərinləşdirir. Bu əməkdaşlığın çoxtərəfli əməkdaşlıq formatına çevrilməsi və energetika sahəsində daha uğurlu addımların atılması iştirakçı ölkələrin hər birinə böyük dividendlər gətirəcək. Məlum olduğu kimi, İran ildə 150 meqavatt elektrik enerjisinin alınması barədə Azərbaycanla saziş imzalayıb. Azərbaycandan elektrik enerjisinin alınması barədə razılaşma İran prezidenti Həsən Ruhaninin Bakıya baş tutmuş səfəri çərçivəsində əldə olunub. Hazırda hər iki tərəf 700 meqavatt elektrik enerjisinin mübadiləsini həyata keçirmək imkanına malikdir. İran, Azərbaycan və Rusiyanın enerji xətlərinin sinxronizasiyasına yönəlmiş tədbirlər gələcəkdə hər üç ölkənin bu sahədəki əməkdaşlığının daha səmərəli bir müstəviyə çıxarılması demək olacaq. Bu da region ölkələri arasında enerji mübadiləsinə ciddi təkan verəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
