Fikrət Yusifov: “Adambaşına düşən valyutanın həcminə görə də biz dünyada aparıcı yerlərdən birini tuturuq”
Hazırda bütün dünyada həcmi 10 trilyon dollardan yuxarı olan valyuta ehtiyatlarının təxminən 64 faizi ABŞ valyutasında qorunur. Avropa valyutasının payına isə cəmi 20 faiz düşür. Sevindirici haldır ki, son on ildə Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının həcmi artan dinamika üzrə yüksəlir.
Təkcə bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanın valyuta ehtiyatları 2,1 milyard dollar artaraq 44 milyard dollara çatıb. Bu böyük rəqəmdir. Müşahidələr göstərir ki, bu il valyuta ehtiyatları daha da artacaq. Çünki neftin dünya bazarında qiyməti sabitdir. Qiymətlərlə bağlı ciddi risqlər gözlənilmir. Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının 36 milyard dollara yaxın hissəsi Dövlət Neft Fondunun vəsaitləridir. Belə ki, Fondun ictimaiyyətlə əlaqələr xidmətinin məlumatına görə, 2018-ci il yanvarın 1-ə DNF-nin aktivləri 2017-ci ilin əvvəlinə (33 147,0 milyon ABŞ dolları) nisbətən 8,02 faiz artaraq 35 806,5 milyon ABŞ dollarına bərabər olub. Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta ehtiyatları isə bu il martın 1-nə 5 milyard 387,3 milyon dollar olub. Bu göstərici ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 1 milyard 18 milyon dollar çoxdur. Yanvar-fevral aylarnda Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 52,7 milyon dollar artıb. Onu da qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları ABŞ dollarında saxlanır.
Neft Fondunun vəsaitlərinə gəlincə, ötən il Fondun vəsaitlərinin 47,1 faizi dollar, 35,7 faizi avro, 5,1 faizi funt sterlinq, 1 faizi Türkiyə lirəsində, 1,1 faizi Rusiya rublunda, 1,3 faizi Koreya vonunda, 1,5 faizi Yapon yenində, 1,4 faizi Çin yuanında, 3,5 faizi qızılda, qalanı digər valyutalarda saxlanıb.
Göründüyü kimi, Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının xeyli hissəsi dollarda saxlanır. Bütün bunların fonunda, son on ildə Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının artmasını ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən “Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor Fikrət Yusifov buna bir neçə kontekstdən yanaşdı: “Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının həcmi qonşu olduğumuz Gürcüstan və Ermənistanın valyuta ehtiyatlarının cəmindən dəfələrlə artıqdır. Adambaşına düşən valyutanın həcminə görə də biz dünyada aparıcı yerlərdən birini tuturuq. Hökumət bu ehtiyatların artırılmasında maraqlıdır. Çünki valyuta ehtiyatlarının həcmi eyni zamanda ölkənin maliyyə imkanlarının qiymətləndirilməsi sahəsində mühüm bir göstərici kimi çıxış edir.
Yola saldığımız 2017-ci ildə valyuta ehtiyatlarımız 4,5 milyard dollardan çox artıb. 2018-ci ilin iki ayı ərzində valyuta ehtiyatlarımız 2,1 milyard dollar artıb. Hazırda valyuta ehtiyatlarının həcmi 44 milyard dollara bərabərdir. Cari ilin sonuna qədər bu rəqəmin 50 milyard dolları aşacağı şübhə doğurmur. Hesab edirəm ki, bununla bağlı aparılan düzgün və məqsədyönlü siyasət ölkənin valyuta ehtiyatlarının həcminin artmasına öz müsbət təsirini göstərib”.
Vidadi ORDAHALLI
